Tibetan
་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་དོན་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པས་གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་པའི་བླ་ན། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་དང༌། གཉི་གའི་ཆོས་གོ་ཇི་ལྟར་ཡིན། ཅི་སྟེ་ཡང་དེའི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་ བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཤེས་པས་དངོས་པོ་ལྟ་བུར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མེད་པའི་ཆོས་དང༌། གཉི་གའི་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཡོད་པ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཏོ། །མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའོ། །ལུས་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་གཉི་གའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པའོ། །ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་གའི་ཤེས་པ་དེ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཞེན་པའོ། །གང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་འདི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་པ་དེའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་ཞེན་བར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་དོན་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང༌། གཉི་གའི་ངོ་བོར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བརྗོད། སྒྲའི་དོན་ནི་ཞེན་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་གྱི། །དེ་ཁོ་ནའི་ཅི་ལྟ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང༌། གཉི་གའི་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཞེན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གསུམ་དུ་གནས་སོ། །དེས་ན་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། སྒྲོ་བཏགས་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་དེ་ ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་གྱི་ཆོས་ཅན་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་ཆོས་ཅན་མ་སྤངས་པ་རྣམས་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་སེམས་པ་ན་སྒྲའི་དོན་གྱི་ཆོས་ཅན་ལ་གཞིར་བྱེད་པ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཅི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལས་བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་འདི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐོང་བའི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲའི་དོན་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནམ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དངོས་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལ་དེ་སྤངས་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་དེ་ནི་སྤང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྤོང་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །རང་གི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྤང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་རང་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་པར་བྱེད་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་ཉིད་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུང་བའི་དོན་དེ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། སྒྲའི་དོན་དེ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ནི་ཞེན་ཕ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཡང་མེར་ཞེན་པ་ཡིན་ལ། ཞེན་པར་བྱས་པའི་ངོ་བོས་ཀྱང་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན་པར་བྱས་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ཐོབ་པ་མ་འོངས་པ་དང་འགགས་པ་འདས་པ་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་བའི་དོན་དེ་དག་ལ་ཡང་རྣམ་བར་རྟོག་པའི་དོན་དེ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་དེ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱས་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། འདི་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པ་ཡན་ལག་ཅན་དང༌། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང༌། གཅི
Chinese
如果安住于分别之义与分别识无有差别，如果它是实有之法，那么无实有之法和二者之法又该如何理解呢？如果它的增益自性是声音之义，并且它也是无有的，是无实有之法，那么就根本没有其他体相了。如果增益的自性本身被识显现为实有之相，因此它是实有之法，即使如此，也不会变成无有之法和二者之法，如果对此有所怀疑，那么就说“分别即是”。有，是指色和声等义。无，是指虚空等。遮止有情等，是因为实有和无实有是分别识和虚空等二者之法。体验它的识，以及分别识所产生的，能够产生同类识的习气，从那之中产生的分别。分别，在这里是指安住于分别的体相。所谓“因为”，是指因此。执着于显现于有和无二者之识的体相。由于何者的习气之力的作用，这个安住于分别的识，也同样执着于它的义之分别。安住于分别之义，也由于执着于有、无和二者的自性，而说为三种体相。声音之义，就像所执着的那样，但并不是仅仅像它本身那样。这也是对于实有和无实有以及二者的执着，因此是三种体相。因此，追随习气而执着于三种体相，因此安住于三种体相。因此，因为它存在于识的自性中，所以不是实有之法，又因为它由增益而无有，所以也不是无实有之法。那么是什么呢？因为它执着于三种体相，所以是三种法。因为声音之义就是那样，因此从声音之义的法性之外，所取为实有的，未舍弃法性者，就是自在等。
English
If the meaning abiding in conceptualization is no different from the consciousness of conceptualization, if it is a real dharma, then how are non-real dharma and both to be understood? If its imputed nature is the meaning of sound, and it is also non-existent, being a non-real dharma, then there is no other aspect at all. If the very nature of imputation is shown as real by consciousness, therefore it is a real dharma, even so, it will not become a non-existent dharma and both, if there is doubt about this, then it is said, "Conceptualization is." Existing refers to the meaning of form and sound, etc. Non-existent refers to space, etc. The negation of sentient beings, etc., is because real and non-real are the dharma of both consciousness and space, etc. The consciousness that experiences it, and the habit that is produced by conceptual consciousness, which is able to produce consciousness of the same kind, the conceptualization that arises from that. Conceptualization here refers to the aspect of abiding in conceptualization. The so-called "because" means therefore. Attachment to the aspect that appears in the consciousness of both existence and non-existence. Due to the power of whose habit, this consciousness that abides in conceptualization also clings to the conceptualization of its meaning. The meaning of abiding in conceptualization is also said to be three aspects due to clinging to the nature of existence, non-existence, and both. The meaning of sound is as it is clung to, but it is not merely as it is in itself. This is also attachment to real, non-real, and both, therefore it is three aspects. Therefore, following the habit and clinging to the three aspects, therefore abiding in the three aspects. Therefore, because it exists in the nature of consciousness, it is not a real dharma, and because it is non-existent by imputation, it is also not a non-real dharma. So what is it? Because it clings to the three aspects, it is three dharmas. Because the meaning of sound is like that, therefore, what is taken as real from outside the nature of the meaning of sound, those who have not abandoned the nature of dharma, are the self, etc.
Chinese
认为是存在和不存在。如果认为外道的自在等是存在和不存在，那么如何以声音的意义的法性作为基础呢？回答说：难道从自在等的声音中，心中显现的意义是外道自在的原因吗？或者不是这样认为的。这是这样说的：运用不可见的事物存在与否，这正是这样，例如：分辨声音的意义是否是其原因，因为其他方式不合理。因为不是其事物的近取，所以在修法时，不应舍弃它。不应舍弃所修之法，因为如果舍弃它，就没有所修之法的基础，例如在证明无常时，就像声音一样。因为是自己的智慧，所以也不应舍弃。所谓各自自己的智慧，是因为那是自己应该认识的。因此，不舍弃声音的意义，而进行思考，就会涉及到隐蔽的事物的存在与否。因为执着于火，所以分别念所取的意义本身不是自己的自性吗？因此，声音的境是自己的自性吗？回答说：声音的意义本身不是自己的自性。以知识的自性才是自己的自性。不是以知识的自性来执着，如果是这样，那就是执着于火，并且所执着的体性也是声音的意义。为什么所执着的自性是所说之境，而不是自己的自性呢？为什么呢？因为未获得者是未来，已灭者是过去。 对于过去和未来的事物，分别念的意义也不会改变。如果某种事物随着存在和不存在而变化，那么被确定为该事物的知识的形态就被称为自己的自性。但这不是不迷惑于自己的自性，所以不是自己的自性。此外，对于瓶子等事物，颠倒的形态是有支分的，以及微尘，以及一
English
It is considered as existence and non-existence. If one considers external entities like the chief (Ishvara) as existing or not existing, how can one base oneself on the dharma of the meaning of sound? Explanation: Does the meaning that appears in the mind from the sound of the chief, etc., have the reason of the external chief? Or does one think it is not? This is what is being said: The practice of considering the existence or non-existence of unseen things is precisely this: namely, to discriminate whether the meaning of the sound is its cause or not its cause, because other ways are not reasonable. Since it is not the proximate cause of that thing, it is not appropriate to abandon it in the practice of dharma. That which is practiced as dharma should not be abandoned, because if it is abandoned, there is no basis for the dharma to be practiced, just like sound in proving impermanence. Because it is one's own knowledge, it is also not appropriate to abandon it. What is said as each individual's own knowledge is because it is to be known by oneself. Therefore, by not abandoning the meaning of sound, thinking engages with the existence or non-existence of hidden things. Since one is attached to fire, is not the object of apprehension of conceptual thought itself one's own nature? Therefore, is the object of sound one's own nature? Explanation: The meaning of sound itself is not one's own nature. The nature of knowledge is one's own nature. It is not attached to the nature of knowledge, but if so, then one is attached to fire, and the essence of what is attached is also the meaning of sound. Why is the nature of what is attached the object of expression, but not one's own nature? Why? Because what is not obtained is the future, and what has ceased is the past. For those past and future things, the meaning of conceptual thought does not change. Whatever follows existence and non-existence as its own characteristic, the aspect of knowledge that is determined as that itself is said to be its own characteristic. But this is not not being confused about its own characteristic, so it is not its own characteristic. Furthermore, for objects such as a pot, the inverted form has parts, and atoms, and one.