Tibetan
་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡོག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་འདིས་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཅན་དག་གིས་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པའི་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཆན་ཉིད་ཀྱང་ངོ༌། །གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱད་པ་ཉིད་ ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། ཁྱབ་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། གང་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། སྦྱོར་བའི་དབང་གིས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི་སྒྲ་བརྗོད་པའི་བྱེད་པ་སྟེ་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་ནུས་པས་སོ། །དེ་ལས་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དག་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་སྒྲུབ་པ་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་བརྗོད་བྱ་ཐ་དད་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དཔེའི་ཆོས་ཅན་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་འདི་ལ་ཡོད་པའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བྱས་པའོ། །གང་བྱས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ་སྒྲ་ཡང་བྱས་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་བ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་བས་ཆོས་ཅན་གཉིས་ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་ཡིན་ལ། གང་རྟག་པ་དེ་ནི་མ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ནི་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་དག་གི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཆོས་མཐུན་པ་ཡོད་པ། དེ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ནོ། །གལ་ཏེ་གང་དུ་ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ལ། གང་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་དེར་ནི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནམ། འགའ་ཞིག་གི་ཚུལ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གཉི་གས་ཚུལ་གསུམ་མ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་གཉིས་དོན་དུ་ནི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དོན་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དག་གཉིས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་དགོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འདིར་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ངག་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་ན་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དེ། གཉི་ག་ཡང་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་ནི་འདི་གཉིས་ཀྱི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་མ་རྟོགས་པར་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་ལས་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །གོ་བར་བྱ་ བའི་དོན་ལས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །གང་ཞིག་དངོས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་ཐ་དད་པས་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་འགྱུར། འོན་ཀྱང་དངོས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཡིན་ལ། རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ཟན་མི་ཟའོ་ཞེས་ཟོས་པའི་འབྲས་བུ་ཚོན་པོ་ཉིད་ངག་གིས་དངོས་སུ་བརྗོད་ཅིང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དུས་ཀྱང་བཀག་པ་ན། དོན་གྱིས་མཚན་མོ་ཟ་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཞན་ཡིན་ལ། རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་མཚན་མོ་བླའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དག་གཉིས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཡིན་ལ། རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཉི་གས་ཀྱང་དོན་གཅིག་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་སྒྲའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་འདིར་བརྗོད་ཅེ་ན། བཤད་པ། སྦྱོར་བ་དེ་མཐོང་བ་གོམས་པ་ལས་རང་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་ཡང་སྟེ། གཞན་ལས་རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་རང་རྟོགས་པ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་སམ་དགག་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་རྟོགས་པ་ལ་དབྱེ་བ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རང་གི་དོན་དུ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་དུ་དབྱེ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གང་གི་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བརྗོད་པ་ན་ལྡོག་པ་རྟོགས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་དོགས་པ་དང༌། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཆོས་མཐུན་
Chinese
以及能遍和所遍也都是遣除和应遣除的。如果不是这样，就不会成为所遍和能遍的事物本身，这说明了这一点。如此说明，则对于具有同品和异品的二种理由，其所应知和能知，以及所应知和能知本身是什么，这也是其注释。所应知和能知本身的因，一切都是周遍决定的缘故，其体相就是因，是周遍决定的缘故。如果随行于三相的，不是具有其自性的关系的唯一理吗？从何成为二种呢？回答说：由造作的自性所致。造作是语言表达的行为，即以实际表达的能力。由此理由成为二种。其中有些是成立实事的所说，有些是否定。因此，二种是从所说不同而产生的。显示二种的因就是它，即此中具有例子的法和所成立的法不相同。异品法也是由成立的法所造作的。凡是所造作的就是无常，声音也是所造作的，以所造作的缘故，二者是同品，凡是常法就是非所造作，声音是所造作的，这些的异品也是所造作。凡是所说具有同品，那就是同品，其余的是异品。如果凡是同品，那里就是随行之所说，凡是异品，那里不是相违吗？因为只说某种方式，二者就不会说三种方式了。因此，不仅是造作的差别，而且也有意义的差别吗？回答说：这二者在意义上没有任何差别。以何种意义而成为二者结合的必要，那就是在此处作为意义所说的，而不是作为所说。因此，这二种语言的意义上没有差
English
And that which pervades and that which is pervaded are also that which eliminates and that which should be eliminated. If it is not like that, it will not become the very entity of that which is pervaded and that which pervades, this explains this. Thus explained, then for the two kinds of reasons that have similarity and dissimilarity, what is to be understood and what is to be known, and what is the very thing to be understood and to be known, that is also its commentary. The cause of what is to be understood and what is to be known itself, since everything is definitely pervasive, its characteristic is the reason, because it is definitely pervasive. If that which follows the three aspects, is it not the only reason that has the relationship of its own nature? From what does it become two kinds? Answer: It is due to the nature of fabrication. Fabrication is the act of linguistic expression, that is, by the power of actual expression. From this reason, it becomes two kinds. Among them, some are the statements of establishing facts, and some are negations. Therefore, the two kinds arise from different statements. The cause that shows the two kinds is it, that is, in this, the dharma of the example and the dharma to be established are not the same. The dissimilar dharma is also made by the dharma that establishes. Whatever is made is impermanent, and sound is also made, because it is made, the two are similar, whatever is permanent is unmade, and sound is made, the dissimilarity of these is also made. Wherever the statement has similarity, that is similarity, and the rest is dissimilarity. If wherever there is similarity, there is the statement of following, and wherever there is dissimilarity, is there no contradiction? Because only a certain way is said, the two will not say the three ways. Therefore, not only is there a difference in fabrication, but also a difference in meaning? Answer: There is no difference in meaning between these two. In what sense does it become necessary for the two to combine, that is what is said here as meaning, not as what is said. Therefore, there is no difference in the meaning of these two languages.
Chinese
也没有，因为二者都是依凭三相之理而成立的。如果这样，那么这二者在所要证悟的意义上，即使没有丝毫差别，但在表达的行为上也不会有差别，因为那是它的境，对此疑惑，故说未领悟结合的差别。这是这样说的，在表达的行为上，确实是有差别的。在所要理解的意义上，没有丝毫差别。如果直接要表达的，并非就是要证悟的，那么，凭借表达行为的各异，事物也会变得各异。然而，直接要表达的是其他的，所要证悟的也是其他的。例如，天授肥胖，白天不吃糌粑，这样用语言直接表达了所食之果实是肥胖，并且遮止了特定的时间，实际上就确定了晚上是吃的。因此，这里要表达的是其他的，所要证悟的也是其他的。证悟的方式，也可以通过“晚上吃”的声音来证悟。同样，在这里，二者的表达是其他的，所要证悟的也是其他的。因此，二者都是要证悟唯一的意义。如果有人认为，依赖于声音行为的差别，并非是要表达对其他意义的推断，为何在此处说呢？回答说，因为见到那结合串习后，即使是自己证悟时也是如此。不仅是从他者证悟，即使是自己证悟时也会如此，因为是通过成立的方式或者破斥的方式来证悟的，所以也显示了为自己意义而推断的理由的差别。这是这样说的，就像为了证悟他者而需要差别一样，为了自己证悟也是如此，因此，为了自己的意义也有可能，所以就在此处作了区分。如果有人疑惑，凡是要表达三相之理的，在表达随行时，如何能证悟遣返呢？回答说，因为所要表达的是同法。
English
There is also not, because both are established by relying on the reason of the three characteristics. If so, then if there is not even the slightest difference in the meaning to be realized by these two, there will be no difference in the act of expression, because that is its object. Doubting this, it is said that the difference of combination is not understood. This is what is said, in the act of expression, there is indeed a difference. In the meaning to be understood, there is not even the slightest difference. If what is to be directly expressed is not what is to be realized, then by the difference of the act of expression, things will also become different. However, what is to be directly expressed is other, and what is to be realized is also other. For example, Devadatta is fat and does not eat tsampa during the day. In this way, the fruit of what is eaten is directly expressed by language as fat, and a specific time is also prohibited, in fact, it is determined that he eats at night. Therefore, here what is to be expressed is other, and what is to be realized is also other. The way of realization can also be realized by the sound of "eating at night". Similarly, here too, the expression of the two is other, and what is to be realized is also other. Therefore, both are to realize the only meaning. If someone thinks that the difference that relies on the act of sound is not to express the inference of other meanings, why is it said here? The answer is, because after seeing that combination and becoming accustomed to it, it is also the same when one realizes oneself. Not only is it realized from others, but it is also the same when one realizes oneself, because it is realized through the way of establishment or the way of refutation, so it also shows the difference of the reason for inferring for one's own meaning. This is what is said, just as difference is needed to realize others, it is also the same to realize oneself, therefore, it is possible for one's own meaning, so the distinction is made here. If someone doubts, how can one realize the return when expressing the concomitance, since all that is to be expressed is the reason of the three characteristics? The answer is, because what is to be expressed is the common dharma.