Tibetan
མ་ཟ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་འདིར་ཡང་དེ་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཅི་རིགས་ཞེའམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་འགའ་ཞིག་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ན་སྦྱར་བ་མེད་དོ། །དེས་ན་གང་ཞིག་གཞན་དུ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་དེ་ཉིད་ཅི་འདིར་ཅི་རིགས་པར་སྨོས་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། འོ་ན་ཅི་རིགས་བར་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། བརྗོད་པ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་མ་གྲུབ་བ་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ལྡོག་པའི་གཞི་མ་གྲུབ་པར་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པས་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་འདི་ལ་གཞི་མི་འདོད་ཅེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཡོད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་འཇུག་སྲིད་པས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་གྱི། མེད་ན་ནི་དེ་ མེད་པས་དེ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དུ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ། དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་མེད་པར་དགོངས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་སྦྱར་བས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དགག་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་མི་བཞེད་པ་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་སྨོས་སོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་རྟག་པ་འམ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་གྲུབ་པས་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་འགོག་པ་གོ་བར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་དེ་ལས་ལྡོག་མོད། རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་གོ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་གང་གང་ལས་ལོག་པ་དེའི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །ལྡོག་པའི་ཡུལ་དེ་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་པ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལྡོག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ལ་མེད་པར་ངེ
Chinese
如果不是（མ་ཟ་，ma za）也是理由，那么在这里也为了显示那是理由，无论怎样或者其他都可以。因此，为了特别排除，如果添加一些词语，那就没有添加。因此，在其他地方说不是理由的那个，怎么会在这里通过说“无论怎样”的方式来说是理由呢？那么，为什么说“无论怎样”呢？因为有人认为，就像所说的那样，在所要证明的法上，方的法的根本没有成立，同样在不相似的方上，返回的根本也没有成立，为了遣除那个。凡是所说的“绝对不希望这个有根本”，如果事物存在，那么理由可能会成立，因此会对返回产生怀疑。如果不存在，那么因为它不存在，所以不会适用于它，因此返回是确定的。因为在其他地方说不是理由，因此即使不观察也会产生怀疑，认为理由不会从不相似的方返回。通过添加未成立，对返回产生怀疑，这就是说否定了理由本身。仅仅因为没有看见就不认可返回，为了显示其他，所以说了“可听闻性本身”。可听闻性本身，导师说是共同的非决定的。如果因为没有看见就变成返回，那么在证明可听闻性本身不是常恒或者非常恒的时候，在不相似的方上存在没有看见，因此通过成立返回，就会变成理解。因为对于常恒和非常恒本身没有看见，所以从那里面返回。因此，常恒和非常恒那些，遮遣分别，成为理解的理由。如果因为没有看见，可听闻性本身就从那里面返回，那么怎么会理解为分别的理由呢？所以说了“分别就是”。像这样，从什么里面返回，那个从那个里面返回的是什么，除此之外没有其他的叫做分别。从返回的境上分别就是返回本身。因此，确定某物从某物返回的那个，就是返回的特征的意义，确定在具有返回的法的物体上没有。
English
If not (མ་ཟ་, ma za) is also a reason, then here also, to show that it is a reason, in whatever way or other is fine. Therefore, in order to specifically exclude, if some words are added, then there is no addition. Therefore, how can that which is said to be not a reason elsewhere be stated as a reason here by saying "in whatever way"? Then, why is "in whatever way" said? Because it is thought that, just as it is said, on the object to be proven, the basis of the property of the side is not established, similarly, on the dissimilar side, the basis of reversal is also not established, in order to dispel that. Whatever is said as "absolutely not wanting this to have a basis," if the object exists, then the reason may be established, therefore there will be doubt about the reversal. If it does not exist, then because it does not exist, it will not apply to it, therefore the reversal is certain. Because it is said elsewhere that it is not a reason, therefore even if it is not observed, there will be doubt, thinking that the reason will not return from the dissimilar side. By adding the unestablished, doubt arises about the reversal, which is saying that the reason itself is negated. Merely because of not seeing, not accepting the reversal, in order to show the other, therefore it is said "audibility itself." Audibility itself, the teacher said, is a common non-decisive. If because of not seeing it becomes a reversal, then in proving that audibility itself is not permanent or impermanent, on the dissimilar side there is not seeing, therefore by establishing the reversal, it will become understanding. Because for permanence and impermanence themselves there is no seeing, therefore it returns from that. Therefore, permanence and impermanence those, precluding distinctions, become the reason for understanding. If because of not seeing, audibility itself returns from that, then how will it be understood as the reason for distinction? Therefore it is said "distinction is." Like this, from what it returns, what is the return from that, other than that there is nothing called distinction. Distinction from the object of return is the return itself. Therefore, that which is certain that something returns from something, that is the meaning of the characteristic of return, it is certain that it does not exist on the object that has the property of return.
Tibetan
ས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལ་མ་མཐོང་བའི་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་དག་རྣམ་པར་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་གང་ལས་ཀྱང་མཉན་བྱ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པར་མ་ངེས་པ་ནི་གཅིག་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོའི་ཆོས་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པར་ངེས་ན་གཞན་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་ངེས་པ་ ལྡོག་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་ལྡོག་པ་མ་ངེས་པས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་པ་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་བཤད་པ། གང་ཞིག་ཡུལ་གང་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དངོས་པོ་འགའ་ལ་ཡོད་ན་སྟེ། བདོག་ན་ཅི་ལྟར་ག་ལ་མེད་པར་ངེས་པ་དེ་མེད་པ་གོ་བར་མི་བྱེད། ཇི་ལྟར་གང་ལ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་གོ་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ལྡོག་པ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མ་མཐོང་བ་ཡོད་ཀྱང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉི་ག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་ཚད་མའི་གནོད་པ་མེད་པ་དེར་མ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་དེས་ན་རྣམ་པར་གཅད་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། མ་མཐོང་བ་ཡིན་ཡང་གང་ལ་ལྡོག་པ་ལ་གནོད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་དེར་ནི་ལྡོག་པ་ངེས་པ་འམ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། འདིར་ཡང་གནོད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ནི་ལྡོག་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ནི་རྟག་པ་འམ་མི་རྟག་པ་གཅིག་རྣམ་པར་བཅད་པས་འགལ་བའི་ཆོས་གཞན་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། བསྒྲུབས་པ་དེ་ཉིད་ཡང་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ན་རྟག་པ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ལ། ཡང་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་རྟག་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པས་རྟག་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ནི་གཅིག་ཉིད་གཅིག་ལ་གཅིག་གི་ཚེ་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་འགའ་ཡང་རྣམ་པར་བཅད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པ་
Chinese
是故，由此之相违即是遣除。那么，在你的宗派中，对于常与无常，未见的所闻性，如何不遣除这些呢？答：说“非遣除”。因为，从常或无常任何一方，所闻性之相违，是不决定的缘故。相违不决定，是因为与一者之关联也是不决定的缘故。事物的法，若决定于某者而转，则会从他者相违，否则就不是这样。如果决定遣除，若非相违之自性，则以相违不决定故，不会成为遣除。那如何呢？答：说，凡是决定说在任何境中没有者，那即是决定从彼相违。若如此决定，则彼在某事物中有，若有，则如何能决定说在何处没有，不会理解为没有。如何能不理解为在何处没有而理解。如果不能理解为遣除他者，那样则不会决定相违。但并非如此，因此，遣除他者即是决定相违。虽有未见，但并非遣除常与无常二者，因为有其他量妨害的缘故。思考是这样的：在何处没有量的妨害，在那里以未见的理由而有相违，因此能成立遣除。即使是未见，但在何处有妨害相违之量，在那里则没有决定的相违，或以彼之自性而有遣除他者，而此中也有妨害。为了显示彼，故说，互相遣除之体性是相违。凡是有体性者，彼等以遣除常或无常之一者，以是成立相违之法他者之因的缘故。所成立的彼者也并非遮止。在遣除无常性时，即是成立常，又，彼理路遮止常，若是遣除常之理路，则一者对于一者，于一之时，成立与遮止相违故，任何也非遣除。成立
English
Therefore, the opposite of this is exclusion. So, in your school, how do you not exclude the unheard-of audibility of permanence and impermanence? Answer: It is said, "Not exclusion." Because, from either permanence or impermanence, the opposition of audibility is uncertain. The opposition is uncertain because the connection with one is also uncertain. The dharma of things, if it is determined to turn to something, then it will be opposed from others, otherwise it is not so. If it is determined to exclude, if it is not the nature of opposition, then because the opposition is uncertain, it will not become exclusion. How is that? Answer: It is said, whatever is determined to be said to be absent in any realm, that is determined to be opposed from it. If it is so determined, then it exists in some thing, if it exists, then how can it be determined to be absent in any place, it will not be understood as absent. How can one understand without understanding that it is absent in any place. If one cannot understand excluding others, then it will not be determined to be opposed. But it is not so, therefore, excluding others is the determination of opposition. Although there is unseen, it is not excluding both permanence and impermanence, because there is harm from other valid cognitions. The thought is this: where there is no harm from valid cognitions, there is opposition for the reason of unseen, therefore exclusion can be established. Even if it is unseen, but where there is a valid cognition that harms the opposition, there is no determined opposition, or there is exclusion of others by its nature, and there is also harm in this. In order to show that, it is said that the nature of mutual exclusion is opposition. Those who have nature, by excluding one of permanence or impermanence, are the cause of establishing the other of contradictory dharmas. That which is established is also not prevented. When impermanence is excluded, permanence is established, and again, that reasoning prevents permanence, if it is the reasoning of excluding permanence, then one to one, at one time, because establishment and prevention contradict, none is exclusion. Establishment