Tibetan
བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་གྲུབ་པའོ། །འདི་ལ་ལ་ལར་འདོད་རྒྱལ་དུ་ལོག་པ་ཡིན་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ཅུང་ཟད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་པར་གསུངས། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རོ་འདི་བྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཟོས་པའི་འབྲས་བུ་དང་རོ་འདྲ་བ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཟུགས་སྐྱ་བོ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། ཤིང་ཕུང་ངམ་ཡལ་ག་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །ཟོས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་འདི་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ཟོས་པའི་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་པའི་འབྲས་བུ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བརྟེན་ན་གཏན་ཚིགས་ཡལ་ག་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པ་དང་གཟུགས་ཁྱད་པར་མེད་པ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཟོས་པ་དང་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ལས་གཞན་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་མེད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡིན། དབང་ཕྱུག་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མངོན་སུམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གནོད་པ་དེར་དོགས་པ་དེ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་དོགས་པས་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་དོགས་པ་ལ་ནི་དེ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་གཞན་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བས་དེ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཕྱོགས་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་གལ་ཏེ་ན་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།
Chinese
所谓的“是”，是学派大师陈那的观点。所谓的“彼”，因为对于没有需要成立的事物，成立者不明显，所以从没有需要成立的事物中，成立了相违。对于此，有些人认为这是随意的颠倒，但因为没有关联，所以周遍不能成立，已经稍微说过了。另外，如果仅仅因为没有见到，就变成从不相似的方面相违，那么学派大师如何说具有剩余的推论是错误的呢？所谓的“例如”，是为了说明学派大师所说的具有剩余的推论。果实成熟和味道，所谓的“此味道”，与吃过的果实味道相同，这才是需要成立的。具有特殊性的灰色形状是理由，从树桩或一根树枝上生长出来也是理由。吃过的果实是例子。这个结合中也有不明显之处，因为将例子吃过的果实之外的果实作为所立宗，如果依赖于需要成立的事物本身，那么理由从一根树枝上生长出来和形状没有特殊性，对于没有需要成立的事物来说，就是不明显的。像这样，因为对于吃过和作为所立宗之外的事物，理由没有进入，所以对于需要成立的事物来说是不明显的，因此，仅仅因为没有见到就成立相违的理由，对于需要成立的事物来说，怎么会是错误的呢？自在部等一些人说，对于现量需要成立的事物的损害，那个怀疑本身就是错误的，因为怀疑现量损害了所立宗的处所，所以理由是错误的。它的意思是，仅仅依靠随行和相违，不能理解理由，然而还有其他名为“具有没有损害的处所”的特征。对于怀疑现量损害，因为那是不确定的，所以其他特征是不确定的，因此是错误的。所谓的“不是”，是为了驳斥它。因为对于所立宗的处所，没有现量的损害。如果对于所立宗有现量的损害，那么会怎么样呢？
English
The so-called "is" is the view of the master Dignāga. The so-called "that," because for things that do not need to be established, the establisher is not obvious, so from things that do not need to be established, the opposite is established. For this, some people think that this is an arbitrary reversal, but because there is no connection, the pervasion cannot be established, which has been said slightly. Furthermore, if merely because of not seeing, it becomes contradictory from the dissimilar side, then how does the master say that inference with remainder is erroneous? The so-called "for example" is to show the inference with remainder spoken by the master. The fruit ripens and the taste, the so-called "this taste," is the same as the taste of the eaten fruit, which is what needs to be established. The gray shape with special characteristics is the reason, and growing from a tree stump or a single branch is also the reason. The eaten fruit is the example. There is also something not obvious in this combination, because if the fruit other than the eaten fruit is taken as the subject, and if it relies on the thing to be established itself, then the reason, growing from a single branch and the shape having no special characteristics, is not obvious for things that do not need to be established. In this way, because the reason does not enter for things other than what has been eaten and taken as the subject, it is not obvious for the thing to be established. Therefore, how can the reason that establishes the opposite merely because of not seeing be erroneous for the thing to be established? Some people, such as the Īśvara school, say that the harm to the thing to be established by direct perception, that doubt itself is erroneous, because the reason is erroneous because of doubting that direct perception harms the place of the subject. Its meaning is that the reason cannot be understood merely by concomitance and opposition, but there is another characteristic called "having a place without harm." For doubting harm by direct perception, because that is uncertain, the other characteristic is uncertain, therefore it is erroneous. The so-called "is not" is to refute it. Because there is no harm by direct perception to the place of the subject. If there is harm by direct perception to the subject, then what will happen?
Tibetan
ཇི་ལྟ་བུར་དོགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་གནོད་པ་འཇུག་པར་དོགས་ནའོ། །མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་གཞན་ལ་ཡང་གནོད་པ་མེད་པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གནོད་པར་དོགས་པ་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་ན། འོ་ན་ནི་གནོད་པ་ཞུགས་པ་གནོད་པར་བྱས་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་འཇུག་སྟེ། དེས་ན་གང་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་གསལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཚད་མ་ཞུགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཚད་མ་མ་ཞུགས་པར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་ཅི་སྲིད་གཏན་ཚིགས་མ་ཞུགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པར་དོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། མེད་པར་དོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་གནོད་པར་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པའི་ཡུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འགའ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྔར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞུགས་པ་ལས་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པར་དོགས་པ་མེད་དོ། །དངོས་པོ་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གོང་ལས་གནོད་པ་མེད་པར་ངེས་པ་དེ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ། དེས་ན་གནོད་པར་དོགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གནོད་པར་དོགས་པ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡུལ་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའི་ཚད་མ་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་མ་ཞུགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ལྡོག་པ་ལ་ཡང་ཞུགས་པའི་ཚད་མ་གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་དོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཞུགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ་བཤད་པ། ལྡོག་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཁོ་ ན་ངེས་པ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་ལྡོག་པ་ནི་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་སོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ནི་སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་རུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་གྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན
Chinese
如果疑惑什么，就是疑惑有害处进入。因为对于显现欲求的另一方，也不能确定没有害处。如果承认对于疑惑有害处也容许成立的因进入，那么，害处进入也会进入到被损害的境上。这样一来，对于什么有显而易见的害处，也会有推论进入，如果这样认为。这是为了阐明而说的：量进入是遣除理由，如果量没有进入而造成损害，那么因为不是使人理解的缘故，对于一切理由都不能信任。就像这样，只要理由没有进入，就只是疑惑没有所要成立的，而没有的疑惑也就是疑惑有害处。凡是有害处的境，就不是使人理解的，因此任何事物也不会变成使人理解。如果先前成立因进入，对于某些境，就不会疑惑没有所要成立的，因为事物已经确定了。如果这样，那么从先前确定没有害处，那本身就是使人理解的，还要其他理由做什么？因此，理由是针对会疑惑有害处而安立的。如果是这样，那么疑惑有害处，作为理由进入的支分，那本身不会使理由变成有缺陷。因此，为了遮止境而进入的量本身是造成损害的，没有进入则不是，因为怀疑本身就是理由的境。如果这样，那么对于相违，进入的量也会造成损害，而不是疑惑。仅仅没有见到，并不会有造成损害的量进入，这是对于疑惑的解释。相违只是成立、只是确定、只是成立，是使人理解的。因此，如此这般的自性，成立的自性的相违，是依赖于确定的。这是这样说的：理由不像灯一样，不是以适合的差别之义使人理解，然而，如果所要成立的没有，就确定不会产生。它的没有就不会产生，那本身就是成立隐蔽之义。
English
If there is doubt about what, it is doubting that harm will enter. Because for the other side of manifest desire, it is not certain that there is no harm. If it is admitted that even for doubting harm, the establishing factor is allowed to enter, then harm entering will also enter the object that has been harmed. In that case, for whatever has obvious harm, inference will also enter, if you think so. This is said to clarify: valid cognition entering is what refutes the reason, but if valid cognition does not enter and causes harm, then because it is not what makes one understand, all reasons cannot be trusted. Like this, as long as the reason has not entered, it is just doubt that there is no object to be established, and the doubt of non-existence is also the doubt of harm. Whatever has the object of harm is not what makes one understand, therefore nothing will become what makes one understand. If previously the establishing factor has entered, there will be no doubt that there is no object to be established in some objects, because the thing has been determined. If so, then the certainty of no harm from before is itself what makes one understand, what is the use of other reasons? Therefore, the reason is applied to what will become a doubt of harm. If that is the case, then doubting harm, as a branch of the reason entering, that itself does not make the reason flawed. Therefore, the valid cognition that enters to prevent the object itself is what causes harm, not what has not entered, because doubt itself is the object of the reason. If that is the case, then for contradiction as well, the valid cognition that enters will cause harm, not doubt. Just not seeing, there is no valid cognition that causes harm entering, this is the explanation for doubt. Contradiction is only establishing, only certain, only establishing, it is what makes one understand. Therefore, such a nature, the contradiction of the nature of establishing, depends on certainty. This is what is being said: the reason is not like a lamp, it is not what makes one understand by the meaning of a suitable difference, however, if what is to be established does not exist, it is certain that it will not arise. Its non-existence will not arise, that itself is what establishes the hidden meaning.