Tibetan
་པའི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། མྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློའི་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་དོན་སྒྲོལ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ངག་གི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐུན་མོང་བ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་རྗོད་པ་ལྡོག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཕྱི་རོལ་གཏན་མེད་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དོན་བཏགས་ནས། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་དོན་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པར་རློམ་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་མ་ཡིན་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན། སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱི་རོལ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཤིང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཤིང་མ་ཡིན་ལས་ལྡོག་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གང་ངེས་པ་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དག་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ངེས་པ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ རྟོག་པའི་དོན་ནི་སྒྲ་དང་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་དང་འདྲེས་པ་ཡང་སྒྲའི་བྱ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་ཡིན་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲའི་བྱ་བའི་དུས་སུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མེད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྒྲ་དོན་འདི་དག་གཞི་མཐུན་ཉིད། །ཡོད་པ་མིན་ཡང་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་དངོས་པོ་དང་མེད་པ་ཐུན་མོང་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་རོལ་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ནི་གཉི་གའི་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤིང་མ་ཡིན་པ་གཅིག་པུ་ལས་ལྡོག་པ་དང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ན། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐུན་མོང་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་གཉི་གའི་ཐུན་མོང་བ་དང༌། མི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་རོ
Chinese
因为没有作用的缘故。也不是心，因为不是声音的意义，并且是体验的缘故。也不是心的显现，因为那也是体验的缘故。因此，凡是说“词的意义是救度先行的语言的意义会变得没有意义”的，那是要消除的。分别念是事物和非事物共同的，与表达非树木的遮遣相关联，外境完全不存在，具有存在和不存在，假立意义，遍计所执的意义，是自以为能成立和破斥外境的。 不是心，不是显现，不是外境。虽然不是假立，但却是成为假立的外境。如何理解“穷尽于一个遮遣的树木的分别念会产生”这件事呢？如果说“从非树木中理解遮遣”是没有体验的。那是真实的，但是，凡是确定的，那就是分别念的对境。所取和能取的相不是确定的，因为它们没有确定的体验。因此，它们不是分别念的对境，但它们是自证的现量。自己的体性也不是对境，因为分别念的意义是与声音混合的。与声音混合，也是从声音的作用所生的心上显现的任何东西，自己的体性不是在声音的作用时显现的。分别念也以体验成立为确定自己体性的自性，因此，分别念是显示不存在的自己的体性，如《释量论》中说：“声义此等同处性，虽有非有亦宣说”。假立的自性是事物和非事物共同确定的，外境所见的自性不是二者的共同。因此，当理解为仅仅从非树木中遮遣，并且不从存在和不存在中遮遣时，就会成为理解事物和非事物共同的。任何假立的自性是二者的共同，并且是不明显的。
English
Because there is no function. It is also not mind, because it is not the meaning of sound, and because it is experience. It is also not the appearance of mind, because that is also experience. Therefore, whatever is said that "the meaning of words is that the meaning of speech that precedes salvation will become meaningless" is to be eliminated. Discrimination is common to things and non-things, related to the expression of non-trees, the external is completely non-existent, has existence and non-existence, falsely establishes meaning, the meaning of what is completely conceived, is to pretend to be able to establish and refute the external object. It is not mind, not appearance, not external. Although it is not falsely established, it is the external that has become falsely established. How should one understand the statement that "the discrimination of trees that exhausts one negation will arise"? If one says that "understanding negation from non-trees" is without experience. That is true, but whatever is certain is the object of discrimination. The aspects of what is grasped and what grasps are not certain, because they have no certain experience. Therefore, they are not the object of discrimination, but they are the direct perception of self-awareness. One's own nature is also not an object, because the meaning of discrimination is mixed with sound. Being mixed with sound is also whatever appears on the mind born from the function of sound, one's own nature does not appear at the time of the function of sound. Discrimination also establishes itself as the nature of determining its own nature by experience, therefore, discrimination is to show its own nature that does not exist, as it is said in the Commentary on Valid Cognition: "Sound and meaning, these have the same locus, although existent, non-existent is also declared." The nature of what is falsely established is the common determination of things and non-things, the nature of seeing the external is not the common of the two. Therefore, when it is understood as negating only from non-trees, and not negating from existence and non-existence, it will become understanding the common of things and non-things. Any nature of what is falsely established is the common of the two, and it is not clear.
Tibetan
ལ་དང་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ཡང་ཕྱི་རོལ་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་དང་སྒྲོ་བཏགས་པ་དག་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་འདྲ་བར་ནི་མི་འཐད་དོ། ཕྱི་རོལ་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་སྟོང་པའི་རྟོགས་པ་ན་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་སྟོང་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཕྱི་རོལ་དང་སྒྲོ་བཏགས་པ་དག་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་སྟོང་བར་འདྲ་བའི་ཕྱིར། སྒྲོ་བཏགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱི་རོལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ངེས་སོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་དོན་སྒྲོ་མི་འདོགས་ན་གཞན་མེད་པ་གང་གིས་རྟོགས། མེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པ་རྟོགས་པ་ན་དེ་ལས་གཞན་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་ལ་ས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་མེད་ན། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བརྟག་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉིད་ནི་གཞན་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་གིས་ལྡོག་པ་རྟོགས་སོ་སྙམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ནི་གཞན་ལྡོག་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བརྗོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐུན་མོང་བ་དང༌། ཕྱི་རོལ་ཉིད་དང༌། ངེས་པའི་རང་བཞིན་ངེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་བདག་གིས་སྤྱི་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་མྱོང་ བ་མེད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྤྱི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་བརྟས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལྡོག་པའི་རང་བཞི་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་མ་བཟུང་ན་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ལྡོག་པ་གཙོར་གྱུར་པ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དོན་དེ་ཡང་གཞན་སེལ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཞན་ལྡོག་པ་དེ་ངེས་པ་ན་ཡང༌། གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་གཞན་ལྡོག་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དག་ལ་ནི་གཞན་ལྡོག་པ་ཅམ་ཞིག་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་གཞན་ལྡོག་པ་ནི་དངོས་སུ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཞན་ལྡོག་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་པར་དགག་པའི་གཞན་སེལ་བ་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་
Chinese
虽然和“啦”不一样，但确实是外境。显现和假立以其他方式相似是不合理的。即使在外境的自性非空性的证悟中，也因为其自性非空性而假立，因此，外境和假立因为其自性非空性而相似。应该假立的外境必定会改变。因此，也领悟到必定是从非树木中返回。此外，如果不是从他者返回的意义不假立，那么没有他者又如何证悟？如果有人说，证悟火的自性必定，就能证悟没有比它更其他的了。如果没有证悟到从他者返回，难道不能确定为一个吗？因此，假立确定的自性本身就包含在证悟从他者返回之中。因此，因为体验到“我证悟了返回”，所以不说假立从他者返回，然而，事物和非事物是共同的，外境本身，以及确定的自性是确定的力量。例如，虽然没有体验到“我看到了总相”，但即使如此，也像其他人推断的那样，通过体验具有总相之相的知识的力量，就能看到总相。正因为如此，分别念的意义假立也不是成立的自性，而是返回的自性。如果不把握从他者返回的自性的究竟，那么之前所说的三种相状的确定是不合理的。此外，返回为主的假立的意义，也被称为排除他者。因为假立的自性的从他者返回是确定的，所以，从他者返回的外境的意义就会被证悟，因此，分别念是通过假立的从他者返回而进入的。对于外境来说，会证悟某种从他者返回，但不是自己的体性。因此，假立的从他者返回是真实的，而外境的从他者返回是间接执取的。以不存在来否定的排除他者，是通过意义的力量成为分别念的对境。
English
Although it is different from 'la', it is definitely an external object. It is unreasonable for appearances and imputations to be similar in other ways. Even in the realization of emptiness because the nature of the external object is not empty, it is imputed as empty because its nature is not empty. Therefore, external objects and imputations are similar because their nature is not empty. The external object to be imputed will definitely change. Therefore, it is also understood that it is definitely returning from non-trees. Furthermore, if the meaning of returning from others is not imputed, then how can one realize the absence of others? If someone says that realizing the nature of fire is certain, then one can realize that there is nothing other than it. If one has not realized returning from others, is it not impossible to determine it as one? Therefore, the imputation of the nature of certainty itself is included in the realization of returning from others. Therefore, because one experiences 'I have realized returning', one does not say that one imputes returning from others. However, things and non-things are common, the external object itself, and the certain nature are the power of certainty. For example, although one has not experienced 'I have seen the general characteristic', even so, just as others infer, one can see the general characteristic through the power of experiencing knowledge with the aspect of the general characteristic. For this very reason, the meaning of conceptual thought, imputation, is also not the nature of establishment, but the nature of returning. If one does not grasp the ultimate nature of returning from others, then the determination of the three aspects mentioned earlier is unreasonable. Furthermore, the meaning of imputation with returning as the main thing is also called excluding others. Because the returning from others of the nature of imputation is certain, therefore, the meaning of the external object returning from others will be realized. Therefore, conceptual thought enters through the imputation of returning from others. For external objects, some kind of returning from others will be realized, but it is not one's own nature. Therefore, the imputation of returning from others is real, while the returning from others of the external object is grasped indirectly. The exclusion of others by negating non-existence becomes the object of conceptual thought through the power of meaning.