Tibetan
་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ལས་དོན་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་རྟགས་ལས་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ངེས་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རྟོགས་པ་གང་ལ་རྒྱུའི་ཡན་ལག་གཞན་ཡོད་པ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ལས་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ངེས་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་དེ་ཉིད་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ནུས་པ་མེད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟགས་ཐུན་མོང་གི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་ཤེས་ཤིང་དཔེའི་ཆོས་ཅན་དང་ཐུན་མོང་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པ་ཡང་ཤེས་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་རྟགས་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ནི་སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟགས་གཞན་དེ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་འཇོག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ཅི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ནི་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མི་སླུ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉི་ག་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་ཚད་མ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། མངོན་སུམ་ཡང་གཟུང་བའི་ཡུལ་སྐད་ཅིག་མ་ཅིག་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉི་ག་ཡང་ངེས་པར་བྱས་པའི་རྒྱུན་ལ་ལྟོས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་དུ་མཚུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུད་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་དོན་བྱེད་པ་རྒྱུད་གཞན་གྱིས་དབེན་པར་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་རྒྱུན་གཞན་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་གཅིག་ཉིད་འཇོག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ལྷག་མ་བསལ་ནས། ཚུལ་གསུམ་རྟགས་ལས་ཞེས་གང་བཤད་པའི་ཚུལ་གསུམ་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ལ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དང་མཚུངས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་དང༌། མེད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་ངེས་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཤེས་པར་འདོད་པ་སྟེ། ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་གང་ལ་ཡོད་པ། དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་རྟོགས་པ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང༌། ཁྱབ་པའི་ཡུལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཆོས་ཅན་ནི་བཏགས་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཡུལ་ལ་སྤྱིའི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་ལ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གྲུབ་ན་ཡང་རྟགས་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཙམ་ཡང་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཙམ་ལ་ཡོད་པར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་མཐོང་བ་ནི་ངེས་པ་སྟེ། ས་ཕྱོགས་སུ་དུ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡིན་ལ། སྒྲ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡོད་པ་ཚད་མ་ལས་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ངོ༌། །ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་སྡུད་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་རྣམ་པར་བཅད་པར་གཞན་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་སྲིད་པ་ནི་འགལ་ལོ། །དེ་སྟེ་ཡང་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་མི་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྗེས་ སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་འདོད་པ་ནི་ཡིན་ནོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གཅད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བས་ཀྱང་ཆོས་ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དོགས་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གཞན་ལ་ཡོད་པ་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་ལྡན་པ་མ་འབྲེལ་
Chinese
是为了领悟意义的缘故。因为自己能够领悟那个意义，而不是从其他的征象来领悟，因此能够领悟特殊的确定性，这是它的定义。如果领悟依赖于其他的因的支分，或者从与他者的关联中领悟，那么那个领悟就不是以特殊确定性为对象的，因为其他的能立本身没有能力。如何没有能力呢？因为通过共同的自性，认识到征象与共同自性相关联，并且也认识到在例子的有法中普遍存在共同的自性，从而能够领悟所要证实的。如果所要证实的有法中，征象不出现，那么领悟到它不会产生，这本身就是领悟所要证实的。征象不像灯一样，能够照亮隐藏的事物。因此，其他的征象本身不能够特别地安立。那么，它是如何以自己的特征为对象的呢？回答说：对于自己的特征的意义不欺骗，是确定性先行的获得，不欺骗对于现量和比量两者都是相同的，因此两者的量都是以事物为对象的。因此，现量所取的是自相，而比量所取的是共相。就像因为所取和事物不是一体，所以依赖于它就不是量一样，现量对于所取的刹那的境也不是量，因为不能获得它。因此，如果两种量都依赖于确定的相续，那么在以自己的特征为对象上是相同的。然而，由于各自确定的相续，以自己的自性来作用，能够安立远离其他相续，因此现量是以自己的特征为对象的。而比量不能够安立从其他相续中分离出来的各自确定的特殊性，因此是以共相为对象的。在排除对境的颠倒认知之后，为了显示所说的“三相征象”中的第三相，所以说：将要解释的比量之自性。
English
It is for the sake of understanding the meaning. Because one understands that meaning from oneself, and not from other signs, therefore one can understand the particular certainty, which is its definition. If understanding depends on other causal factors, or is understood from association with others, then that understanding is not directed towards particular certainty, because the other efficient cause itself has no power. How is it powerless? Because through the common nature, one knows that the sign is related to the common nature, and also knows that the common nature is pervasive in the subject of the example, thereby being able to understand what is to be proven. If the sign does not appear in the subject to be proven, then understanding that it does not arise is itself understanding what is to be proven. The sign is not like a lamp, which can illuminate hidden things. Therefore, the other sign itself cannot particularly establish. Then, how is it directed towards its own characteristics? It is said: Not being deceived about the meaning of one's own characteristics is the attainment of certainty that precedes it. Not being deceived is the same for both direct perception and inference, therefore both valid cognitions are directed towards objects. Therefore, what is apprehended by direct perception is the particular, and what is apprehended by inference is the general. Just as it is not a valid cognition because what is apprehended and the object are not one, so too, direct perception is not a valid cognition for the momentary object of apprehension, because it cannot be obtained. Therefore, if both valid cognitions rely on a continuous stream of certainty, then they are the same in being directed towards their own characteristics. However, because each determined stream, acting by its own nature, can establish separation from other streams, direct perception is directed towards its own characteristics. And inference cannot establish the distinct particularity that is separated from other streams, therefore it is directed towards the general. After eliminating the remainder of the reversed cognition of the object, in order to show the third aspect of what is said as "the three-aspect sign," it is said: The nature of the inference to be explained.
Chinese
存在于彼处，并且确定存在于与之相同的一致方，并且确定不存在于不一致方。那么，什么是应被推断的呢？回答说：是想要了解的，即存在于想要了解之事的差别之处。因此，它被称为应被推断的，即所立法。应被推断的术语适用于三种情况：从能成立者所理解的法和有法的一般，那是直接应被推断的；以及周遍的境，应成立之法和理由的自性之境，所立法，那是假立的推断。此处的境，一般不是应被推断的，因为在那样的总相上，作为标志的因没有成立的缘故。即使成立，也不是因本身，因为没有应成立之法的缘故。仅仅是法，在这里也不是应被推断的，因为将要从随行和违逆的角度，阐述仅仅存在于那样的法上的缘故。因此，特意强调了所立法本身是应被推断的。此处所说的“此处”，是指理由的自性的这个场合。对于应被推断的，见到是确定的，例如在地面上见到烟是现量，而声音的所作性是比量。存在于彼处，不仅仅是从量而来，同样，与彼相同，即也在一致方。用“ཉིད་”字是为了显示从不一致方返回，而“ཡང་”字是 جمع。对应被推断的所立法进行区分，是为了区分在其他相似的所立法上存在的可能性，那是相违的。如果不用所立法来区分，那么那时，应被推断的法就是理由，如果理由不是应被推断的法，那么所希望的就是这样。意思是说，例如国王的侍从与其他不同，同样，应被推断的也与其他法和有法不同，为了消除其他的疑惑，所以说了“不是”，即存在于其他上不是相违的。那为什么呢？因为不具备，不相关。
English
It exists there, and it is certain to exist in the concordant side that is similar to it, and it is certain not to exist in the discordant side that is dissimilar. Then, what is to be inferred? It is said: It is what one wants to know, that is, it exists in the difference of what one wants to know. Therefore, it is called what is to be inferred, that is, the subject of the proposition. The term "to be inferred" applies to three situations: the general of the dharma and the subject that is understood from what establishes it, that is directly to be inferred; and the pervasive realm, the dharma to be established, and the realm of the nature of the reason, the subject of the proposition, that is nominally inferred. The general in this realm is not to be inferred, because the sign is not established in such a general. Even if it is established, it is not the sign itself, because there is no dharma to be established. Even just the dharma is not to be inferred here, because it will be explained that it exists only in such a dharma from the perspective of following and reversing. Therefore, it is specifically emphasized that the subject of the proposition itself is to be inferred. The word "here" refers to this occasion of the nature of the reason. Seeing is certain for what is to be inferred, for example, seeing smoke on the ground is directly perceived, and the fact that sound is produced is inferred. Existing there is not only from valid cognition, but also, similarly, it is the same as that, that is, also in the concordant side. The word "ཉིད་" is to show the return from the discordant side, and the word "ཡང་" is جمع. Distinguishing the subject of the proposition that is to be inferred is to distinguish the possibility of existing in other similar subjects of the proposition, which is contradictory. If one does not distinguish by the subject of the proposition, then at that time, the dharma to be inferred is the reason, and if the reason is not the dharma to be inferred, then that is what is desired. The meaning is that, for example, just as the king's attendant is different from others, similarly, what is to be inferred is also different from other dharmas and subjects of the proposition, and to eliminate other doubts, it is said "not", that is, existing in others is not contradictory. Why is that? Because it is not possessed, it is unrelated.