Tibetan
པར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྔ་མས་དོན་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཁོར་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་གསལ་བ་ལས་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བསྟན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དག་གོ །རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤངས་པས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བས་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཅིག་ཤོས་གང་ཡིན་པ་དག་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་དེ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད། ཅི་སྟེ་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གསལ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང༌། ཉེ་བར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་འདི་གཞན་ལས་ཐ་སྙད་བྱ་བར་མི་དབང་སྟེ། གཞན་ལ་ཐ་སྙད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་མཚོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གཞན་གྱིས་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མཚོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སྟོན་པ་པོ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མཚོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོས་གཞན་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་ན་ཡང༌། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་དང་ཅིག་ཤོས་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་འཇུག་པ་ལ་ཅོ་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བཞད་གང་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་དགོས་པ་ནི་གང་ཞིག་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོས་རྟོགས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བྱ་བས། གཞན་རྟོགས་པར་ བྱ་བའི་དོན་དུ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་ནས་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་མེད་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་གང་བདག་གིས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་གི་འཇུག་པ་ལ་ཅོ་དྲིས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚད་དང་ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དང་པོ་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞུང་བཙུགས་ནས། གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་གཞུང་གཟུགས་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གཞན་དེ་བློ་དང་ལྡན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའོ། །དེའི་དོན་ནི། དེའི་ཆེད་དམ་དེ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་སྟེ་འགོད་པས་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤངས་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་མི་རིགས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་སྤོང་ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེས་ངེས་པར་བྱས་པ་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱང་མེད་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་སེམས་མེད་པར་དོགས་ཀྱང་གཞན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལས་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྨིག་རྒྱུའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པའི་དོན་ནི་དོན་མེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་གྱི། དོན་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བསྙོན་པས་འབྲས་བུ་མེད་པའི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་སྤོང་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞིང་རྨོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྤང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་བློ་ནི་ལུས་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན། མཐོང་བ་ན་ཡང་ལུས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ། སྨྲས་པ། ལུས་ཉིད་ནི་བློ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དེ་གྲུབ་སྟེ་མངོན་ སུམ་གྱིས་ངེས་ཀྱང༌། བློའི་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ། བློ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་བློ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པས་བློའི་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ནི་བློའི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་ན་ནི་ཁྱད་པར་ཉིད་ངེས་པར་འགྱུར་ན་ཁྱད་པར་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་འགལ་བའི་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིར་རྟོགས་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤིང་གྲུབ་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཤིང་ཤ་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ལ། སྔོན་པོ་ངེས་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གང་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་གྲུབ་པ་ན་ཁྱད་པར་ཅིག་ཤོས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དང་ཤིང་ཤ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ངེས་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ལ་མ་ངེས་པ་ཡང་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་རྣམ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་གྲུབ་པ་ན་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་མ་གྲུབ་ཅིང་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་དེ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པས་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལ་ནི་དེ་གྲུབ་ན་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་མེད་པ་ཉིད་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གང་ཞིག་གྲུབ་པ་ན། གང་གི་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་དག་ནི་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དྲོ་བ་དང་སྲ་བ་དག་བཞིན་ནོ། །ལུས་གྲུབ་པ་ན་བློའི་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བློའི་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་འགལ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་ལ། ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང༌། འགལ་བ་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ལུས་གྲུབ་ཀྱང་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་པ་ནི་ཆང་གི་ནུས་པ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་ཅན་དག་ལས་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆང་ལས་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ཡོད་པ་ནི་ལུས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡང་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅ
Chinese
因为在认识到那一真实的时刻，先前已经认识到事物是不真实的，所以现量已经完全包含了非量。那些是从明晰中产生的，并且为了表明那也是不能指示的，所以说了“不可指示”，即哪些是不能指示的自性。因为舍弃了比量，所以没有了所遍和能遍的法，因此不能指示以不欺骗所遍的自性和另一者是什么。如何能指示它呢？如果认为稍微指示体验境的明晰是理由，即使那样，那些指示也一点也不需要，所以说了“在自己的相续中”等等。那些也不能让他人使用名称，因为不能让他人随之认识名称。因为那些不是所诠释的，因为他人不能知晓作为进入的方式。为什么不是所诠释的呢？因为存在于指示者自己的相续中的那不是所知的，因此不能作为他人进入的方式来诠释。所要指示的是进入的支分，因此那些不是进入的支分就不是所要指示的，这才是量的果。因此，对于他人来说，造立指示其他进入的支分，即量和非量的论典，是不应该做的。如果造立，即如果造立指示量和非量的论典，那就是在嘲笑自己指示量和另一者的进入，那是在嘲笑什么呢？像这样，指示的必要是，从所指示的之中，一个是现量，另一个不是，如果他人认识到这个，那么，说了比量不是量，为了使比量不是量，为了使他人认识到，现量是量，比量不是，那么所说的那本身就被自己遮止了。因为
English
Because at the very moment of realization, it is already realized that things are untrue, so direct perception fully encompasses non-valid cognition. Those arise from clarity, and to show that it also cannot be indicated, it is said to be 'un-indicatable,' meaning what are the characteristics of what cannot be indicated. Because inference is abandoned, there is no property of that which is pervaded and that which pervades, therefore, one cannot indicate the nature of being pervaded by non-deception and what the other is. How does one indicate it? If it is considered that slightly indicating the clarity of experiencing the object is the reason, even so, those indications are not needed at all, so it is said, 'in one's own continuum,' and so on. Those also do not have the power to make others use terms, because they cannot make others understand the terms accordingly. Because those are not to be represented, because others do not know it as the means of entry. Why is it not to be represented? Because what exists in the indicator's own continuum is not to be known, therefore, it cannot be represented as the means of entry for others. What is to be indicated is the limb of entry, therefore, those that are not limbs of entry are not to be indicated, and that is the very fruit of valid cognition. Therefore, for others, it is not appropriate to compose treatises that indicate the limbs of entry for others, that is, valid and non-valid cognition. If one does, that is, if one composes treatises that indicate valid and non-valid cognition, then one is mocking one's own entry that indicates valid cognition and the other, what is one mocking? Like this, the necessity of indication is that among what is indicated, one is direct perception and the other is not, if others realize this, then, having said that inference is not valid cognition, in order to make inference not valid cognition, in order to make others realize that direct perception is valid cognition and inference is not, then what is said is itself refuted by oneself. Because
Chinese
因为通过比量了知后才那样说，如果那不是量，那也会被说成不存在。因此，说比量不是量，就变成了我所说的那样是不对的。如果那样，也会对自己的行为提出质疑。因此，像那样，通过量和另一等首先陈述的宗义之后，为了建立第二个宗义而宣说。其他有智慧的人理解了，就是理解了本次论典的意义。那意义是，为了那或为了成就那而造论，即安立，怎样舍弃比量呢？怎样不合理呢？回答说，如果舍弃比量，那么造论就没有结果了。因为舍弃了比量，所以也会说由它所决定的其他的心也不存在。即使怀疑其他的心不存在，但因为怀疑其他人是否理解论典的意义，所以造论也是不合理的。就像阳焰的认知一样，因为由比量所决定的意义被确定为无意义，所以不是怀疑是否会变成无意义，而是怀疑是否有意义，因为不是那样，所以因为否认比量而从事无结果的造论是不合理的。如果不舍弃，即使已经确定没有比量，也是因为怀疑有意义而从事，就像耕田一样。因此，造论的比量是不应该舍弃的。如果有人认为，心不是与身体不同的，在见到时，也是由执持身体的现量本身来执持，因此对比量有什么用呢？回答说，身体本身不是心，虽然身体已经成立，并且被现量确定，但心的分别，即心以贪欲等的形态与其他心进行分别，并且是特殊之处，所以心的分别就是心的特殊之处，因为对此存在怀疑。现量所要了知的，是特殊之处，总
English
Because it is said after understanding through inference, if that is not valid cognition, then it will also be said to not exist. Therefore, saying that inference is not valid cognition becomes saying that what I said is not correct. If that is the case, one's own actions will also be questioned. Therefore, like that, after first stating the thesis with valid cognition and another, etc., it is explained in order to establish the second thesis. Others who are wise understand, which is understanding the meaning of the current treatise. That meaning is, for that purpose or to accomplish that, the treatise is composed, that is, established, how is inference abandoned? How is it unreasonable? It is said, if inference is abandoned, then engaging in composing a treatise is fruitless. Because inference is abandoned, it will also be said that the minds of others determined by it do not exist. Even if one doubts that the minds of others do not exist, but because one doubts whether others understand the meaning of the treatise, it is also unreasonable to engage in composing a treatise. Just like the cognition of mirages, because the meaning determined by inference is determined to be meaningless, it is not doubting whether it will become meaningless, but doubting whether it has meaning, because it is not like that, therefore it is unreasonable to engage in fruitless treatise composition by denying inference. If one does not abandon it, even if it has been determined that there is no inference, it is because of doubting that it has meaning that one engages, just like plowing a field. Therefore, the inference of composing a treatise should not be abandoned. If someone thinks, the mind is not different from the body, and when seeing, it is also held by the direct perception that holds the body itself, therefore what is the use of inference for this? It is said, the body itself is not the mind, although the body has been established and determined by direct perception, but the discrimination of the mind, that is, the mind distinguishes itself from other minds in the form of desire, etc., and is a special feature, so the discrimination of the mind is the special feature of the mind, because there is doubt about this. What is to be known by direct perception is a special feature, general
Chinese
因为没有实体。如果心是现量证知的，那么差别本身必然会确定，但差别确定也不是，因为见到与此相违的怀疑本身。一般证知也是随后的比量。如果树成立，也怀疑与此无别的树木本身，蓝色确定，难道不是与蓝色无别的刹那本身不成立吗？因此，为了详细观察差别的类别，才加上“差别”这个词，因为从某物无别的某物成立时，另一个差别就必然成立。因为刹那本身和树木的差别的体性就是所见的自性，而那也是确定的。然而，不确定是刹那本身，不确定也是共相，因此不成立的是共相的刹那本身，而不是差别相，因为没有与所见蓝色自性相异的刹那差别的缘故。如果某物成立，哪个差别不成立且未见，那是因为具有相违之法，所以与所见不同，因此在同一性的名言中，如果它成立，就被成立本身所周遍，而周遍者不存在本身就是理由。如果某物成立，哪个的差别不成立，那些就不是同一，例如温暖和坚硬等。身体成立时，心的差别并不成立。理由不成立不是，因为贪等心的行相的确定和相违就是怀疑，并且通过体验已经成立了知自性的差别也是贪等行相和相违等行相，因此没有争论，所以即使身体成立，也像坚硬等一样产生怀疑，怎么会是理由不成立呢？因此，心不像酒的力量，因为从有能力者中，能力没有差别。能力与酒没有差别，而具有知识是从身体相异的差别者的行相成立的缘故。所周遍和周遍的事物本身也是成立的。一切