Tibetan
། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཐ་མའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ལྟོས་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་སྨྲ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐ་མ་ལ་ལྟོས་སོ། །སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དཔྱོད་པ་པོས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་ལ་ལྟ་བ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་པོར་ལྟ་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཆད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །ལྟ་བའི་ཤས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའི་ཤེས་པ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་དག་གི་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་ཡིན་ན་ཤེས་བ་དེའི་དོན་ལ་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་མི་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་དོན་སྔོན་པོའི་ལྟ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་གྲུབ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཁྱད་ པར་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚད་མར་གྲུབ་པ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དོན་ལ་ལྟ་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའོ། །རིགས་པ་པ་དང་བྱེ་བྲག་པས་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་དུ་ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ། འདི་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་དག་རྣམ་པར་དབྱེ་ནུས་ན་ནི་ཆད་མར་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་མི་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཉིད་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འདེགས་པ་དང་འབབ་པའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྟེའུ་དེ་ནི་དྷ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ལ། ཚད་མའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ལ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་
Chinese
再说，如果有人说，就最后的区分者而言，感官等是存在的。回答说：因为感官不是区分者，所以依赖于最后者。所有显现为蓝色和黄色等相状的识，都是概念的因，因为有这个理由，所以感官不是区分者。如果审查者所承诺的意义上的观察也不是量，因为概念识的因，最初无概念的观察识不是量。如果说，观察识等获得的最终识，前前是量，后后是果。这也是不合理的，因为如果不是它的自性，那么观察该识的意义本身就不会成立。如果成立“这是蓝色事物的观察”，那么那时它依赖于后来产生的特殊概念，才能成立为量。因为没有相似之处，观察事物本身就不会成立。同样，特殊识也不是量。理性和胜论派认为，特殊识是量，而具有特殊性的识是果，因为如果不把握特殊性，就不会转变为具有特殊性的心。由于没有对境进行区分的特殊识，与执持特殊性的无相识没有差别，因此无法确立“这是具有特殊性的识，这是特殊识”的区分，因为没有成立的理由。如果能够区分具有特殊性和特殊性的识，那么也会变成量。如果无法以无相本身来区分，那么特殊识就不会成为量。此外，所要证明的和能证明的，在对境上是多种不同的，这也是相违的。例如，具有举起和降落作用的秤杆等，具有陀婆等，而量的所要证明的，不是在它之外成立的，也是如此。
English
Furthermore, if someone says that sense organs, etc., exist in relation to the final differentiator, the answer is: Because sense organs are not differentiators, they depend on the final one. All cognitions that appear as blue and yellow, etc., are the cause of conceptualization, and because of this reason, sense organs are not differentiators. If the observation in the sense promised by the examiner is also not valid, because the cause of conceptual cognition, the initial non-conceptual observation cognition is not valid. If it is said that the preceding cognitions of the ultimate cognitions obtained, such as observation cognition, are valid, and the subsequent ones are the result, that is also unreasonable, because if it is not its own nature, then the observation of the meaning of that cognition itself will not be established. If it is established that "this is the observation of a blue thing," then at that time it is established as valid in reliance on the subsequent special conceptualization. Because there is no similarity, the observation of the thing itself will not be established. Similarly, special cognition is also not valid. The logicians and Vaiśeṣikas consider special cognition to be valid, and the cognition of the qualified to be the result, because without grasping the specialness, it will not turn into the mind of the qualified. Since the special cognition that does not differentiate the object is no different from the non-aspectual cognition that holds the qualified, it is impossible to establish the distinction that "this is the cognition of the qualified, this is the special cognition," because there is no reason for establishment. If it is possible to distinguish the cognition of the qualified and the special cognition, then it will also become valid. If it is not possible to distinguish by the non-aspectual itself, then the special cognition will not become valid. Furthermore, what is to be proven and what proves it, being many different objects, is also contradictory. For example, the balance that has the function of lifting and lowering has Dhava, etc., and the valid thing to be proven is not established outside of it, and so on.
Tibetan
འདིར་ཁྱད་པར་གཞན་ཉིད་ནི་དེའི་ཤེས་པས་གཟུང་བ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་གཟུང་བ་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་ནི་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ན་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཉེས་པ་འདིར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དག་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ཏེ། དེ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་ནི་གཉིས་དོན་མེད་དོ། །དོན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ལྟ་བ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ཀྱང་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གཉིས་དོན་མེད་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དག་ནི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་དེ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡུལ་ཡིན་ན། རྒྱུ་གཅིག་ལས་ནི་རིམ་པ་ཅན་གཉིས་འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མེད་པར་ནུས་པ་ནི་སྡོད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། མི་ནུས་ན་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པ་འབྲས་བུ་བྱེད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དག་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་དེས་ན་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་ནི་འོ་ན་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ལ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མི་འཐད་དོ། །ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དག་ལ་ནི་ཕན་གདགས་བྱ་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཡས་ཕྱོགས་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྭ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་མེད་ལ་ཡུལ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གཉིས་པ་དོན་མེད་པ་དང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་མི་འཐད་པ་དང༌། ཅིག་ཅར་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རིག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་དང་དཔྱོད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ལྟ་བ་དང༌། ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་དུས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ན། འོ་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ཅིག་ཅར་བ་དང་ཐ་དད་མ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཤེས་པའི་ཆ་མི་འདྲ་བ་ལས་ལོ
Chinese
在此，差别本身是被它的知识所把握的，而且具有差别的知识所把握的也是其他，因此这是过失。因为那个原因，差别的知识不是量。如果为了不产生这个过失，就承认差别和具有差别的知识是不同的对境。如果承认它们没有不同的对境，那么两者就没有意义了，是无意义的。因为仅仅通过差别的知识就能实现对意义的理解，所以具有差别的知识不会有任何作用。这说明，如果观点和具有差别的分别念是对境相同的，那么两者就没有意义。 此外，没有不同原因的事物，依次产生是被禁止的。如果具有差别的事物和差别的知识的原因是对境，那么从一个原因不可能依次产生两个事物。因为没有结果，能力是不可能存在的。即使没有能力，不依赖于同时产生的原因，产生结果也是不合理的。如果认为具有差别的事物和具有差别的知识是同时产生的，因此即使没有不同的原因也没有过失，那么，如果是这样，那么对于同时产生的事物来说，能成立和所成立本身是不合理的。因为对于同时产生的事物来说，没有能施加利益和所施加利益的事物，就像右边的角和另一边的角一样，没有原因和结果。因此，对于那样对境不同的两个知识来说，没有能成立和所成立，如果对境相同，那么第二个知识就没有意义，并且依次产生是不合理的。对于同时产生的事物来说，没有能成立和所成立的事物，因此，有智慧的人们应该如何将具有差别的事物和差别的知识，以及思考者们对意义的观点，和差别的分别念也进行类比呢？如果说，即使我们是同时的，也不会成为能成立和所成立，那么，你们的同时性和没有差别性，又如何成为能成立和所成立的事物呢？回答说：从知识的不同部分中分离。
English
Here, the difference itself is apprehended by its knowledge, and what is apprehended by the knowledge of the differentiated is also other, so this is a fault. Because of that reason, the knowledge of difference is not valid cognition. If, in order to avoid this fault, it is admitted that the difference and the knowledge of the differentiated are different objects, then if it is admitted that they do not have different objects, then the two are meaningless, they are meaningless. Because the understanding of meaning can be achieved by the knowledge of difference alone, the knowledge of the differentiated will not have any effect. This shows that if the view and the conceptual thought of the differentiated are the same object, then the two are meaningless. Furthermore, things that do not have different causes are prohibited from arising sequentially. If the cause of the differentiated thing and the knowledge of difference is the object, then it is not reasonable for two things to arise sequentially from one cause. Because without a result, the ability cannot exist. Even if there is no ability, it is unreasonable to produce a result without relying on a cause that arises simultaneously. If it is thought that the differentiated thing and the knowledge of the differentiated arise simultaneously, therefore even if there is no different cause, there is no fault, then, if that is the case, then for things that arise simultaneously, the establisher and the established themselves are unreasonable. Because for things that arise simultaneously, there is no thing that can bestow benefit and that which is bestowed benefit, just like the right horn and the other horn, there is no cause and effect. Therefore, for such two knowledges with different objects, there is no establisher and established, and if the object is the same, then the second knowledge is meaningless, and sequential arising is unreasonable. For things that arise simultaneously, there is no establisher and established, therefore, how should wise people apply the differentiated thing and the knowledge of difference, as well as the views of thinkers on meaning, and the conceptual thoughts of difference as well? If it is said that even if we are simultaneous, we will not become the establisher and established, then how can your simultaneity and non-difference become the establisher and established? Answer: Separating from the different parts of knowledge.