Tibetan
་ནོ། །རང་བཞིན་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡུལ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་ནི་རང་བཞིན་འཛིན་པས་ཁྱབ་བ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་ལ་ལྟོས་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དབྱིག་པ་དང་དབྱིག་པ་ཅན་དང༌། རྭ་དང་རྭ་ཅན་ལྟ་བུ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་སྒྲ་དང་དོན་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་སྣང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོས་ན། བཤད་པ། ཡང་གང་ལ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པ་དག་རྟོགས་པ་སྟེ། ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ཡང༌། ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ནིའོ། །བརྡ་ནི་སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། སྐབས་ཀྱིས་འདིར་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ༌། །སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཉིད་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྒྲས་སྦྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ངེས་པ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྒྲའི་ཐ་སྙད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྡ་འཛིན་པ་དང་དེ་དྲན་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། བརྡ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་སྦྱར་བའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དྲན་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྡའི་དུས་སུ་མཐོང་བ་དང་ད་ལྟར་མཐོང་བ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་བ་འདི་ནི་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྡའི་དུས་སུ་ མཐོང་བ་དང་ད་ལྟར་མཐོང་བ་གཅིག་ཏུ་མ་རྟོགས་པར་ནི་བརྡའི་དུས་སུ་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚེ་ན་དག་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་ནས་དེ་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྡའི་མཐོང་བ་དང་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྡུད་པའི་བདག་ཅན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱས་ཏེ། དེ་སྟེ་དེ་འདྲ་བར་འཛིན་པའོ། །མིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་བརྡའི་མཐོང་བ་དང་ད་ལྟར་གྱི་མཐོང་བ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་མཐོང་བ་དང་ད་ལྟར་མཐོང་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་ཀྱང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བརྡ་མ་དྲན་ན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། འདི་ལྟར་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ད་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་སྔོན་མཐོང་བ་དང་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ཀྱང་ཤིང་གི་སྒྲ་མ་དྲན་ན་ཤིང་གི་སྦྲས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་དྲན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་བསྡོམ་སྟེ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྡོམ་པ་ཡང་གང་ཞིག་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བཟུང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་ཡུལ་དང༌། བརྡའི་ཚེ་མཐོང་བའི་ཡུལ་འཛིན་པར་ནུས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བརྡའི་དུས་སུ་གོམས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་དང༌། སྔར་མཐོང་བའི་ཡུལ་དང་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔར་མཐོང་བ་དང་ད་ལྟར་མཐོང་བ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མཐོང་བའོ། །ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་མཐོང་བའོ། །འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མཐོང་བ་དང་ཕྱིས་མཐོང་བ་དག་ལ་ཅི་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་ཞེས་ལྷག་པར་འཛིན་པ་ནི་འཛིན་པའོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་འདིས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་དང་ཕྱི་མར་འཛིན་པས་སྟོང་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྡོམ་པའི་བདག་ ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ན། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འཆད་དེ། སྔ་མ་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་འཛིན་པ་དང༌། བརྡའི་དུས་ཀྱི་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་ཕྱི་མ་འཛིན་པ་དང༌། ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་དྲན་བ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་གཅིག་མེད་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་བྱ་བ་འདི་དག་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་སྔ་ཕྱིར་འཛིན་པས་སྟོང་བ་དེ་ཉིད་ནི་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ།
Chinese
诺。对于以执著自性为先导的自性之境的结合，是周遍于执著自性的。因为在作为差别之法的各异自性中，没有执著自性的作用，所以存在结合。同样，对于依赖于关系的结合，也应视为周遍成立。那么，如何像泥土和有泥土、角和有角一样，显现于一个意识，不像声音和意义一样是各异意识的境，并且对于各异自性和关系也进行了领悟，那么它的境之现量识，由于显现为差别和有差别的实物，所以需要说是与分别念相伴随的。解释说，又对于何者领悟了各异自性和关系，即显现于一个意识的那些，也是执著差别和有差别的实物。约定俗成是声音的确定结合，在此处应理解为以表达差别和有差别为境。按照先前所说的道理，事物诸法的差别和有差别本身，并非事物诸法的差别和有差别本身，然而却是被声音所连接。因此，为了了解那些差别和有差别的自性及其确定性，应随之领悟声音的术语。因此，执著约定俗成和忆念它，是有差别执著的因，因为从执著约定俗成之时所结合的差别和有差别的忆念中，会转变为执著有差别的意识。这就是“这就是这个”的集合，即把约定俗成之时所见和现在所见视为一体。如果不能将约定俗成之时所见和现在所见视为一体，就不能领悟约定俗成之时所习惯的差别和有差别的实物。因此，在术语之时，看到清净的实物后，说“这就是这个”，即把约定俗成的所见视为一体，就是执著有差别。因此说，具有集合之自性，即在何者处存在自己的体性，就称之为那个，即像那个一样执著。所谓“眼睛”是近似的表示，对于现量识来说是不可能的，
English
No. For the combination of the realm of self-nature that is preceded by grasping at self-nature, it is pervasive with grasping at self-nature. Because in the different self-natures that act as differentiators, there is no action of grasping at self-nature, therefore combination exists. Similarly, for the combination that relies on relationships, it should also be regarded as pervasively established. So, how is it that like earth and that which has earth, horns and that which has horns, appearing to one consciousness, not being objects of different consciousnesses like sound and meaning, and also comprehending different self-natures and relationships, then its direct perception consciousness of the object, because it appears as differentiated and differentiated objects, needs to be said to be accompanied by conceptual thought. Explaining, again, for those who comprehend different self-natures and relationships, that is, those that appear to one consciousness, they also grasp differentiated and differentiated objects. Convention is the definite combination of sound, and here it should be understood as having the expression of differentiated and differentiated as its object. According to the previously explained reasoning, the differentiation and the differentiated themselves of things, are not the differentiation and the differentiated themselves of things, but they are connected by sound. Therefore, in order to understand the self-nature and certainty of those differentiated and differentiated, one should follow and comprehend the terminology of sound. Therefore, grasping convention and remembering it is the cause of grasping the differentiated, because from the memory of the differentiated and differentiated combined at the time of grasping convention, it will transform into a consciousness that grasps the differentiated. This is the collection of "this is this", that is, regarding what was seen at the time of convention and what is seen now as one. If one cannot regard what was seen at the time of convention and what is seen now as one, one cannot comprehend the differentiated and differentiated objects that one is accustomed to at the time of convention. Therefore, at the time of terminology, after seeing a pure object, saying "this is this", that is, regarding what was seen by convention as one, is grasping the differentiated. Therefore it is said, possessing the nature of collection, that is, wherever one's own essence exists, it is called that, that is, grasping like that. The so-called "eye" is an approximate representation, which is impossible for direct perception consciousness,
Chinese
是了知的意义。像这样，忆念差别和具有差别的知识，将表诠的显现和现在的显现合二为一，这即是执持具有差别。虽然有先前见到和现在见到的执持，如果未忆念差别和具有差别的表诠，则没有执持具有差别。比如，说“这即是彼”，现在见到具有树叶等，虽然与先前见到合为一体，如果未忆念树的语词，则不是以树的名称执持具有差别。因此，从忆念具有差别等的表诠之因中集合，从而执持具有差别。如此集合，也是指在执持为具有差别的当下，能够执持与显现的差别相离的对境，以及表诠之时能够执持显现之境的知识，唯有此才能做到。因此，在表诠之时，串习忆念具有差别等，并且与先前见到的对境合为一体时，才是执持具有差别，否则不是。如此，则是将先前见到和现在见到执持为一体。所谓“先前”，是指先前见到。所谓“后来”，是指现在的显现。所谓“执持”，是指对于先前见到和后来见到，是“这即是彼”吗？抑或是“其他”，特别地执持，即是执持。根识是空无此的。这是理证之词，因为空无先前和后来的执持，因此对于此，没有作为集合之自性的执持。此偈颂的意义作详细解释时，以“于此”等阐述所要证成之义，即先前执持与差别相离，以及表诠之时的显现本身执持为后来，忆念具有差别等的表诠是能作者，这些若缺一不可，因为执持具有差别不合理，因此这些必定要做。根识不能做这些事情。为何呢？因为已说了“由于没有分别”，凡是空无先后执持的，即是没有分别。这是显示要证成差别的理证。
English
It is the meaning of understanding. Like this, the knowledge of remembering difference and the possessor of difference, unifying the appearance of the sign and the present appearance, this itself is the grasping of the possessor of difference. Although there is grasping of what was seen before and what is seen now, if the sign of difference and the possessor of difference is not remembered, then there is no grasping of the possessor of difference. For example, saying "This is that," seeing now possessing leaves and so on, although unifying with what was seen before, if the word for tree is not remembered, then it is not grasping the possessor of difference by the name of tree. Therefore, from the cause of remembering the sign of the possessor of difference and so on, gathering together, one grasps the possessor of difference. Such gathering is also referring to the moment when something is grasped as the possessor of difference, the knowledge that can grasp the object devoid of the difference of appearance, and the object of appearance that can be grasped at the time of the sign, only this can do it. Therefore, at the time of the sign, habituating to remembering the possessor of difference and so on, and when unifying with the object seen before, it is grasping the possessor of difference, otherwise it is not. Thus, it is grasping what was seen before and what is seen now as one. "Before" means what was seen before. "After" means the present appearance. "Grasping" means regarding what was seen before and what is seen after, is it "This is that"? Or is it "other," especially grasping, that is grasping. Sense consciousness is devoid of this. This is the word of reasoning, because it is devoid of grasping before and after, therefore for this, there is no grasping as the nature of collection. When explaining the meaning of this verse in detail, by "in this" etc., it explains the meaning to be proven, that is, previously grasping devoid of difference, and grasping the appearance itself at the time of the sign as later, remembering the sign of the possessor of difference and so on is the agent, if any of these are missing, it is not reasonable to grasp the possessor of difference, therefore these must be done. Sense consciousness cannot do these things. Why? Because it has been said "due to the absence of discrimination," whatever is devoid of grasping before and after, that is without discrimination. This is the reasoning showing the difference to be proven.