Tibetan
འ་ཞིག་ལ་ཡོད་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཁྱབ་པ་བསྟན་ན་ཡང་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅི་ལྟར་མེ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མཐོ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་ཁ་ན་མཐོ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་ཐར་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཙམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ལ་ནི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དངོས་པོ་དེའི་ཁྱད་པར་གཟུང་བ་མེད་པར་ཏེ། མ་གཟུང་བར་དངོས་པོ་ཙམ་གང་ཡིན་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉམས་པ་མེད་དོ། །གང་གི་ཞེ་ན། དེ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཁྱབ་པ་གང་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཡིན་གྱི། གཞི་བྱེ་བྲག་གིས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་བཤད་པ་ནི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བའི་རྒྱུས་ན་དངོས་པོ་ཙམ་ཁྱབ་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉམས་པ་མེད་དོ། །དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པའི་བསྒྲུབ་བྱས་དངོས་པོ་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་དངོས་པོ་ཙམ་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉམས་པ་མེད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ལས་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ན་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་འཛིན་ཅེ་ན། བཤད་པ། ཡོད་པ་ཙམ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་རྩོད་པ་མེད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་བསྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཙམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་སྤངས་ནས། ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱོན་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་སྤྱིར་གཞན་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། །དངོས་པོ་དེ་མ་གྲུབ་ན་ནི་ཡོད་ཆོས་ཏེ། དངོས་པོ་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པས་འཁྲུལ་པ་སྟེ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ནི་ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྐྱོན་གསུམ་ལས་མི་འདའ་བས་ན། ཡོད་པ་དེ་ཅི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན། དེའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཡོད་བའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་ཀྱང་རྣམ་པ་ཆ་གསུམ་མོ། །ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་ལ་གལ་ཏེ་དངོས་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ནི་ཡོད་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། འདི་སྙམ་དུ་དངོས་པོའི་ཆོས་དེ་ལ་འགྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བཤད་པ། གང་ཟིག་དངོས་པོའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་གྲུབ་པར་མི་འདོད། ཅི་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་གྲུབ་ན་དངོས་པོ་གྲུབ་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པ་ཅན་དུ་དྲུག་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་ སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ཆོས་གཞན་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བར་མི་རུང་བར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་དྲུག་པས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ། །འདིའི་བྱས་པ་ཉིད་གལ་ཏེ་བུམ་པ་དེ་ལས་བཀོལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་ན་དེའི་ཆོས་གཞན་དང་འབྲེལ་པར་མི་རུང་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཆོས་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་རུང་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྣ་བས་གཟུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཉིད་ལ། གང་གི་ཚེ་ཆོས་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་འབྲེལ་བར་རུང་བས་ཆོས་གཞན་འཕངས་པར་བརྗོད་པའི་ཚེ་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་
Chinese
此外，仅仅存在本身也不是正因，因为无法显示其周遍于所知等事物。即使显示了周遍，也因为仅仅通过成立周遍本身就能成立所要证成的，所以正因就变得没有意义了。这是为什么呢？就像在成立火时，因为完全取舍差别而没有过高一样，在成立存在时，并非如此没有过高，因为差别没有成立。因此，像这样成立时，为了成立解脱，并且因为没有随行，所以存在不是所要证成的。为了显示仅仅成立存在本身没有过失，所以说：不取舍那个事物的差别，即不取舍，仅仅通过事物本身来成立，对于那个，随行没有退失。什么原因呢？因为仅仅那个被称为存在的周遍，是所要证成的，而不是通过基的差别来区分的。这就是它的意义。对此进行解释的说明是：因为没有完全取舍瓶子等事物的自性差别，所以仅仅事物本身周遍，对于在所要成立的境上存在的事物之法，成立者本身，对于所要成立者成立，随行没有退失。因为依靠事物的差别，所要成立者通过仅仅事物本身来成立，不是周遍，因此通过仅仅事物本身周遍来进行区分。为什么随行没有退失呢？因为对于那个，必定不是要完全取舍差别。没有随行是因为差别。如果存在是所要证成的，那么如何必定要完全取舍差别，而成立者却不必必定取舍呢？解释说： 即使仅仅取舍存在，因为成立者的所要成立能成立，所以有能力。它的意思是：如果不能通过总的自性来成立，那么就要取舍差别，因为仅仅存在就能做到，所以不必必定完全取舍差别。仅仅存在是所要成立的，是作者
English
Furthermore, existence alone is not a valid reason, because it is impossible to show its pervasiveness over knowables and other things. Even if pervasiveness is shown, the probandum is established by the very establishment of pervasiveness, so the reason becomes meaningless. Why is that? Just as there is no overextension in establishing fire because the distinction is completely taken, it is not the case that there is no overextension in establishing existence, because the distinction is not established. Therefore, in establishing in this way, existence is not the probandum because it is to establish liberation and because there is no concomitance. To show that there is no fault in establishing only existence itself, it is said: Without taking the distinction of that thing, that is, without taking, there is no loss of concomitance for that which is established by whatever is merely the thing itself. What is the reason? Because only that which is called the pervasiveness of existence is the probandum, and not by the distinction of the particular basis. This is its meaning. The explanation of this is: Because the distinction of the nature of the pot and so on is not completely taken, the mere pervasiveness of the thing, the establisher itself, which exists in the object to be established of the dharma of the thing, has no loss of concomitance for the establisher to establish the probandum. Because the probandum relies on the distinction of the thing, the mere thing establishes it, which is not pervasive, so it is distinguished by the mere pervasiveness of the thing. Why is there no loss of concomitance? Because it is not necessary to completely take the distinction for that. The absence of concomitance is due to the distinction. How is it that if existence is the probandum, then it is necessary to completely take the distinction, but the establisher does not necessarily take it? It is explained: Even if only existence is taken, because the establisher's probandum can be established, it has the ability. Its meaning is this: If it is not possible to establish by the general nature, then the distinction must be taken, because existence alone can do it, so it is not necessary to completely take the distinction. Only existence is the probandum, it is the author.
Chinese
的能力。如果要证实它，因为没有争论，所以进行证实是没有意义的，而且也不想证实它。因此，仅仅证实存在是没有过失的。像这样舍弃了仅仅证实存在的情况，为了指出证实存在还有其他的过失，所以总的说了“还有”。如果那个事物没有成立，那么就是存在的法，事物所是的法没有成立。依赖于事物和非事物两者的，因为也包含于非事物中，所以是迷惑，即不确定。如果非事的法是理由，那么就不会迷惑于与存在相违背，因为是相违背的缘故，为了证实存在，所安排的理由都不会超出三种过失，那么，存在如何能被士夫所证实呢？它的理由就是存在的理由。所谓的三，就是过失也有三种情况。对于这三种法，如果实事法是理由，那么在存在没有成立的情况下如何成立呢？如果认为实事之法成立，而存在不成立，那么，回答说：如果有人认为实事之法作为理由而成立，那么为什么不认为事物成立呢？如果实事之法成立，事物就成立，这是为什么呢？因为已经说明了自己的体性就是法。如果自己的体性就是法，那么如何用与有法不同的第六格来表示呢？回答说：是相对于某些情况而言的。当想要说自己的体性不能与其他的法相关联时，就用表示不同的第六格来表达。例如，如果把“已做”的性质说成是从瓶子中分离出来的性质，那么就表示它不能与其他法相关联。当说“这是瓶子”的时候，就表示可以与其他法相关联，因为凡是已做的，也是无常的，也是可以被耳朵听到的。因此，与未做相反的，只有一个可以表达的，当可以与其他法的体性相关联，并且排除了其他法的时候，体性本身
English
of ability. If it is to be proven, since there is no dispute, it is meaningless to prove it, and also because one does not want to prove it. Therefore, there is no fault in merely proving existence. Having abandoned the case of merely proving existence, in order to point out that there are other faults in proving existence, it is generally said "also". If that thing is not established, then it is an existing dharma, the dharma that is the thing is not established. That which relies on both thing and non-thing, because it also includes non-thing, is delusion, that is, uncertain. If the dharma of non-thing is the reason, then it will not be confused with contradicting existence, because it is contradictory, therefore, in order to prove existence, all the reasons that are arranged do not exceed the three faults, then, how can existence be proven by a person? Its reason is the reason of existence. The so-called three means that the faults also have three aspects. Regarding these three dharmas, if the real thing dharma is the reason, then how can it be established when existence is not established? If one thinks that the dharma of the real thing is established, but existence is not, then, the answer is: If someone thinks that the dharma of the real thing is established as the reason, then why does he not think that the thing is established? If the dharma of the real thing is established, then the thing is established, why is that? Because it has been explained that one's own nature is the dharma. If one's own nature is the dharma, then how is it expressed by the sixth case, which is different from the subject? The answer is: it is in relation to some situations. When one wants to say that one's own nature cannot be related to other dharmas, then one uses the sixth case, which indicates difference, to express it. For example, if the nature of "done" is said to be the nature separated from the pot, then it will be shown that it cannot be related to other dharmas. When one says "this is a pot", then it will be shown that it can be related to other dharmas, because whatever is done is also impermanent and can be heard by the ear. Therefore, in contrast to what is not done, there is only one that can be expressed, when the nature of other dharmas can be related and other dharmas are excluded, the nature itself