Tibetan
ད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་གནས་པ་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དག་ལ་མ་མཐོང་ཡང་དོན་ གྱིས་ན་གཅིག་ལ་གོར་མ་ཆག་པར་ཡོད་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་ན་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་གཉིས་ལས་གཅིག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ངེས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྤྱིར་ཡོད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ། འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། མེད་པ་དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་མཉན་བྱ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །སྐྱེས་བུ་གཞན་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་ལས་མ་བྱུང་བའོ། །གཞན་ལས་མ་བྱུང་བར་ངེས་པའི་མངལ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པ་སྐྱེས་བུ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ནི་གཟུགས་དང༌། ལང་ཆོ་དང༌། བུད་མེད་ལ་མངལ་འཇོག་པའི་ནུས་པ་དང་ཆགས་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ལས་སྲིད་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་མངལ་ཏེ། མངལ་འདི་ནི་འདི་གཉིས་གང་རུང་ཞིག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་གཞན་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་མ་ལ་དེ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱང་མངལ་འཇོག་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པ་ཡིན་པས་དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་ལས་བྱུང་བ་བཀག་པས་མངལ་གཉིས་པོ་དེ་དང་ངེས་པར་འབྲེལ་པ་ཉིད་དང༌། ཡོན་ཏན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ལས་གཅིག་ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་གཉིས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་དང༌། གཅིག་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ འདི་ཉིད་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་ཏེ། ཅི་སྐད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཅི་སྙེད་ཀྱིས་ཏེ། རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཅི་སྙེད་ཀྱི
Chinese
现在总结，在何处存在时，从两种事物性质中必定转变的另一种形态是不存在的。因此，即使没有看到它们，但实际上必须确定存在于其中一个，因此，这是产生怀疑的理由，如此说道。如果确定它本身不存在，那么如何不确定随同和相离呢？回答说：因为没有能确定证明存在于两者之一的任何事物。虽然普遍确定存在于这些事物本身，但仅凭此并不能确定随同于某个事物或相离于某个事物。如果明确显示了确定存在于其中一个的特殊证明，那么随同和相离就会变得确定。因为没有，所以产生怀疑。正如可听本身因为不共同而不能被理解一样，已经不止一次地这样说过了。从其他男人那里产生的是男人，不是那样的是非他所生。确定非他所生的子宫，对于那些具有如此相同功德的男人来说，具有相同的功德，功德是外貌、风度和让女人怀孕的能力以及具有贪欲。从他们那里，存在着女人的子宫，为了让其他男人理解这个子宫是由这两个中的任何一个所为，从而产生怀疑。像这样，母亲不是由其他人所为，而且这两个在怀孕方面具有所有相同的功德，因此产生怀疑。因此，通过阻止从其他地方产生，这两个子宫必定与此相关，并且因为功德相同，所以说对两者中的任何一个都没有确定。因此，在某些事物上也与两者相关，并且对其中一个没有确定，这是怀疑的原因，而不是其他原因，如此说道。 这个意义导师已经说过，如其所说，作为证明对象的有法的不共，无论有多少差别，无论有多少种类的区分。
English
Now, to summarize, when something exists in a certain place, there is no other form that is certain to deviate from both properties of the object. Therefore, even if they are not seen, it is necessary that they definitely exist in one of them, and thus, it is said that this is the reason for doubt. If it is certain that it does not exist in itself, then how can the concomitance and separation be uncertain? It is said that because there is nothing that can definitely prove the existence of either of the two. Although it is generally certain that they exist in these things themselves, it is not certain that they accompany or separate from something merely by that. If a special proof that definitely exists in one is clearly shown, then the concomitance and separation will become certain. Because there is none, there is doubt. Just as the audible itself cannot be understood because it is not common, it has been said more than once. A man born from another man is a man, and what is not so is not born from another. The womb that is certain not to be born from another, for those men who have such equal qualities, have the same qualities, which are appearance, demeanor, the ability to impregnate a woman, and being desirous. From them, there is the womb of a woman, and in order to make other men understand that this womb is made by either of these two, it causes doubt. Like this, the mother is not made by another, and both of them have all the same qualities in terms of impregnation, so there is doubt. Therefore, by preventing birth from another place, these two wombs are definitely related to this, and because the qualities are the same, it is said that there is no certainty about either of the two. Therefore, in some things, there is also a connection with both, and there is no certainty about one of them, which is the cause of doubt, and not otherwise, so it is said. This meaning has been stated by the teacher, as it is said, the uncommonness of the subject of proof, with whatever differences, with whatever kinds of distinctions.
Tibetan
ས་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་ངེས་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའི་ཁྱད་པར་དེས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་ན་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་སྨྲས་པ། གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་སྔ་མའི་དོན་བཤད་པ། དེ་དང་ལྡན་པ་དེས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་དག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་གང་ལ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འདི་གནས་པར་འགྱུར་བ་རྟག་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་གསུམ་པའི་རྟེན་ཡོད་ན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉི་གའི་ཆ་ལ་དམིགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ནི་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྟག་པ་ཡིན་ལ། རྟག་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་གཅིག་ཉིད་ངེས་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་རྣམ་གྲངས་གཞན་མེད་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་གཞན་ངེས་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཅི་སྙེད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཡུལ་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་གཅིག་བཏང་ན་གཉིས་པ་ངེས་པར་འཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་ལྔ་འམ་དྲུག་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་ནི་དེ་དག་ལས་གཅིག་བཏང་བ་ན་གཉིས་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ངེས་པར་འཐོབ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ལྔ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འགའ་ ཞིག་གི་སྐབས་སུ་བརྗོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའམ། ཅིག་ཤོས་སུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལས་བཟློག་པས་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ལྡོག་པར་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདིས་ནི་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པའི་ཕུང་པོ་གཅིག་ལ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་མེད་
Chinese
总括所有意义，对所有聚集之相的差别产生怀疑的原因。为什么呢？因为具有它，即具有不共的“决定”这个所有聚集的差别所聚集的缘故。仅仅以什么差别聚集了一切，还不是怀疑的原因，因此说了第二个理由：名为“唯一决定”是因为对一者无疑地遣除，即不存在的缘故。解释前一个理由的意义：因为具有它而聚集的缘故，这说明了在各种相的差别之外，任何事物的不共之法所存在之处，恒常和无常之相的差别之外是不存在的。如果存在第三个之外的所依，就不会对两种相产生怀疑。对二者部分所缘的怀疑是，如果不是无常，那么无疑是恒常；如果不是恒常，那么无疑这是无常，这样以类别的角度确定同一个意义。在没有其他类别，却不确定其他类别时，那不是怀疑，而是不了解。因此才说是第三个。以“多少差别”说明了以互相排斥而存在的两种相，是怀疑的对境。显示了仅仅舍弃一种相，就能确定获得第二种相，如果完全执取五种或六种相，那么舍弃其中一种，也不能确定获得任何第二种相，因为五种相是适用的。此外，在所要成立的法的一些情况下，所说的不共的理由，或者应该思考另一种情况。对于此，也是因为与所要成立的法相反，一切都是第二种集合的缘故。可以认为两种相能够总括一切。为了解释第二个理由，说了“唯一决定遣除”。这说明了对于恒常或无常的集合之一，没有认识的量。
English
It encompasses all meanings, and it is the cause of doubt regarding the distinction of the aspect of gathering all. Why? Because it possesses it, that is, it is gathered by the distinction of gathering all, which is called the uncommon "certainty." Merely by what distinction all is gathered is not the cause of doubt, therefore the second reason is stated: it is called "sole certainty" because it undoubtedly eliminates one, that is, because it does not exist. Explaining the meaning of the previous reason: because it is gathered by possessing it, this explains that apart from the distinctions of various aspects, wherever the uncommon dharma of a thing exists, what is apart from the distinctions of the aspects of permanence and impermanence does not exist. If there were a third basis apart, doubt would not arise about the two aspects. Doubt focused on both parts is: if it is not impermanent, then it is undoubtedly permanent; and if it is not permanent, then undoubtedly this is impermanent, thus establishing the same meaning with certainty from the perspective of categories. Where there is no other category, but another category is not determined with certainty, that is not doubt, but rather it is not understanding. Therefore, it is said to be the third. By "how many distinctions" it is explained that the two aspects that exist by mutually excluding each other are the object of doubt. It is shown that merely abandoning one aspect, the second aspect can be certainly obtained, but if five or six aspects are completely grasped, then abandoning one of them, no second aspect can be certainly obtained, because the five aspects are applicable. Furthermore, in some cases of the dharma to be established, the uncommon reason that is stated, or another situation should be considered. For this, also, because it is the opposite of the dharma to be established, everything is the second aggregate. It can be thought that two aspects can encompass everything. In order to explain the second reason, it is said, "sole certainty eliminates." This explains that for one of the aggregates of permanence or impermanence, there is no valid cognition.