Tibetan
་བོན་དང་ཉེ་བའི་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རམ་ཡོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་དོན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་མེད་བ་ནི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ལས་དགག་པ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མངོན་སུམ་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་དོགས་པ་བསུ་ནས་དགག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པར་ངེས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ལོག་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པ་ཉིད་ལས་སོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ། འཇུག་པའི་ཡུལ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་དང༌། ལྡོག་ པའི་ཡུལ་ལ་ནི་དགག་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་དོན་ནི་མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་དག་གི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མངོན་སུམ་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདོད་ན། དེ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེས་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཕ་རོལ་གྱིས་རྟོགས་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལྡོག་པས་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་ལས་མེད་པ་ངེས་པར་སྨྲས་པ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དོན་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་འགལ་བའོ། །འགལ་བ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་དེ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གང་ལ་མངོན་སུམ་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་དུ་གནས་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། མེད་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དམ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར། ངེས་པའི་བྱེད་པ་པོ་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པའམ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། མངོན་སུམ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོའམ་དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་འཛིན་པར་བྱེད་པའམ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ངེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཇི་ལྟར་ན་ངེས་པ་ཡིན་པར་རྗོད་པར་བྱེད། འདི་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་བའམ་འགའ་ཞིག་གིར་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེས་རྟོགས་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །འདི་སྙམ་དུ་མངོན་སུམ་ལྡོག་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དམ་སྐྱེད་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་པར་ངེས་པ་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་འཇུག་པ་ན་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དང༌། ལྡོག་པ་ན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་དེ་དང་འབྲེལ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་ལྡོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མེད་པར་ངེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལྡོག་པར་ངེས་པ་སྔོན་དུ་ འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། བཤད་པ་འདི་ལྡོག་ན་ནི་སྟེ་མངོན་སུམ་ལོག་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་དེ་ལས་མངོན་སུམ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ལོག་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མཐོང་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་དང་མི་ལྡན་པར་མེད་པར་རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །མཐོང་བ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། མ་མཐོང་བ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ངེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཡོད་ན་ནི་ངེས་པ་སྲིད་པ་དེ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ལོག་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་བཟུང་ཡང༌། ངེས་པ་ཡིན་ན་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པས་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་ཡང་མ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བའམ། མངོན་སུམ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེ་ནི་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཁྲུལ་པའི་ངེས་པ་མ་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །མེད་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་རྟགས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ལོག་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་རྟགས་ཅན་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ལོག་པ་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་ཅུང་ཟད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ་ལྡོག་པ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡོད་ན་ནི་མེད་པར་ངེས་པའི་རྟགས་ཡིན་ལ། མེད་ན་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ བདེན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འགའ་ཞིག་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །འགའ་ཞིག་ལས་ཞུགས་པ་ནི་མི་སླུ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འགའ་ཞིག་མི་སླུར་ཟིན་ཀྱང་སྟེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཐབ་པར་ནུས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་མི་སླུ་བ་ལས་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་དེ། ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་དོགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གིས་ཞུགས་པ་ན་ཐོབ་པའི་མི་སླུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱ་རོག་དང་ཏ་ལའི་ཚུལ་དུ་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་ལས་མི་སླུ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེའི་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་མཐོང་ལ་དེ་ལ་ཡང་ཚུལ་གསུམ་མཐོང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་འཁྲུལ་པ་དེ་ལ་ནི་ཚུལ་གསུམ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་ནོར་བ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ་རྟགས་དེའི་རང་བཞིན་མ་མཚོན་པ་ལས་ཡིན་ལ། ནོར་བ་ལས་ཀྱང་ཁྱོད་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཚོན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་རྟོགས་ནས་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པར་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ཞིག་མེད་ཀྱང་འཁྲུལ་པར་དོགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་པ་
Chinese
由于生出接近于种子的嫩芽，所以种子不会变成原因本身。因此，任何事物，如果是随着某种事物的状态差别或存在而产生的，那么它就是该事物的果，这是确定无疑的。因此，依赖于接近的事物，是因为事物所产生，所以不存在与境本身相违背。因此，从什么中理解否定，那就是其他的量。如果又说，即使现量不执持不存在的事物，也能进行表达，为了驳斥其他人的疑惑而说：现量本身确定事物不存在，意思是说，确定不存在的作者本身就是现量，现量本身确定不存在。从相反来说，就是从相反本身来说。可以这样说：现量的知识本身，在某些事物上进入，在某些事物上离开。进入的境是成立的表达，离开的境则是否定的表达。因此，这里的意义是，所有的现量都是二者的自性，通过进入和离开的方式，世间的表达得以进行。如果又认为，现量依赖于离开而确定事物不存在，那么说它不存在，而且它也理解，这是不合理的。对方承诺理解是不对的，但它是通过离开而存在的。当说从离开而确定不存在时，因为会变成说不是现量的作用差别，所以这个意义是不对的。修行是相违的。显示相违本身，就是说它不存在，意思是说，在哪个境上，现量通过离开本身而显现存在的境上，现量是不存在的。如果不存在，又怎么会成为某种确定的原因本身或执持者呢？如果成为确定的作者，执持事物或产生事物，那么，不存在的现量，就不是执持事物或事物不存在的，也不能产生确定。任何执
English
Since it produces a sprout close to the seed, the seed will not become the cause itself. Therefore, whatever thing follows the state difference or existence of something, that is its fruit, this is undoubtedly certain. Therefore, relying on things that are close is because things are produced, so non-existence contradicts the object itself. Therefore, what is understood as negation from something is another valid cognition. If it is also said that even if direct perception does not grasp the non-existence of things, it can still express it, then to refute the doubts of others, it is said: Direct perception itself ascertains the non-existence of things, meaning that the agent of ascertaining non-existence is direct perception itself, direct perception itself ascertains non-existence. From the opposite, it is from the opposite itself. It can be said like this: The knowledge of direct perception itself enters into some things and departs from some things. The object of entering is the expression of establishment, and the object of departing is the expression of negation. Therefore, the meaning here is that all direct perceptions are the nature of both, and through the way of entering and departing, worldly expressions are made. If it is also thought that direct perception relies on departure to ascertain the non-existence of things, then it is unreasonable to say that it does not exist and that it also understands. The other party's promise to understand is not correct, but it exists through departure. When it is said that non-existence is ascertained from departure, because it will become saying that it is not the difference of the function of direct perception, this meaning is not correct. Practice is contradictory. Showing the contradiction itself is saying that it does not exist, meaning that in whatever object, the object where direct perception manifests through departure itself, direct perception does not exist. If it does not exist, how can it become a certain cause itself or a holder? If it becomes a certain agent, holding things or producing things, then the non-existent direct perception is not the holder of things or the non-existence of things, and it cannot produce certainty either. Whatever holds
Chinese
通过进行或产生决定的方式，如果不是决定所要决定的事情的原因，那么如何能说它是决定呢？ 能够指示这个的，就是成为作者或者成为某事的原因，那就是理解，也就是完全了解。 像这样，仅仅是执持或产生现量违逆，并不是决定的原因，然而在确定没有看见时，就仅仅是使用没有事物的名称而已。 因为当它进入时，就使用存在的名称，当它违逆时，就使用不存在的名称，因此所有的名称都与它相关联，而不是说违逆是某种现量的事物，是名称的作者或产生者。 这样，确定不存在，就是以确定现量违逆为先导，对此产生怀疑。 如果这样说，那么，如果这个违逆，也就是现量违逆，那么就会确定什么是不存在的。 即使已经从那儿现量违逆了，但即使那样，事物也仍然有可能存在。 现量违逆并不能看见事物不存在，因为它是不可见的自性。 因此，因为没有决定，所以仅仅是理解为没有，而不是符合量。 看见，因为对于自己的境不是量，所以是决定；没有看见，因为不是量，所以就不是确定事物不存在。 如果仍然有决定呢？ 如果有，那么那个可能的决定就是没有错误的，如果没有，那就是不出现的不可见。 这样说的是，即使看见违逆并没有抓住事物不存在，但如果确定，那么就通过确定没有错误来确定不存在。 因此，因为没有错误，所以是量，而且因为不是现量，所以是比量，那么如何能没有比量而变成不存在的名称呢？ 或者，现量本身又如何能确定事物不存在呢？ 为了指示那个，所以说，那个，就是说，不是不错误的决定，而是认为不是通过现量。 成立不存在，就是确定自己的体性。
English
How can it be said to be a determination if it is not the cause of determining what is to be determined, through the means of making or generating determination? That which indicates this is that which becomes the agent or becomes the cause of something, that is understanding, that is, complete knowledge. Like this, merely holding or generating a direct contradiction is not the cause of determination, but when it is determined that it is not seen, it is merely the use of the term 'non-existent thing.' Because when it enters, it uses the term 'existent,' and when it contradicts, it uses the term 'non-existent,' therefore all terms are spoken in relation to it, but it is not the case that the contradiction is the agent or generator of the term for some direct phenomenon. Thus, determining non-existence is preceded by determining direct contradiction, and there is doubt about this. If this is said, then if this contradicts, that is, because of direct contradiction, it will be determined what is non-existent. Even if direct contradiction has already occurred from that, even then, it is still possible that the thing exists. Seeing the non-existence of a thing is not by direct contradiction, because it is the nature of being unseen. Therefore, because there is no determination, it is merely understood as non-existence, and it does not conform to validity. Seeing is determination because it is not valid for its own object, but not seeing is not determination of the non-existence of a thing because it is not valid. If there is still determination, what is it? If there is, then that possible determination is without error; if there is not, then it is the non-apprehension of what does not appear. This is what is said: even though seeing contradiction does not grasp the non-existence of a thing, if there is determination, then it is determined as being without error, and thus it determines non-existence. Therefore, because it is without error, it is valid, and because it is not direct perception, it is inference, so how can it become a term for non-existence without inference? Or how can direct perception itself determine the non-existence of a thing? To indicate that, it is said: 'That is by that,' which means that it is not a determination without error, but it is thought that it is not by direct perception. Establishing non-existence is determining one's own nature.