Tibetan
ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་དོན་མྱོང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཤེས་པ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པར་གཟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པ་མེད་པར་དོན་གྱི་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ངེས་ན་ནི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་བདག་ཉིད་སོ་སོ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གིས་རིག་གོ་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི། དོན་གྱི་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང་ལ། དེ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་གང་ལས་འགྱུར། དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་མྱོང་བ་བོའི་ཁྱད་པར་ངེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་རྒྱུར་གྱུར་བས་དོན་རིག་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་བ་རིག་པ་དེ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་རིག་པ་བྱེད་པ་པོ་ལ་མི་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཚད་མ་དང་མི་ལྡན་པ་མངོན་སུམ་གྱི་རིག་པ་མ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། ཡུལ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འདི་རིག་གོ་ཞེས་རིག་པའི་ཐ་སྙད་དམ། བདག་གིས་རིག་གོ་ཞེས་བདག་ཉིད་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པའི་རིག་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པ་ཡོད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་དེའི་དམིགས་པ་མ་གྲུབ་ན་སྔར་བཤད་པའི་ཐ་སྙད་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནུབ་པ་སྟེ། ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བའོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་མ་དམིགས་ཀྱང་གཟུགས་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡོད་ཀྱང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མདོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་མ་གྲུབ་སྟེ། མ་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་བར་ཡོད་པ་ དེའི་ཐ་སྙད་དེ་ལ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་མིག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མིག་གིས་དབེན་པར་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་རིག་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་མ་དམིགས་ན་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་རིག་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་མཇུག་སྡུད་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རིག་པ་འགའ་ཡང་མ་དམིགས་ན་དེ་མ་དམིགས་པའི་རྟོགས་པ་པོ་འགའ་ཡང་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཡང་དམིགས་པ་གཞན་གྱིས་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དོགས་པ་ལ་རྟོགས་པ་འདི་ལ་ཕ་རོལ་པོའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་དེ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ། ཡུལ་དེ་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་དུས་སུ་ནི་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་གྲུབ་པ་ནི་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་དེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །གཞན་ཏེ་རང་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་དུས་སུ་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་རང་གི་ཤེས་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། དོན་འདི་ལ་ཇི་ལྟ་བུར་གནས་པ་དེ་སྟོན་པ་ན་ཕ་རོལ་པོ་ལ་བཞད་གང་དུ་བྱེད་པ་ནི་དམིགས་པར་གྱུར་ཀྱང་དམིགས་པ་ཡོད་པའི་དུས་དེའི་ཚེ་ནི་མ་གྲུབ་ལ། གཞན་གྱི་ཚེ་དམིགས་པ་མེད་པའི་དུས་སུ་ནི་གྲུབ་པོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་དུས་སུ་གྲུབ་པོ་ཞེས་ལེགས་པར་ཐ་སྙད་བྱས་སོ། །མ་འབྲེལ་པའི་དོན་བརྗོད་ཅེས་དཔྱད་པའོ། །ཤེས་པ་ཡོད་པའི་དུས་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ན་ནི་དོན་མ་ཤེས་ལ། ཤེས་པ་མེད་པའི་དུས་དེ་ལོག་པ་ན་ནི་ཤེས་སོ་ཞེས་བཞད་གད་ཀྱི་ཚིག་གོ །གཞན་ཡང་ཡུལ་དམིགས་པའི་རིག་པ་ཡང་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་གཞན་གྱི་དམིགས་པར་རྟོག་ན་ནི། ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་མ་གྲུབ་པར་ཡུལ་གྲུབ་པར་ཐ་སྙད་བྱར་མི་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཡུལ་དམིགས་པའི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་རང་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་རིག་པ་གྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །རེ་ཞིག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་ཏེ། འདི་ནི་རིམ་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་ལ་སྡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་འདིས་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་ཇི་སྲིད་དམིགས་པ་མཐར་མ་ཕྱིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་དམིགས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལ་སྡོད་པས་ན་རང་གི་དམིགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། ཡུལ་སྔ་མ་སྔ་མ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་མ་སྐྱེས་ན་ནི་ཤེས་པ་སྔ་མ་མི་འགྲུབ་ན། སྔ་མས་བསྐྱེད་པ་དེས་ན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ཡུལ་གྲུབ་པ་ཉིད་པས་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་འགལ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་ཅེས་དོགས་པ་ལ། བཤད་པ། ཤེས་པ་གཅིག་མ་གྲུབ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཡོད་པས་དོན་འགའ་ཞིག་དམིགས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རྟོག་པ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་མ་གྲུབ་པར་དོན་མི་འགྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཚོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཅིག་མ་གྲུབ་ན་ཐམས་ཅད་མི་འགྲུབ་པས་འགའ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་གི་ཚེ་དམིགས་པས་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་རང་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་གཅིག་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེད་མི་ནུས་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་རིག་པ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་རང་རིག་པ་ཡིན་ན་ནི། །མཐར་ཐུག་པར་ཡང་འགྱུར་གྱི། །གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཐར་པ་མེད་ན་ཡང་འགྲོ་བ་ལོང་བ་དང་ལྐུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འགལ་བར་ཐལ་ལོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་དམིགས་པ་དེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གཞན་མེད་པར་བདག་དང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཞིང༌། གཞན་ཏེ་དམིགས་པ་སྔ་མ་ཡང་རང་དང་གཞན་གྱི་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་གི་རྒྱུ་མེད་པར་ནི་གཅིག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ནི་རིམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཞག་གོ །གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་དམིགས་པ་ན་ནི་གཅིག་གི་བྱ་བ་ལ་རིམ་པ་མི་འཐད་དེ། གཅིག་པོ་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ན་གཉིས་པའི་བྱེད་པའི་དུས་སུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ ཉིད་ན་ཡང་དེ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་
Chinese
是的。因此，认识体验本身就是体验事物，因为，如果它没有被确立为存在认识，就不会被执取。如果确定在没有认识的情况下，仅仅体验事物的自性，那么也不是完全的境，因为这样一来，自身的体性对于每个个体没有差别，因此会陷入“我知”这种没有差别的言说。如果说，将要体验的事物本身，就叫做从体验中产生的言说，那么，仅仅体验事物的自性，而且它也是没有差别的，那么差别之言说又从何产生？所有关于体验事物的言说，都依赖于体验者的差别被确定，因此，通过什么作为原因，使这个关于事物认识的言说，能够清楚地依赖于差别，那么这个认识也是体验。有些行为的差别，如果不依赖于认识者，那么其他的体验之言说是不存在的。具有所缘的，那也是不具备量，不是现量之识，因此，哪些是有理由说明存在非现量之境的认识的言说呢？境存在的言说，即“知”这种认识的言说，或者“我知”这种成为作者的认识的言说。不缘的自性之识，有理由说明存在的言说不会成立，而是会相违。存在之识是不缘的，而且如果它的所缘没有成立，那么先前所说的具有言说的境，也极难成立作为存在的言说，因此，所有认识和所知之自性都会消失，会超出存在的言说，这实在是太过分了。有人会想，如果认识是不缘的，即使如此，也可以用具有事物之境来作为缘的言说，例如眼睛不缘，却能执持色法一样。回答说，即使存在，也这样说了，即使执持了颜色，也没有成立，因为对于不缘的事物，具有所缘
English
Yes. Therefore, the very experience of knowing is the experience of things, because if it is not established as the existence of knowing, it will not be apprehended. If it is determined that one experiences only the self-nature of things without knowing, then it is not a complete object either, because in this way, there is no difference in one's own nature for each individual, so one would fall into the saying of "I know" without any difference. If it is said that the thing that is to be experienced itself is called the saying that arises from experience, then, only the self-nature of things is experienced, and it is also without difference, so from where does the saying of difference arise? All sayings about experiencing things depend on the determination of the difference of the experiencer, therefore, through what as a cause, can this saying about the knowledge of things be clearly dependent on difference, then this knowledge is also experience. Some differences in actions, if they do not depend on the knower, then other sayings of experience do not exist. That which has an object is also not endowed with validity, it is not direct perception, therefore, what are the sayings that have reason to explain the existence of knowledge that is not a direct object? The saying of the existence of an object, that is, the saying of knowledge such as "knows", or the saying of knowledge such as "I know" which becomes the agent. The saying that has reason to explain the existence of knowledge of the nature of non-objectification will not be established, but will be contradictory. The knowledge of existence is non-objectification, and if its object is not established, then the object with saying mentioned earlier is also extremely difficult to establish as the saying of existence, therefore, the self-nature of all knowledge and knowable will disappear, it will go beyond the saying of existence, this is really too extreme. Someone might think, if knowledge is non-objectification, even so, one can use having the object of things as the saying of objectification, just like the eye does not objectify, but can hold form. The answer is, even if it exists, it is said like this, even if it holds color, it is not established, because for things that do not objectify, having an object
Chinese
就像眼睛看不到一样，体验事物，这被称为智慧的特殊性。如果智慧没有被观察到，那么它的特殊性也没有意义，那么如何使用智慧这个词呢？总结诗句的含义是，因此，如果没有观察到任何智慧，那么没有观察到它的觉悟者也不会被认为是智慧，因为缺乏知识的特殊性的智慧是不合理的。即使不是自证，通过其他对境所缘的知识，难道不像对境一样是现量吗？对于这个疑问，为了说明这种理解如何影响对方的观点，解释说：当对境本身成为对境之知识的原因时，它是不成立的，因为不成立所以不成立。因为当事物被认为是已成立的特殊性时，如果它不成立，那么按照先前描述的方式，它的特殊性也不会成立。另一种情况是，当知识缘于自身时，它是成立的，因为那时自己的知识是成立的。这就是另一种观点。为了说明这种情况如何存在，当嘲笑对方时，即使成为了对境，在有对境的时候是不成立的，而在其他时候，在没有对境的时候是成立的，这是相关的。颠倒过来，在没有知识的时候是成立的，这是很好地表达的。这是对表达不相关含义的分析。在有知识的时候，当有知识的时候，事物是不被知的；在没有知识的时候，当它消失的时候，就被知了，这是嘲笑的话语。此外，如果对境所缘的智慧也认为是对境不同的其他对境的所缘，那么不仅不希望在对境的知识不成立的情况下说对境成立，而且对境所缘的所缘本身在不成立的情况下，也不说是智慧成立。因此，知识的知识也应该被他人理解。因此，被称为理由。暂时，被称为首先，这是为了表达顺序。 最终的对境，也就是完全依赖于对境的人，不会观察到任何事物。就像这样
English
Just as one experiences things without sight, this is termed the particularity of wisdom. If wisdom is not observed, then its particularity is also meaningless, so how can the term wisdom be used? To summarize the meaning of the verses, therefore, if no wisdom is observed, then the one who realizes that it is not observed will not be considered wise, because wisdom lacking the particularity of knowledge is unreasonable. Even if it is not self-awareness, is the knowledge that is cognized by another object not manifest like an object? To this doubt, in order to show how this understanding affects the opponent's view, it is explained that when the object itself becomes the cause of the knowledge of the object, it is not established, and because it is not established, it is not established. Because when a thing is said to be an established particularity, if it is not established, then in the manner previously described, its particularity will also not be established. Another case is that when knowledge is directed towards itself, it is established, because at that time one's own knowledge is established. This is another view. To show how this situation exists, when mocking the opponent, even if it becomes an object, it is not established at the time when there is an object, and at other times, it is established at the time when there is no object, this is related. Inverted, it is established at the time when there is no knowledge, this is well expressed. This is an analysis of expressing unrelated meanings. At the time when there is knowledge, when there is knowledge, things are not known; at the time when there is no knowledge, when it disappears, it is known, these are words of mockery. Furthermore, if the wisdom that cognizes the object also thinks that it is the object of other different objects, then not only is it not desired to say that the object is established when the knowledge of the object is not established, but also the object of the object itself is not said to be the establishment of wisdom when it is not established. Therefore, the knowledge of knowledge should also be understood by others. Therefore, it is called a reason. For the time being, it is called first, this is to express the order. The ultimate object, that is, the person who completely relies on the object, will not observe anything. Like this