Tibetan
ང་བའི་དངོས་པོ་དང་འདྲ་བར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ངེས་པ་ནི་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ནི་ངེས་པར་བྱས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ལ། ངེས་པའི་ཡང་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་ཡང་འཇུག་པའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ན་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་ལ་བྱུང་བའི་ཞེན་པར་བྱེད་པས་དོན་དེ་རྒྱུད་གཞན་གྱིས་རང་བཞིན་གྱི་དབེན་པར་ཡུལ་དུ་བྱེད་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ངེས་པས་ནི་འཇུག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱུད་གཞན་ལས་ལོག་པའི་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མི་ནུས་ཏེ། འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་དུས་ན་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དང་མཚུངས་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ འཇུག་པའི་ཡུལ་དུ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ན། ངེས་པར་ཐ་དད་པ་རྒྱུད་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ནི་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུད་གཞན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་ཡུལ་ངེས་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དམ་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་ན་ཡང་རྟགས་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བརྗོད་དེ། ཐ་དད་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་འདྲ་བའི་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་ཚད་མ་གཞན་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་དོན་རྟོགས་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས་ཁོ་ནའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་འདི་འདྲ་བའི་རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང༌། རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཚད་མ་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཞན་དུ་ན་རྟོགས་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་མི་འཁྲུལ་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །མངོན་སུམ་ནི་དེ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་ལ་མི་ལྟོས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཡུལ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་གཞན་ལ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཡུལ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱང༌། དེའི་མཚན་ཉིད་ ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན་ཚད་མ་གཞན་སྲིད་པར་འགྱུར། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་སྟེ་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནང་དུ་འདུའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་དག་ལས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བཟོད་པའི་ཚིག་སྟེ། སྒྲའི་རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནང་དུ་འདུའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་མ་བཟོད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ནི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཚུལ་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས་པ་འགོག་པ་ཡིན་གྱི་འབྲེལ་པ་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གཞན་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གཟུང་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་རྟགས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་ཡུལ་ཡོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །མཐོང་བ་སྟེ་ཚད་མས་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ནས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྒྲ་རྣམས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཚུལ་གཉིས་པོ་འདི་ལས་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མེད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལ་སྒྲ་འབའ་ཞིག་ཡོད་ཀྱི་དོན་ནི་མ་
Chinese
如同可见之物一般，对于隐蔽之事的确定，就是执着于共相的自性。此外，如果进入的对境被说成是确定的，并且确定的也是以共相为对境的缘故。现量如果也相对于进入的对境而言是以共相为对境，即使是这样，由于生起于现量之后的执着，将那件事作为与他相异的自性空性之境。然而，比量之确定，不能够安立作为进入之境的自性，是与他相异的、具有特殊差别的自性，因为在执持关联之时，是依赖于与所见之物相似的自性而进入的缘故。因此，当自性也 被安立为接近进入之境时，必定不能够安立与他相异的、与他者不共的差别。因此，比量相对于进入之境而言，也是以共相为对境的。现量相对于确定而言，也是以差别为对境的。因为是对境确定为无有他者的差别之故。在此，并非相对于所取而成为共相之境或差别之境，因为那是不应理的缘故。即使自性是对境，但作为标志，则说是以共相为对境，因为没有差别存在之故。因为将会这样解释。像这样以共相的方式来领悟隐蔽之事的比量，因此说不存在其他的量，这是因为以共相的方式领悟事物也是比量之故。因此，只有两种量才是量。如果有人认为，即使这样的领悟是比量，但其他的相状则会成为其他的量，那么，（回答是）在其他的情况下是不可能领悟的缘故。因为在其他的情况下，不可能不错误地领悟隐蔽之事。这个意思是说，因为事物只有两种，即现前和隐蔽。现前是通过显现本身而被领悟的，而不是通过其他的方式，而且那也不是现量的量。
English
Just as with visible objects, the ascertainment of hidden matters is clinging to the nature of generality. Furthermore, if the object of entry is said to be ascertained, and because ascertainment is also an object of generality. If direct perception, in relation to the object of entry, is indeed an object of generality, even so, because the clinging that arises after direct perception makes that thing an object devoid of its own nature by another continuum. However, the ascertainment of inference cannot establish the characteristic of oneself, which has become the object of entry, as a distinct self that is different from another continuum, because at the time of grasping the connection, it enters based on the nature similar to the visible object. Therefore, when one's own characteristic is also placed close to the object of entry, it is certain that the difference that is different from others and not shared with others cannot be established. Therefore, inference is also an object of generality in relation to the object of entry. Direct perception is also an object of difference in relation to ascertainment. Because the object is ascertained as the difference without another continuum. Here, it is not an object of generality or an object of difference in relation to what is to be grasped, because that is not the occasion. Even if one's own characteristic is the object, the sign is said to be an object of generality, because there is no difference. Because it will be explained in this way. Inference that understands hidden matters in this way of generality, therefore, it is said that there is no other valid cognition, because understanding things in the way of generality is also inference. Therefore, only two valid cognitions are valid cognitions. If someone thinks that even if such understanding is inference, other aspects will become other valid cognitions, then (the answer is) it is impossible to understand in other cases. Because in other cases, it is impossible to understand hidden matters without error. The meaning is that because there are only two kinds of things, namely manifest and hidden. The manifest is understood by its own appearance, not in other ways, and that is not the valid cognition of direct perception.
Chinese
是的。隐蔽的事物也以随顺于征相的方式来证悟。不依赖于征相的分别念，仅仅是怀疑，因此它的对境也无法获得。因为不存在二者的体性，如是已说。以随顺的方式来证悟，也就是随比。因此，对于其他的识来说，没有任何可以获得的对境。即使是量，也不存在其他的对境，因此不成其为不成之因。现量和随比的对境，也仅仅是它的自性。怎么会有其他的量存在呢？从声音产生等等之中，以其他方式证悟的，难道不存在吗？如果说从声音证悟的也包含在随比之中吗？那是不合理的。因为随比是依赖于具有三种相的征相。为了显示从具有随顺和违逆的随顺的声音中，无误地证悟隐蔽的意义是其他的量，所以说了“它的”等等。它的，是不堪忍的词语。凡是说声音的证悟包含在随比之中，这是不堪忍的。因为随顺和违逆的自性关系，仅仅是征相的相，不是自性，然而也有其他的理，这是为了遮止决定，而不是说关系不是征相的相。其他的自性是什么呢？说了具有所取的法之有法，也就是作为所立和能立的法之所依的有法，存在征相。见，是以所见的对境，来显示存在对境。见，也就是以量作为对境的存在本身，是能立的支分，为了无论如何都要证悟。那是因为声音中没有，即使已经违逆，也仅仅是从这两种方式来证悟的意义。又怎么会没有周遍的法性呢？因为如果补特伽罗是有法，那么他只有声音，而没有意义。
English
Yes. Hidden things are also realized by following the signs. Conceptualization that does not rely on signs is merely doubt, so its object cannot be obtained either. Because there is no nature of both, it has been said. Realizing in the manner of following is also inference. Therefore, for other consciousnesses, there is no object to be obtained. Even if it is valid cognition, there is no other object, so it is not an unestablished reason. The object of direct perception and inference is also only its own nature. How can there be other valid cognitions? Isn't there also a different kind of realization from sound, etc.? If it is said that realization from sound is also included in inference, that is unreasonable. Because inference relies on signs with three aspects. To show that unerringly realizing the hidden meaning from sounds with forward and reverse concomitance is another valid cognition, it is said, "its," etc. "Its" is an unbearable word. Whatever says that the realization of sound is included in inference is unbearable. Because the relationship of forward and reverse concomitance is only the characteristic of a sign, it is not its nature, but there is another reason, which is to prevent determination, not to say that the relationship is not the characteristic of a sign. What is that other nature? It is said to be a subject possessing the object of apprehension, that is, the subject that is the basis of the properties to be proven and the properties that prove it, where the sign exists. "Seeing" means that the object of seeing shows that the object exists. Seeing, that is, the existence itself that is the object of valid cognition, is a part of the proof, so that it must be realized in any case. That is because it does not exist in sounds, and even if it has been reversed, it is only realized from these two ways. Again, how can there be no pervasive nature? Because if a person is a subject, then he only has sound, but no meaning.