Tibetan
ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བལྟར་མི་རུང་བ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ངག་འགའ་ཞིག་གི་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཁྱད་པར་མ་མཐོང་བ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཁས་ལེན་པ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཚིག་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉུང་ཟད་ཅིག་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ནི་འགའ་ཡང་མ་མཐོང་སྟེ། དེས་ན་གང་གི་ཕྱིར་ངག་ཉུང་ཟད་མཐོང་བ་དག་ལ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་མ་མཐོང་བའི་ངག་རྣམས་ལ་ཡང་ཁས་བླང་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་གཅིག་ལ་མེད་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་མཐོང་བའི་ངག་ལ་བལྟར་རུང་བ་མ་མཐོང་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་ཉུང་ཟད་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་ཅེ་ན་བཤད་པ། དེའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཏེ་བཟླ་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་གཞན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ངག་ལ་ཡང་བྱ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་མཐོང་ཡང་འཁྲུལ་བས་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པའི་ངག་དག་ལ་ཐ་མི་དད་པར་མོད་ཀྱང་འཁྲུལ་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འཁྲུལ་པ་མ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་སྲིད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་འདི་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པར་ཡང་གྲུབ་པ་དེ་སྤང་བར་ཇི་ལྟར་ནུས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཚད་མ་གང་ཡིན་གཞན་དག་ཀྱང་བསྟན་པའི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཚད་མ་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་བསྟན་པའི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་གནོད་པ་ཡོད་ན་ ནི་མྱོང་བ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་དོན་མེད་པ་ཉིད་ནི་རང་དགའ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཚད་མས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་འགྲེལ་ལས། གནོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དམ་པ་མེད་པར་
Chinese
如果说是这样，即使说只有一个不值得观察。如果说有些话语没有见到，即使那样，凡是没有见到差别的那些，承认种类不同是相违背的。这是这样说的，如果所有的词语都不是可见的，即使那样，由人所未造作的少许是可见的。那些也没有见到与人造作的差别，因此，因为对于少许可见的言语也没有见到未由人造作的缘故。未由人造作的理由的差别，对于未见到的言语也不能承认，因为仅仅是那个理由，如果一个没有，那么全部也没有差别。因此，因为相违的缘故，对于人造作和未造作，见到言语值得观察，没有见到的差别是什么，那是全部应当舍弃的。如果说对于少许可见的怎么会没有差别呢，回答说，那些差别，即难以复述等等，未由人造作的差别，对于其他由人造作的言语也能做到。如果说即使见到事物是不同的，但是因为错觉而认识为没有差别，就像对于人造作和未造作的言语，虽然没有差别，但是因为错觉而认识。回答说，因为错觉不能成立。因为错觉不能成立，所以在人造作和未造作上，差别不是不可能存在的。又如果问，对于这个，错觉怎么不能成立呢？回答说，因为没有损害者。如果说人造作和未造作没有差别，这是由现量成立的，如果没有损害者的量也成立，那么怎么能舍弃呢？如果说体验是量。回答说，那么什么是量呢？因为其他的也能得到所要表达的意义，所以是量。体验也能得到所要表达的意义。如果问，对于没有损害者的，怎么是量呢？如果有损害，那么体验就变成错觉了。没有认识的意义不是自以为是，而是由量成立的。因此在《释量论》中说，没有损害的殊胜的理
English
If it is said thus, even if it is said that there is only one that is not worth observing. If it is said that some words have not been seen, even so, all those who have not seen the difference, admitting that the kinds are different is contradictory. This is what is said, if all the words are not visible, even so, a little that is not made by man is visible. Those also have not seen the difference from what is made by man, therefore, because for a few visible words, the reason for not being made by man is also not seen. The difference in the reason for not being made by man cannot be admitted for the unseen words, because only that reason, if one does not have it, then there is no difference in all. Therefore, because of the contradiction, for what is made and not made by man, seeing that words are worth observing, what is the difference that is not seen, that is all that should be abandoned. If it is said how can there be no difference for a few visible ones, the answer is, those differences, that is, difficult to repeat, etc., the difference of not being made by man, can also be done for other words made by man. If it is said that even if things are seen to be different, but because of illusion they are recognized as not different, just like for words made and not made by man, although there is no difference, they are recognized because of illusion. The answer is, because illusion cannot be established. Because illusion cannot be established, so on what is made and not made by man, difference is not impossible to exist. Also if you ask, for this, how can illusion not be established? The answer is, because there is no harmer. If it is said that what is made and not made by man is not different, this is established by direct perception, if the measure without a harmer is also established, then how can it be abandoned? If it is said that experience is a measure. The answer is, then what is a measure? Because others can also obtain the meaning to be expressed, so it is a measure. Experience can also obtain the meaning to be expressed. If you ask, for what has no harmer, how is it a measure? If there is harm, then experience becomes illusion. The meaning of not knowing is not self-righteous, but is established by measure. Therefore, in the Commentary on Pramana, it is said, without the excellent reason of harming
Tibetan
ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་བློ་ཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་བ་ཡང་སྤངས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གང་མཐོང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་དོན་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་ཚོགས་ཤེས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པས་བཟློག་པ་དང༌། མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་རློམས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བའི་སྐྲ་ཤད་བཞིན་དུ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་མི་འཐད་པའི་མཚན་གྱི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལི་དོང་གྲ་དང་དུག་གཉིས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་དེས་ན་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་དེ་འཁྲུལ་པ་ཇི་ལྟར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དེས་ན་འཁྲུ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ལུས་འདྲ་བས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱང་འདྲ་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་འདིར་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་འདྲ་བར་མཐོང་ནས། མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་འདྲ་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྒྲ་མངོན་སུམ་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ན་དེ་དག་འདི་ལ་མེད་དོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་བཞིན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་ན། ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་བྱ་བས་འདི་ལ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་སེམས་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ཞིང་ངེས་པ་ཡིན་ ནོ། །རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྲིད་པར་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་ཅེ་ན་བཤད་པ། སྐྱེས་བུ་དག་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གོམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མཐོང་བ་དེ་
Chinese
据说，通过经验产生的立即出现的智慧也是无法舍弃的。如果不是这样，那么所有看到的东西都应该被舍弃。因此，通过经验产生的意义，应该被有害的量所否定。例如，患有眼疾的人所认识的毛发丛，会被有害的量所阻止。同样，自以为现量证悟的非刹那性，也像患有眼疾的人所看到的毛发一样，会被以次第和同时不合理的相的有害量所阻止。同样，将孔雀胆和毒药二者理解为没有差别，也应该被有害之物所阻止。如果是这样，那么，像自己一样，看到他人也具有贪欲等，由此而确定，因为没有有害之物，那怎么会是错误的呢？因为那个理由，所以有错误的理由。对此，暂时通过显现的相似身体，也仅仅是推断出非显现的心也相似。如果是这样，那么，在这里也是，看到显现的相似，从而推断出非显现的相似吗？回答说，已经说了“对于显现的声音”等等。这是这样说的：如果非显现的自性是错误的理由，那么那些在这里是没有的。因为没有那些，所以没有错误的理由。因此，如果没有现量损害自性，那么，就像经验一样，通过施设名称，也应该承认这具有同样的自性，因为没有损害。如果说，非现量是对于他人之心的错误，而依赖于自己相续的知识，则是看到并确定具有贪欲等。对于自己心的差别，没有错误的因，即非现量的自性，而且因为也没有损害的知识，那么怎么能推断出远离贪欲是可能的呢？回答说：对于众生来说，看到智慧等安住的卓越差别，是习惯先行的。
English
It is said that even the wisdom that arises immediately from experience cannot be abandoned. If that were not the case, then everything seen should be abandoned. Therefore, the meaning established by experience should be refuted by a valid cognition that is harmful. For example, the perception of a cluster of hairs by someone with blurred vision is averted by what is harmful. Similarly, the very non-momentariness that is presumed to be realized by direct perception, like the hairs seen by someone with blurred vision, is averted by a valid cognition that harms with the sign of sequential and simultaneous incongruity. Likewise, the understanding that peacock bile and poison are not different should also be averted by what is harmful. If that is the case, then, just as oneself, seeing others also as having attachment and so on, is certain, how could that be mistaken since there is nothing harmful? Because of that reason, there is a reason for error. In this regard, for the time being, by means of the similar body that has become manifest, it is merely inferred that the mind, which is not manifest, is also similar. If that is the case, then, here too, having seen the similarity that has become manifest, is it inferred that what has not become manifest is similar? The answer is, it has already been said, "For sounds that are manifest," and so on. This is what is being said: if the nature of what is not manifest is the reason for error, then those are not present here. Since those are not present, there is no reason for error. Therefore, if direct perception does not harm the nature, then, just as with experience, by applying terms, it should also be accepted that this has the same nature, because there is no harm. If it is said that non-direct perception is an error with regard to the minds of others, but the knowledge that relies on one's own continuum is seeing and ascertaining that one has attachment and so on. For the distinction of one's own mind, there is no cause for error, namely the nature of non-direct perception, and also because there is no knowledge that harms, how can one infer that being free from attachment is possible? The answer is: For beings, seeing the excellent distinction in which wisdom and so on abide is preceded by habit.