Tibetan
ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དོན་མེད་པ་འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ནི་རང་གི་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་དང༌། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ད་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་ཡང་ལྡོག་པ་མེད་པས་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་མེད་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྣམ་ཤེས་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡི་ཆོས། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན། །ཞེས་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམས་ལོག་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དྲུངས་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་དག་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་འགྲེལ་ལས། འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཞེས་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཆོས་སུ་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གྲུབ་པ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་བསྒོམས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཁྱེན་པ་དང༌། བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ཡིན། མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བར་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་འགལ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཉིད་ལྟ་བ་པོ་ཡིན་པ་དང༌། སློབ་དཔོན་གྱིས་ལུང་ལ་བརྟེན་བའི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་བཀོད་པ་ལ་གཞན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་རང་རིག་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ཁས་མི་ལེན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པར་རྟོགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་དོན་དུ་མངོན་སུམ་རྣམ་པ་བཞི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པར་བཤད་ནས། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་དང་བདག་ཉིད་ལྷན་ཅིག་འདོད་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་སྟེན་པ་ན། སློབ་ དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ཞིག་ཐོས་པ་དང་ལྡན་བས་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་ལ། སྨད་པ་དང་བཅས་པའི་གུད་ན་གནས་པ་སློང་བར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་མངོན་སུམ་
Chinese
仅仅因为是，执着于不属于自身本性的无意义之物，并非是识的自性。因此，无明的自性是突发的。执着于事物自性，仅仅依赖于事物本身，并且事物本身的当下自性也是不可逆转的，因为具有不可逆转的法性，所以是识的自身本性。那么，意之识如何会执着于无意义之物呢？《释量论》中说：“识是执持境之法，彼即如其所有。”因此，知是执持事物本性的解说。正因为如此，无明等突发的垢染，即使从颠倒中也不会产生，因为根源已被拔除，并且它们不是知的自性。《释量论》中说：“无害与真实义，于自性中。”因此，证悟无我的自性之识，被说成是不可逆转之法。因此，为了成就如此这般的遍知和离欲，应该努力证明显现本身是修习之因，因为是遍知的智慧和证悟无我，是现量本身。说显现与分别念相违，这也是究竟的。如此一来，为何毗婆沙师们认为根识本身是见者，以及论师对依赖于圣言的意之现量进行安立时，他人进行责难，以及有些人不承认自证和瑜伽士的智慧呢？为了遣除所有这些颠倒之见，宣说了四种现量是远离分别且具有不欺骗之相的。为了表明论师陈那和自性是共同的意愿，当依仗不欺骗的区分时，追随论师陈那，仅仅因为具有听闻而宣说远离分别，就会引发伴随责难的独立存在。如果一切显现都是无分别的，并且无分别也是现量。
English
Just because it is, grasping at meaningless things that are not of one's own nature is not the essence of consciousness. Therefore, the nature of ignorance is adventitious. Grasping the nature of things depends only on the things themselves, and the very nature of things themselves is irreversible, because it has the nature of irreversibility, so it is the self-nature of consciousness. Then, how can the consciousness of mind grasp meaningless things? In the *Pramāṇavārttika*, it says, "Consciousness is the dharma that holds objects, it is just as it is." Therefore, knowing is explained as the nature of grasping things. For this very reason, adventitious stains such as ignorance will not arise even from reversal, because the root has been eradicated, and they are not the nature of knowing. In the *Pramāṇavārttika*, it says, "Non-harm and true meaning, in the very nature." Therefore, the consciousness of selflessness, which sees selflessness, is said to be an irreversible dharma. Therefore, in order to accomplish such omniscience and freedom from desire, one should strive to prove that appearance itself is the cause of practice, because it is the wisdom of omniscience and the realization of selflessness, which is itself direct perception. Saying that appearance and conceptual thought are contradictory is also ultimate. In this way, why do the Vaibhāṣikas think that the sense faculty itself is the seer, and when the teacher establishes the mental direct perception based on the scriptures, others criticize it, and some do not acknowledge self-awareness and the wisdom of yogis? In order to dispel all these inverted views, the four kinds of direct perception are explained as being free from conceptual thought and having the characteristic of non-deception. In order to show that the teacher Dignāga and self-nature are a common intention, when relying on the distinction of non-deception, following the teacher Dignāga, merely because one possesses hearing and speaks of being free from conceptual thought, it will provoke an independent existence accompanied by blame. If all appearances are non-conceptual, and non-conceptual is also direct perception.
Tibetan
དུ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་ཁོ་བོས་བརྗོད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཇི་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ཡང་འདི་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡང་གང་གིས་འཁྲུལ་པ་དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་གསལ་བར་སྣང་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བདག་གིས་བརྗོད་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རེ་ཞིག་གཅིག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྣང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བའོ། །ཉེ་བར་བསླད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་ཅན་གྱི་ཤེས་པའོ། །སླུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་དོན་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བའོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་དོན་གྱིས་ཐོབ་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འགྲེལ་པར་དངོས་སུ་ཁ་བསྐངས་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་འགའ་ཞིག་མི་སླུ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བའོ། །ལོག་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་སྣང་བ་དང་བྲལ་བ་དེས་ན་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་གཉིས་ཀ་ཡང་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་ཏོ། །མ་འཁྲུལ་བ་སྨོས་པས་ནི་བསླད་པ་བསལ་བ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་དེ་སྐད་ནི་བརྗོད་པར་མི་ ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྨོས་པས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་ལ། བསླད་པ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་བ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་བས་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པར་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བརྗོད་པའི་གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ནི་དངོས་པོ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མཚན་ཉིད་གང་གིས་བསྡུས། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པར
Chinese
如果这样说，那么梦境的意识因为清晰显现，所以没有分别念。因此会变成现量吗？这不合道理，因为已经说明了“不欺骗”。因为我已经说过，凡是无分别且不欺骗的就是现量。正如论师的意图也是如此，会立即显示出来。因此，梦境的意识虽然清晰显现，但因为它具有欺骗性，所以不是现量。因为梦境的意识虽然清晰显现，但不是现量，正因为如此，我才说现量相似有两种。论师也将如是宣说。首先，一种是分别念。由于事物不显现，远离事物显现，所以是现量相似。近乎虚假的，是指具有颠倒意义的意识。因为欺骗，即无法获得意义，所以是现量相似。在偈颂中，通过意义获得的两种形态，在注释中直接补充，并通过“两种”一词来表示。这是如此说明的：即使所有具有分别念的意识都具有不真实的意义，但由于名言的缘故，也认为有些是不欺骗的。那也是因为远离事物的形态，所以是现量相似。错误显现的识，凡是想要显现的，由于欺骗性，远离了意义的显现，因此是错误的。这两种都通过提及“不欺骗”来排除。提及“不欺骗”是为了排除虚假，而由于没有分别念，所以不能称之为分别念。像这样，为了说明定义而说这些是不对的。否则，提及无分别念就排除了分别念。虚假是错误的意识，如果太过分，如果不欺骗就会变得多余。此外，立即说出的“因为现量是事物显现”这句话，用什么定义来概括？如果它超出了定义的范围
English
If it is said that, then, dream consciousness appears clearly, so it is without conceptualization. Therefore, would it become direct perception? That is not reasonable, because it has been shown as "not deceptive." Because I have already said that whatever is free from conceptualization and not deceptive is direct perception. Just as the teacher's intention is also this, it will be shown immediately. Therefore, even though dream consciousness appears clearly, it is not direct perception because it has deception. Because dream consciousness appears clearly but is not direct perception, precisely for that reason, I say that apparent direct perception has two aspects. The teacher will also explain it as he said. First, one is conceptualization. Because objects do not appear, and it is separate from the appearance of objects, it is apparent direct perception. Near deception refers to consciousness with an inverted meaning. Because of deception, that is, because meaning cannot be obtained, it is apparent direct perception. In the verses, the two forms obtained through meaning are directly supplemented in the commentary, and indicated by the word "two." This is how it is shown: Even if all consciousness with conceptualization has untrue meaning, some are considered non-deceptive due to the power of convention. That is also because it is separate from the form of objects, so it is apparent direct perception. The consciousness that appears wrongly, whatever wants to appear, due to deception, is separated from the appearance of meaning, therefore it is mistaken. Both of these are excluded by mentioning "not deceptive." Mentioning "not deceptive" is to exclude falsehood, and because there is no conceptualization, it cannot be called conceptualization. Like this, it is not right to say these in order to explain the definition. Otherwise, mentioning non-conceptualization excludes conceptualization. Falsehood is wrong consciousness, and if it goes too far, it would become redundant if it were not deceptive. Furthermore, what definition summarizes the immediately stated "because direct perception is the appearance of objects"? If it goes beyond the scope of the definition,
Tibetan
་བརྗོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་བསལ་བར་བྱ་བ་ལས་སྔ་ན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་གཞན་གྱིས་བསལ་བར་རྩོམ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ནི་འདི་དག་ཙམ་ཞིག་སྲིད་དེ། འདི་དག་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉི་ག་ཡང་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྨོས་པས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོ་ན་བསལ་བར་འགྱུར་ལ། མི་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་ཡོད་ན་ཡང་གཉི་ག་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྨོས་པ་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་ཉིད་དོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་གཅོད་པ་གྲུབ་ཀྱང༌། མི་སླུ་བར་མངོན་པར་འདོད་པའི་གསལ་བར་སྣང་བ་གཞན་བཅད་པའི་དོན་དུ་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་རུང་བའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་དངོས་པོ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གང་ལ་དངོས་པོ་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཁོ་བོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱིས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། དེ་མེད་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་མེད་ན་མངོན་སུམ་དེའི་རྣམ་པ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ཉམས་པ་སྟེ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདིས་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་ནི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། གང་ཞིག་ཤེས་པའི་སྣང་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང༌། རྣམ་པར་གཏོད་པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་དངོས་པོ་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང༌། འདི་ནི་བརྗོད་མེད་རྟོགས་བྱེད་ཡིན
Chinese
如果说，那时用两个特征来排除两个，不如用以前没有的特征没有包含的其他的排除来做什么呢？因此，显现为现量的知识只有这些，即有分别和无分别，这是想要表达的。这两个也都是用“不欺骗”这个词来概括的。如果没有说“不欺骗”，而说了“无分别”，那就只能排除分别。即使说了“不欺骗”，为了排除两个，说“无分别”就是排除颠倒认识的意思。因为是就正确的知识而言，所以断除梦境的知识是成立的，但为了断除不欺骗而想要显现的其他明亮显现，所以要说“不欺骗”，这是已经明确说明了特征。说“梦境的知识”是因为是梦境的知识的时候，所以说“不欺骗”无论如何都是有必要的，这是为了显示这个意思。又，怎么会因为事物不显现，所以分别显现为现量呢？回答说，因为哪个现量有事物显现，那就是那样的，我和老师已经说过了。从哪里知道呢？因为说了“如果没有”，如果没有那个事物，那么那个现量的相的执取之相就会消失，也就是会退转。因为这个已经说了现量的显现是随顺事物和退转的，以及哪个是知识的显现