Tibetan
མོད་ངེད་ལ་ཅི་ཆད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་མོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་བདག་ཉིད་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་ལས་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་ལེའུ་གཉིས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ལ་མཐོང་བ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་འགྲུབ་ལ། བདག་ནི་མཐོང་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་གང་བཤད་པ་ནི་བདག་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་དེ་སྙིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་གང་ལས་འདི་ལྡོག་པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པས་བདག་ལྡོག་ཀྱང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་འབྲེལ་པ་མེད་པ་གཞན་ལོག་ན་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེའི་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་ལྡོག་ན་ངེས་པར་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལྟར་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། འབྲེལ་ཡང༌། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་འགའ་ ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ལ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ལྡོག་པ་ངེས་པ་མེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཉན་བྱ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་བཤད་ཅེ་ན། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་གཟུང་ནས་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་མཉན་བྱ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་བཤད་དོ། །མཉན་བྱ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་དོ། །མཐོང་བ་མེད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་ངེས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བ་མེད་པ་ལས་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ལ་གང་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་དེ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ན་མི་སྲིད་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ནི་མི་རིགས་སོ། །འདི་དེ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པ་དང༌། ཡོད་དམ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཅིག་ཅར་དུ་ནི་མི་རིགས་སོ། །དེས་ན་མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་དོ། །ཕ་རོལ་པོ་དག་ལ་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་བདག་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱབ་བྱ་བདག་མེད་པ་ཡོད་ན་ཁྱབ་བྱེད་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདི་ལ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་དམིགས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བདག་མེད་པ་ལྡོག་གོ །དེས་ན་རྣམ་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་གསོན་པོའི་ལུས་བདག་དང་བཅས་པར་འགྲུབ་པོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ་བཤད་པ། བདག་ལྡོག་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། བདག་དང་མ་འབྲེལ་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པ་མེད་ལ་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བའི་དོན་གྱི་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་དང་འབྲེལ་བས་ན་ དུ་བ་ནི་དེ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་མེད་པས་མེ་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དམ་དེ་ལས་བྱུང་བས་བདག་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པའི་ཡུལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེ་ལྡོག་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་བདག་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་དང་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་བདག་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་ཀྱི། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དེ་མེད་དེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བདག་མེད་པ་མེད་པར་ཏེ། བདག་གྲུབ་པའི་རྒྱུས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་བདག་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་མེད་པ་བཟློག་པ་བདག་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལ་འགྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་མེད་དེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་བདག་མེད་པ་བདག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་མེད་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་ཡུལ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་མེད་པ་དག་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བདག་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་འབྲེལ་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་ལས་ཤེས་པ་ཡིན
Chinese
那么我有什么缺失呢？如果变化，即使稍微也没有，但存在也不是。因为什么不存在呢？因为无则不生是关联。而且这是自身所关联，而不是其他。如是，自身关联的那种，除了它的自性和从它产生之外，没有其他的，这在第二品中已经说过了。那会变成什么呢？因此，它的自性和从它产生的那那些，也只有在能见到它的那处才能成立。而我因为是不可见的，所以生命等等，如果无我，就不会产生。如果唯一确定地相违是无则不生，那么因为它不存在，它怎么会是唯一确定地相违呢？所说的是，我和无则不生不存在，因为这个原因，说什么原因使这个具有相违性呢？即使我相违，生命等等也不会相违。如果不是关联，其他的改变怎么不会变成相违呢？因为和某事物没有关联的那个，如果它的关联对象之外的某事物改变，就一定不会相违。如果那样唯一确定地相违是会关联的，而且是随行，因此，没有随行，唯一确定地相违是什么也没有的。对于差别来说，随行也不是确定的。因此，不确定相违，随行也不确定。那么，老师怎么说所听闻性是具有相违性的呢？因为在顺品和违品中，仅仅是不见，就取为非量，所以老师法称论师说所听闻性是具有相违性的。所听闻性在顺品中没有见到，在违品中也没有见到。仅仅是不见，也不能确定不存在，这已经多次说过了。如果从不见就能了知不存在，就不会成为怀疑的因了。怎么不会呢？因为对于某事物，确定了什么不存在，那么当它成为所缘时，就不应该对不可能的境产生怀疑。确定了“这个在这个上面是不存在的”，并且还怀疑“存在吗”，
English
Then what am I missing? If there is change, there is not even a little, but existence is not either. Why is it non-existent? Because non-arising without is a connection. Moreover, this is connected by itself, not by others. Thus, that self-connection has nothing other than its own nature and what arises from it, as has already been said in the second chapter. What will that become? Therefore, its own nature and those arising from it are also established only where it can be seen. And because I am invisible, life and so on, if there is no self, will not arise. If being uniquely contradictory is non-arising without, then because it does not exist, how can it be uniquely contradictory? What is said is that I and non-arising without do not exist, and for this reason, what cause makes this contradictory? Even if I am contradictory, life and so on will not be contradictory. If it is not a connection, how can the change of others not become contradictory? Because that which has no connection with something, if something other than its object of connection changes, it will certainly not be contradictory. If being uniquely contradictory in that way is connected, and is also following, therefore, without following, there is nothing that is uniquely contradictory. For differences, following is also not certain. Therefore, contradiction is uncertain, and following is also uncertain. Then how does the teacher say that the nature of what is heard is contradictory? Because in the similar and dissimilar sides, merely not seeing is taken as non-valid cognition, so the teacher Dharmakirti says that the nature of what is heard is contradictory. The nature of what is heard is not seen on the similar side, nor is it seen on the dissimilar side. Merely not seeing does not determine non-existence, which has been said many times. If non-existence can be understood from not seeing, it will not become a cause of doubt. How will it not? Because for something, it is determined that something does not exist, then when it becomes an object, it is not appropriate to have doubts about an impossible object. It is determined that "this does not exist on this," and also doubts "does it exist?"
Chinese
确实是人种。因此，对于可听闻的事物等，在一致的方面和不一致的方面上，随之而行和相悖而行，是犹豫不决的。为了使对方也能理解生命等，所以说了：因为没有生命等，所以遍及无我，因此在活着的身体上，我将会消失。如果所遍及的无我存在，那么能遍及的生命等将会不存在，如果能遍及的生命等也存在于此，因此，由于观察到与能遍及者相违背，因为没有能遍及者，所以所遍及的无我将会消失。因此，因为没有其他可能性，所以活着的身体将会成立为有我，对于这个疑问，解释说：如果我消失，那么生命等也会消失，这不是必然的。为什么呢？因为与我无关的生命等，对于没有关联的事物，不会接近结合，对于这种意义上的不存在，遍及是不成立的，因为这是原因。因为与火有关联，所以烟雾如果不存在，它也不会存在，因此它遍及没有火的无我。同样，生命等是它的自性，或者从它产生，所以与我是有关联的。如果关联的对境接近结合，那么它消失时也会消失。即使这样，没有生命等也会遍及无我。又为什么因为我与关联成立，所以没有生命等会遍及无我呢？如果不是这样，那又为什么不是这样呢？如果哪个没有生命等，它就不存在，如果生命等存在，那么所遍及的无我就会不存在，因为我成立的原因，没有生命等遍及无我的理由，所以遍及也不会成立。为什么呢？因为无我的反面，我与生命等的关系已经成立。如果有关联，那么没有生命等就不会不存在，如果生命等存在，那么无我就会成立为我。因此，对于无我，因为没有生命等遍及，所以如果成立的对境是关联，那么不存在的事物将会遍及。为什么关联不成立呢？因为我与生命等的关系是从观察和不观察中了解的。
English
Indeed, it is a race. Therefore, for audible things and so on, in the aspects of agreement and disagreement, following and opposing, it is a state of hesitation. In order to make the other party understand life and so on, it is said: Because there is no life and so on, it pervades selflessness, therefore, on a living body, the self will disappear. If the pervaded selflessness exists, then the pervading life and so on will not exist, and if the pervading life and so on also exists here, therefore, by observing the contradiction with the pervading, because there is no pervading, the pervaded selflessness will disappear. Therefore, because there is no other possibility, the living body will be established as having a self, to this doubt, it is explained: If the self disappears, then life and so on will also disappear, this is not necessarily so. Why? Because life and so on, which are unrelated to the self, do not closely combine with unrelated things, for this meaning of non-existence, pervasion is not established, because this is the reason. Because it is related to fire, smoke will not exist if it does not exist, therefore it pervades the selflessness without fire. Similarly, life and so on are its nature, or arise from it, so it is related to the self. If the object of relation closely combines, then it will disappear when it disappears. Even so, the absence of life and so on will pervade selflessness. Again, why does the absence of life and so on pervade selflessness because the relation with the self is established? If it is not so, then why is it not so? If whatever does not have life and so on, it does not exist, if life and so on exist, then the pervaded selflessness will not exist, because the reason for the establishment of the self, the reason for the absence of life and so on pervading selflessness, so the pervasion will not be established. Why? Because the opposite of selflessness, the relationship between the self and life and so on has been established. If there is a relationship, then the absence of life and so on will not be non-existent, if life and so on exist, then selflessness will be established as self. Therefore, for selflessness, because there is no pervasion by the absence of life and so on, so if the established object is a relation, then the non-existent things will pervade. Why is the relation not established? Because the relation between the self and life and so on is known from observation and non-observation.