Tibetan
པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འདི་གཉིས་ཐུན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་གཅིག་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པོ་འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གཅིག་ལ་བསྡུས་པས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཉིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཅན་ལ་གནས་པ་ནི་དེ་གཉིས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། གཅིག་ལ་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ནི་དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཆོས་གཅིག་ལ་བསྡུ་བ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་ངེས་པར་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་འགའ་ཞིག་པས་ལྡོག་པ་དེས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་རང་ལ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ལ་གང་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པ་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་པ་གང་གིས་བཟློག་ཅེས་ཁོ་བོས་ལེའུ་གཉིས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཅིག་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཉན་བྱ་ཉིད་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ།། དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་བ་བཞིན་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ངེས་ པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཙམ་གྱིས་ཅི་ལྟར་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ལ་ཡང་སྨྲ་བ་པོ་ཚུལ་གསུམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྤོབས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཡང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཏེ་ངེས་པ་ཁོ་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཚུལ་གསུམ་མ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དེ་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་ནོ། དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དེའི་ངོ་བོ་ངེས་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ངོ་བོ་ངེས་པ་དེ་ཡང་གང་ལས་ཤེན། བཤད་པ། བསྟན་པ་བརྗོད
Chinese
这是解释。为什么这两个理由（指共同和不共）被称为怀疑的产生者，而不是一个呢？解释说：因为这两个理由被归结为一个不共的法，就会对不共的所依之物的相状差别产生怀疑。因此，要说两个。因为怀疑的对境涵盖了所有两种情况。因为周遍的缘故，在有法上存在与这两者相关联。因为对一个的理解会导致对它们随行和相违的怀疑，所以是怀疑的原因，因此需要将两者归结为一个法。这样，因为对随行和相违产生怀疑，所以是怀疑的原因。有人说，相违必然会变成原因。因为相违本身具有不共的特点，对于确定从什么事物中相违的对境，那什么是遮遣的理由呢？我在第二品中已经说过了。因为一个遮遣本身存在，所以可听闻的本身会变成能理解的。因此，像共同一样，不共也因为对随行和相违产生怀疑，所以是怀疑的原因。这也就否定了有人说的不共是不理解的原因，而不是怀疑的原因。仅仅是对同品和异品中存在和不存在的怀疑，怎么会变成不确定呢？因为即使对于正确应用的确定理由，说话者也没有能力建立三相，所以理解者会产生怀疑。仅仅如此，确定的理由也会变成不确定，确定本身不是不确定。这样，暂时因为没有建立三相，所以是理解者怀疑的原因，因此会变成不确定。但实际上，那也是正确的理由。因此，不确定本身，其自性确定存在于何处的有法，那是不确定的。那自性确定又从何而来呢？解释说：为了显示。
English
This is an explanation. Why are these two reasons (referring to common and uncommon) said to be the producers of doubt, and not one? Explanation: Because these two reasons are reduced to one uncommon dharma, it causes doubt about the difference in the characteristics of the uncommon object of support. Therefore, two must be stated. Because the object of doubt encompasses all two situations. Because of pervasion, existence on the subject of dharma is related to both of these. Because understanding one leads to doubt about their concomitance and contradiction, it is the cause of doubt, therefore it is necessary to reduce both to one dharma. In this way, because doubt arises about concomitance and contradiction, it is the cause of doubt. Some say that contradiction will necessarily become a cause. Because contradiction itself has the characteristic of being uncommon, for the object that is determined to contradict from what thing, then what is the reason for negation? I have already said in the second chapter. Because one negation itself exists, the audible itself will become understandable. Therefore, like the common, the uncommon is also the cause of doubt because doubt arises about concomitance and contradiction. This also negates what someone said that the uncommon is the cause of non-understanding, not the cause of doubt. How can merely doubting the existence and non-existence in similar and dissimilar classes become uncertain? Because even for a correctly applied certain reason, the speaker does not have the ability to establish the three aspects, so the understander will have doubt. Just like that, the certain reason will also become uncertain, certainty itself is not uncertainty. In this way, temporarily because the three aspects have not been established, it is the cause of the understander's doubt, therefore it will become uncertain. But in reality, that is also the correct reason. Therefore, uncertainty itself, the subject of dharma whose nature is certainly present in what place, that is uncertain. From where does that nature of certainty come from? Explanation: In order to show.
Tibetan
་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་མ་ངེས་པའི་ཆོས་ངེས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མོང་བ་ལ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ངེས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་མེད་པ་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་དེ་སྙམ་ནི་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ཚད་མས་འཐད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པ་མེད་པར་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྐྱོན་འགའ་ཞིག་ནི་དངོས་པོའི་ཡིན་གཞན་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་དངོས་པོ་སྐྱོན་མེད་ཡིན་ཡང་སྨྲ་བ་པོ་དེས་རང་བཞིན་ཇི་འདྲ་བར་བསྟན་པའི་ཐེ་ཚོམ་ ཟ་བ་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་སྐྱོན་གྱིས་ཀྱང་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཀྱང་རང་བཞིན་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་དངོས་པོའི་ཆོས་ནི་ངོ་བོ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །འདིར་སྨྲ་བ་པོ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། གཏན་ཚིགས་ནི་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ན་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། སྨྲ་བ་པོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་ན་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་སྤོབས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་དོན་གྱི་སྐྱོན་འབའ་ཞིག་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཅི་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་སྤོབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། མཚང་བ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང༌། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱོན་འདི་དག་ནི་སྐབས་
Chinese
不决定的功德，是从不决定的法成为决定性而来，不是从其他原因而来。共同的方面，在顺品和违品中存在，是不决定的功德。不共同的方面，在顺品和违品中不存在，是功德。对于随行和相违犹豫不定，就是对于顺品和违品的所依处犹豫不定，那本身就是功德。不要这样想：犹豫不定怎么会是决定的呢？因为如果以量成立对于随行和相违犹豫不定，那么那时就会确定对于随行和相违犹豫不定。因此，凡是对一切不决定说为功德的，那一切都应当确定。因此，仅仅是自性不决定，对于存在和不存在犹豫不定，那并不是不决定，因为理由也会成为不决定的。如果这样说，那么，其他的一些过失是事物本身的，另一些是说话者的过错。因此，如果正确的理由事物本身没有过错，但是说话者以什么样的自性来显示，那样的犹豫不定的自性就是犹豫的原因。因此，为了显示事物本身的过失也会成为有过失，以及显示理由的过失也会成为自性不决定的过失，所以宣说了：为了他义的随比，事物的法就是体性，就是理由本身。依靠于那本身。这里，说话者是就显示者而言的，理由是应当明示的。对于那，如果事物颠倒，那么以那样的理由就是说了成立的过失。如果说话者颠倒显示，那么就是以说话者的傲慢的过失说了过失。对于自义的随比，仅仅应当思考意义的过失。为了显示例子而说了：如同以士夫的傲慢的理由，成为污点和没有随行，以及随行颠倒一样。这些过失是场合
English
The merit of uncertainty comes from the very nature of uncertain phenomena becoming definite, not from other causes. In the common aspect, the merit of uncertainty exists in both concordant and discordant aspects. In the uncommon aspect, the merit is the absence of both concordant and discordant aspects. Doubting what follows and what contradicts is itself a merit, as it is doubting the basis of both concordant and discordant aspects. Do not think, "How can doubt be definite?" Because if it is valid to doubt what follows and what contradicts, then it will be certain that one is doubting what follows and what contradicts. Therefore, whatever is said to be a merit in all uncertainties must be made certain. Therefore, merely having an uncertain nature and doubting existence and non-existence is not uncertainty, because the reason would also become uncertain. If one says so, then some faults are inherent in the object, while others are the speaker's fault. Therefore, even if the valid reason is faultless in itself, the nature of the doubt that arises from how the speaker presents it is the cause of doubt. Therefore, to show that faults in the object can also lead to faults, and that faults in presenting the reason can lead to the fault of uncertain nature, it is explained: In inference for the sake of others, the nature of the object is the essence, which is the reason itself. It relies on that itself. Here, the speaker is considered as the one who shows, and the reason is what should be clarified. If the object is inverted, then the fault of establishing the reason is stated. If the speaker presents it in an inverted way, then the fault is stated due to the speaker's arrogance. In inference for one's own sake, only the fault of the meaning should be considered. To illustrate with an example, it is said: Just as, due to the reason of a person's arrogance, there are flaws, absence of following, and inverted following. These faults are in the context of