Tibetan
་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་མེ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་གྱི་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་བལྟའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ངེས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཆོས་དེ་དག་ཁོ་ན་དང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་གཟུང་ ན་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཆོས་གོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུར་གཏོགས་པའི་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ངེས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་གོ་བར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་གང་གིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ངེས་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ། གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ངེས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ནི་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ངེས་ན་ནི་དངོས་པོ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཙན་དན་གྱི་མེར་ངེས་པ་ནི་དུ་བ་ཙམ་གྱི་སྐྱེད་བྱེད་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་དུ་བ་ཙམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་ངེས་ན་མེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་ཙམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཡང༌། གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཆ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་པ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ལ། ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པས་ནི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དག་ཆ་ཤས་ཅན་དུ་ཐལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་གོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ནས། འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རྟགས་ཉིད་བྱེ་བྲག་སྟེ་ཁྱད་པར་དེ་དག་ལ་ཡོད་པའི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ངེས་པ་ན་འཁྲུལ་པ་ནི་དུ་བ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་བཀོད་ན་གོ་བྱ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། འདིར་འཁྲུལ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ནི་སྤྱི་ཉེ་བར་བཀོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གོམས་པའི་ཕྱིར་ན་རྟོགས་པ་པོ་འགའ་ཞིག་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་འདི་ནི་ལུས་ཅན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་འམ། ཡང་ན་ རྟོགས་པ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། ཁྱད་པར་ངེས་པ་ནི་ཕྱིས་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་སྤངས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོའི་ཞེན་པའི་དོར་ཁྱད་པར་གྱིས་ཟིན་པའི་སྤྱི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཁྱད་པར་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འདི་ནི་གཡོར་མོ་ཡིན་ཏེ། རྩེ་མོར་བྱ་ཚང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩེ་མོ་ཉིད་དང་བྱ་ཚང་བཅས་པ་དག་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་སོ་སོར་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སྤྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་སེམས་པ་ལ་གནས་པར་གྱུར་ན་ནི། སྤྱི་དེའི་རང་བཞིན་དེས་དངོས་པོ་ལ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྤྱི་དེ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དོ། །མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ན། གལ་ཏེ་ཡང་དུ་བ་མེ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་ག་ལ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་བཤད་པ། རྒྱུ་མེད་དེ་ལ་འཁྲུལ་ན་ནི་འབྲས་བུ་འདི་རྒྱུ་ལྡན་པ་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏེ། མེ་ལ་འཁྲུལ་ན་ནི་དུ་བ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་དམིགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྒྱུའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་སྟོན་ཏེ། ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་གང་དག་དམིགས་ན་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་མ་དམིགས་པ་དེ་མ་དམིགས་པའི་དུས་སུ་དེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་མ་དམིགས་པས་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་མ་དམིགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་སྣང་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ནི་སྣང་བར་ངེས་པར་ནུས་པས་དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་དམིགས་པ་ལས་དམིགས་པ་ན་སྣང་བར་ངེས་པར་ནུས་པ་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མ་དམིགས་པའི་
Chinese
具有等等本身不是，因为即使没有火也能产生它们。先前那些的果实本身是确定的，这也被视为这里的理由。如果某些法只有和没有才必定不产生，那么那时这些法就变成只有和产生的对象了，对于这个疑问，回答说“不是”。如果把握了它所产生的差别，那么就意味着与产生相关的法是应该理解的。当属于果实的它所产生的差别确定时，那么就意味着存在于因上的差别之法是应该理解的。因此，凭借什么所产生的和产生的事物也变成确定的对境，应该理解的和理解的事物就不是确定的对境本身。因此，这其中的意思是：事物具有所生能生之事物，仅仅凭此就不是所知能知之事物。那么是什么呢？所生能生之事物确定是所知能知的理由。如果在某些方面确定，那么就知道那个事物是错误的。例如，确定是旃檀之火，就不是仅仅烟雾的产生者，因为即使没有它也能看到烟雾。如果烟雾也确定具有事物本身等等，那么就不会确定是火的果实，因为即使没有火也仅仅存在事物。因此，事物以所有自性都是所产生和产生的事物，但所知能知的体性，对于所有部分来说，必定会变成所生能生。没有它就是不确定，而不是其他。依赖于确定，所生能生也不会变成有分。在证实了存在于因上的差别都是应该理解的之后，为了显示存在于果上的共性也是应该理解的，所以说，作为标志的差别，即存在于那些差别上的共性，都被认为是应该理解的。这样说。
English
Having etc. themselves are not, because they can arise even without fire. The fact that the fruits of those previous ones are certain is also regarded as a reason here. If it is certain that some dharmas only and without them will definitely not arise, then at that time those dharmas will become the objects of only and producing, to this doubt, it is answered "no". If that particularity to be produced is grasped, then it is considered that the dharma related to producing is what should be understood. When the particularity to be produced belonging to the fruit is certain, then it means that the dharma of particularity existing in the cause is what should be understood. Therefore, what is to be produced and the thing that produces also become certain objects, but the thing to be understood and the thing that understands are not certain objects themselves. Therefore, the meaning of this is: a thing has the thing that is produced and the thing that produces, but merely by this, it is not the thing to be known and the thing that knows. What is it then? The certainty of the thing that is produced and the thing that produces is the reason for the thing to be known and the thing that knows. If it is certain in some aspects, then it is known that that thing is mistaken. For example, being certain as sandalwood fire is not certain as the producer of mere smoke, because even without it, smoke can be seen. If smoke is also certain to have things themselves etc., then it will not be certain as the fruit of fire, because even without fire, only things exist. Therefore, a thing with all its own nature is the thing to be produced and the thing that produces, but the nature of the thing to be known and the thing that knows, for all parts, will certainly become the thing that is produced and the thing that produces. Without it is uncertain, not otherwise. Depending on certainty, the thing that is produced and the thing that produces will not become partitive either. After proving that the particularities existing in the cause are all to be understood, in order to show that the generality existing in the fruit is also to be understood, it is said that the difference as a sign, that is, the generality existing in those differences, is considered to be what should be understood. Thus it is said.
Chinese
说的是，如果仅仅确定了事物本身，那么错觉就不是依赖于烟雾了。如果详细地陈述差别，那么为了理解所要表达的内容而详细陈述就没有意义了。确实如此，在这里，为了消除错觉，并不是详细陈述一般概念。那么是什么呢？因为习惯，有些认识者对于所见之物，也会产生“这个事物是有身体的”这样的确定。或者，所有的认识者都会以一般形式来认识所见之物，而对差别的确定则会发生在之后。对于此，所要接近的一般概念并没有被舍弃。因此，认识者的执着之处，是通过差别所把握的一般概念，而不是因为差别的错觉。例如，说“这是稻草人，因为顶端有鸟窝”之类的话，顶端本身和有鸟窝这些的详细陈述，是为了各自的错觉。当要认识差别时，如果未将一般概念作为差别来对待而停留在心中，那么，由于该一般概念的自性，就会对事物产生错觉，因此不希望该一般概念被理解。如果为了不产生错觉而理解结果，那么，即使烟雾是从火中产生的，即使是从那产生的，又怎么会没有错觉呢？这是在解释不产生错觉的原因。如果对无因的事物产生错觉，那么这个结果就超越了有因的事物；如果对火产生错觉，那么烟雾就超越了有因的事物。“如果观察什么”这句话，是指以原因为对象的观察。不观察肉食等，就不是原因的事物。如果不观察的那些被观察到，那么被观察的事物就是结果。“成为其特征”是指，如果未观察到的事物在未观察到的时期，是观察的特征的对象。这是在说，如果未观察到的事物，在未观察到的时期也存在，那么如果它显现出来，就一定能够确定它显现，这样就能确定它是结果。那么，从未观察到到观察到时，能够确定显现的是什么呢？是未观察到的。
English
It is said that if only the thing itself is determined, then the illusion is not dependent on smoke. If the difference is stated in detail, then stating it in detail for the sake of understanding what is to be expressed is meaningless. Indeed, here, it is not the general concept that is stated in detail in order to eliminate the illusion. What is it then? Because of habit, some cognizers, even for what is seen, will have the certainty that "this thing has a body." Or, all cognizers will recognize what is seen in a general form, and the determination of the difference will occur later. For this, the general concept to be approached is not abandoned. Therefore, the object of the cognizer's attachment is the general concept grasped by the difference, not because of the illusion of the difference. For example, saying something like "This is a scarecrow, because there is a bird's nest on top," the detailed statement of the top itself and having a bird's nest is for the sake of their respective illusions. When one wants to recognize the difference, if the general concept is not treated as a difference and remains in the mind, then, due to the nature of that general concept, one will have an illusion about the thing, so it is not desired that the general concept be understood. If the result is understood in order not to have an illusion, then, even if the smoke is produced from fire, even if it is produced from that, how can there be no illusion? This is explaining the reason for not having an illusion. If one has an illusion about a causeless thing, then this result transcends the caused thing; if one has an illusion about fire, then the smoke transcends the caused thing. The phrase "If one observes what" refers to the observation with the cause as the object. Not observing meat, etc., is not the thing of the cause. If those that are not observed are observed, then the observed thing is the result. "Becoming its characteristic" means that if the unobserved thing is the object of the characteristic of observation at the time of unobservation. This is saying that if the unobserved thing also exists at the time of unobservation, then if it appears, it will definitely be able to determine its appearance, so it can be determined that it is the result. Then, what is it that can definitely determine the appearance when going from unobserved to observed? It is the unobserved.