Tibetan
ལ་སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པར་རུང་བ་དེ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་པར་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་བཞིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་པར་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་རྟགས་དག་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རྟགས་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་རྟགས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ། མཐོང་བ་དང་མི་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་དོན་གྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྒྲ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དེ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་མ་མཐོང་བ་དང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་མ་མཐོང་བའི་སྒྲ་དེ་ལས་ནི་དོན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་སྒྲ་ནི་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་མཐོང་བ་བརྗོད་པ་དྲན་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ཡང་སྒྲས་རྟོགས་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ན་མཐོང་བ་དྲན་པ་ལ་ ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་མཐོང་བ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་གཏན་ཚིགས་སྨྲས་པ། མ་མཐོང་བ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་ན་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་མཐོང་བ་མེད་པ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལས་གཞན་པ་གང་ལ་མཐོང་བར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ལ་ནི་ཅི་སྒྲ་འདིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་མ་མཐོང་བ་ཉིད་མེད་ན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མང་པོ་མཐོང་བ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དོན་མང་པོ་དག་ལ་སྒྲ་གཅིག་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། སྨྲ་བ་པོའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་བརྗོད་བྱ་གཅིག་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ལ་མཐོང་བས་མཐོང་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཟློག་པ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་རྟོགས་པ་པོ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་དུམ་ལས་མཐོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་སྒྲ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། གཅིག་ལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་མཐོང་བའི་ལྟ་བ་པོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་གཅིག་བརྗོད་པ་ལས་གང་གིས་དེ་དོན་དུ་མ་ལ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ལ། གང་གིས་སྒྲ་དེ་དོན་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་དོན་མང་པོ་དག་ལ་མཐོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་སྒྲ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པ་པོའི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་ན། ཡང་མཐོང་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་གཅིག་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་གང་གིས་དོན་དུ་མ་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་དེས་དོན་ངེས་པའི་རྟོགས་པ་པོ་དེ་ཉིད་ཕྱི་ནས་དངོས་པོ་དུ་མ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་ཉིད་ལས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ལ། སྒྲའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་པ་འམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལས་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་མཐོང་བའི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བ་ལས་མ་འདས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། བཤད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དེ་གང་ཞིག་སྨྲ་བ་པོས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་རྣམ་པ་གཞན་ དུ་བྱེད་པར་གཞན་ལ་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡང་ལོག་པར་དོན་གཞན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་པོས་ཁྱད་པར་གང་ལ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་སྒྲ་དེ་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། སྨྲ་བ་པོ་མངོན་པར་འདོད་བའི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ན་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་གཞན་དུ་གྱུར་ན་དེ་བརྡ་གཞན་དུ་གྱུར་ན་དོན་གཞན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་སྒྲ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བའི་དབང་གིས་དོན་གཞན་འཛིན་པ་དང༌། ཁྱད་པར་གཞན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀ་ལི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དབུས་པས་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པར་སྦྱར་བའི་ཀ་ལིའི་སྒྲ་ལས་འགྲོ་ལྡིང་ཐས་སྨྱོ་བར་རྟོགས་ལ། དབུས་བས་དང་འགྲོ་ལྡིང་བ་དག་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་ན། འགྲོ་ལྡིང་བས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྟོགས་ཤིང༌། དབུས་པས
Chinese
因为不像灯一样以自己的体性来理解意义。如果凭借某种东西能够理解意义，那么它就不是在没有指示的情况下理解意义，例如灯一样。声音不是那样在没有指示的情况下理解意义的。因此，声音和标志等，对于要理解的意义，按照存在和不存在的顺序，见到和未见到，这些都依赖于记忆。这就像举例说明标志一样，例如对于标志相似的一方和不相似的一方等，依赖于见到和未见到这些来通过意义理解一样。声音也是对于要表达的和不要表达的，见到和未见到依赖于记忆来说明。在依赖于见到的理由中说了未见到，因为对于要表达的意义，从没有见到的声音中不能理解意义，所以声音是依赖于见到的。还有，见到表达没有记忆，声音也不能理解，因为那个理由，见到是依赖于记忆的。说了未见到依赖于记忆的理由：如果未见到产生怀疑，因为产生怀疑的理由，没有见到依赖于记忆。对于要表达的之外的其他什么见到产生怀疑，那么对于什么声音，也会怀疑这不是要表达的，因此也依赖于未见到。因为如果对于未见到产生怀疑，不仅仅是产生怀疑，而且为了说明即使没有未见到也会产生怀疑，说了对于见到很多会产生怀疑，在什么时候对于很多意义见到一个声音的时候，说话者的明显意图，对于要表达的一个事物之外的其他事物，见到所没有见到的东西被遮止，因为没有那个，所以理解者也会产生怀疑。如果认为那样的事物部分见到和一起的声音本身是怀疑的原因，说了对于一个，对于一个事物见到的
English
Because it does not understand the meaning by its own nature like a lamp. If something can be understood by means of something, then it does not understand the meaning without being indicated, like a lamp. Sound does not understand the meaning without being indicated in that way. Therefore, sounds and signs, etc., for the meaning to be understood, in the order of existence and non-existence, seeing and not seeing, these depend on memory. This is like illustrating a sign, for example, for the similar and dissimilar sides of a sign, etc., relying on seeing and not seeing these to understand through meaning. Sound is also for what is to be expressed and what is not to be expressed, seeing and not seeing depends on memory to explain. In the reason that depends on seeing, it is said that not seeing, because for the meaning to be expressed, the meaning cannot be understood from the sound that has not been seen, so the sound depends on seeing. Also, seeing expression without memory, sound cannot understand, because of that reason, seeing depends on memory. The reason for saying that not seeing depends on memory: if not seeing causes doubt, because of the reason for causing doubt, not seeing depends on memory. For what other than what is to be expressed, seeing causes doubt, then for what sound, it will also be doubted that this is not to be expressed, so it also depends on not seeing. Because if doubt arises for not seeing, not only does doubt arise, but in order to explain that even without not seeing, doubt will arise, it is said that doubt will arise for seeing a lot, at what time for many meanings seeing one sound, the speaker's obvious intention, for things other than one thing to be expressed, what is not seen by seeing is prevented, because there is not that, so the understander will also have doubts. If it is thought that such a thing, part of the thing seen and the sound together is the cause of doubt, it is said for one, for one thing seen
Chinese
因为对于观察者没有疑惑的缘故。这件事是说，从说出一个词语中，谁如果从那个词语中看到多种意义，那就会变成疑惑。谁如果从那个词语中看到一个意义，那就不变成疑惑。因此，与看到多种意义相伴随的词语是疑惑的根本原因。如果怀疑说，变成疑惑的原因是理解者的过错。那么，如果看到，那么理解者本身也会变成疑惑的缘故。这是这样说的，因为理解者没有从多种意义中看到，所以那个词语确定意义的理解者，之后因为在多种事物中看到，所以从那个词语本身变成疑惑。因此，不是理解者的过错，也不是词语的自性，而是因为没有看到或者犹豫不决。现在，为了通过建立的方式显示看到的作用，所以说，因为如实地看到，所以不会超过看到而理解。这是从哪里来的呢？如果说，表达的词语，如果从说话者想要表达的差别之外，看到并理解了其他的差别，那么改变成其他的样子，把词语加在其他上面，也会错误地理解其他的意义。这是这样说的，理解者从哪个差别中看到，就从那个词语中理解那个差别。不是说话者想要表达的差别。因为那个理由，所以如实地看到而理解。如果看到其他的，那么那个就变成其他的符号，那么就会完全执着于其他的意义。因此，如实地看到而理解。而且，词语是依赖于看到的。如实地看到而理解的理由，因为看到的缘故而执着于其他的意义，以及理解其他的差别，为了显示那些的例子，所以说了“嘎里”。卫藏地区的人们用“嘎里”这个词语来表达时间的差别，而康区的人们则理解为疯狂。如果卫藏地区的人们和康区的人们去了其他的地方，那么康区的人们也会如实地看到而理解时间的差别。卫藏地区的人们
English
Because there is no doubt for the observer. This means that from uttering a single word, whoever sees multiple meanings in that word will become doubtful. Whoever sees one meaning in that word will not become doubtful. Therefore, a word associated with seeing multiple meanings is the root cause of doubt. If one suspects that the cause of becoming doubtful is the fault of the understander, then if one sees, the understander himself will become doubtful. This is what is being said: because the understander does not see multiple meanings, the understander who ascertains the meaning of that word, later becomes doubtful from that word itself because he sees multiple things. Therefore, it is not the fault of the understander, nor is it the nature of the word, but it is because of not seeing or hesitating. Now, in order to show the function of seeing through the method of establishing, it is said that because one sees as it is, one understands without exceeding seeing. Where does this come from? If it is said that the word of expression, if one sees and understands other differences from the difference that the speaker wants to express, then changing into other forms, adding the word to others, one will also mistakenly understand other meanings. This is what is being said: the difference that the understander sees in which difference, he understands that difference from that word. It is not the difference that the speaker wants to express. Because of that reason, one understands by seeing as it is. If one sees others, then that becomes another symbol, then one will completely cling to other meanings. Therefore, one understands by seeing as it is. Moreover, the word is dependent on seeing. The reason for understanding by seeing as it is, because of seeing, one clings to other meanings, and understands other differences. In order to show examples of those, "Kali" is mentioned. People in the U-Tsang region use the word "Kali" to express the difference of time, while people in the Kham region understand it as madness. If the people of U-Tsang and the people of Kham go to other places, then the people of Kham will also understand the difference of time by seeing as it is. The people of U-Tsang