Tibetan
་སུ་བབ་པ་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པའི་ནམ་མཁའ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཐ་སྙད་དུ་ནམ་མཁའ་ཅི་ཡིན་སྙམ་ན་བུག་ཞེས་བྱ་བའོ།། ཅི་ལྟར་འདི་ལ་ནམ་མཁའ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་སྙམ་ན། བུག་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ནམ་མཁའ་གཞན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་བུ་གནམ་མཁར་མི་འདོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གཞན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ལ་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བུག་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མགོ་ཡོར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་བུ་གའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་གར་སོང༌། དེ་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློ་ནས་བུད་པར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡང་ངོ༌། །དེ་དང་ནི་དངོས་བོའི་གསེ་བ་ནའོ། །གཞན་ན་ནི་གློ་ནའོ། །དེ་ཉིད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོ་ཡོར་ཅན་ལའོ། །འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ནི་བུག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དེ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བུག་མེད་པའི་གནས་ནའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ན་ནམ་མཁའ་མེད་ནའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུག་མེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་བས་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་སེལ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བེར་གལ་སོགས་པ་ལས། དེ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བར་གལ་སོགས་བ་དེ་མེད་མཱ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐོགས་པ་ཉིད་དེར་འགྱུར་གྱིའོ། །དེ་ལས་གཞན་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་མེད་པ་ལས་གཞན་ནམ་མཁའ་ལའོ། །བསྙད་པ་ཚད་མ་མེད་དོ། །ཡང་ན་བསྙད་པ་དང་ཚད་མ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །འོ་ན་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མེད་དོ་སྙམ་ན། འདིས་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཤར་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ཁྱབ་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སྐབས་འབྱེད་ པ་མ་ཡིན་མོད། ཤར་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཅི་ལྟར་མ་ཡིན་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་ཞས་བྱ་བའོ། །ཡུལ་ཁྱབ་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་ནུབ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞན་བ་ལས་ཏེ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་ནུབ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཤིང༌། ཡུལ་དེ་རྣམ་པ་གཉིས་ལམ་གཏོག་པ་རྣམས་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནུབ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐྱེས་བུའིའོ། །གཉི་གའི་རང་བཞིན་ནི་ཤར་ནུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནབ་ལ་སོག
Chinese
说的是驳斥他人所认为的没有天空的情况，这叫做“如果”。如果有人想知道，在世俗谛中，天空是什么，那就是“孔”。如果有人想知道，为什么称这个为空，那就是“没有孔”。因此，就世俗谛而言，天空仅仅是没有其他东西。如果有人不认为孔是天空，但认为它是其他东西，那么，这就会导致错误，这表明了“当……的时候”。“没有孔”的意思是，当存在有边缘的物体时，孔的特征的天空在哪里？即使它不存在，也意味着没有注意到从肺里出来的东西。它与物体的缝隙有关。否则，它就在肺里。它本身指的是有边缘的东西。“相违”的意思是，因为天空本身就是孔。在其他地方，也就是没有孔的地方。如果不是这样，也就是那里没有天空。那个指的是使之没有孔的物体。通过分析已建立的结论来消除它，这叫做“为什么”。“从哪里”指的是从布匹等。那指的是瓶子等。如果布匹等不存在，那么瓶子等就会变成障碍。从那之外的其他地方，指的是除了四大元素之外的天空。没有假立的量。或者，将假立和量也都没有连在一起。如果有人认为不会损害境，那么，就说了“通过这个”。“等”字包括了东方等所有认知的对象。如果境是普遍存在的，就像天空一样，那不是区分的情况。如果有人想知道，为什么东方等不是认知的对象，那就是“像这样”。如果承认境是普遍存在的，那么西方等就不会被认知，因为没有差别。从其他地方，也就是不普遍存在的地方，也不会变成西方等的名称，并且这两种境的道路都被阻断了，也不存在。那是因为推论出没有西方等。否则指的是到达彼岸的人。两者的自性指的是东西方的自性。变成那样指的是西方等。
English
It speaks of refuting the assertion that there is no sky as perceived by others, which is called "if." If someone wonders what the sky is in conventional truth, it is "hole." If someone wonders why this is called sky, it is "without hole." Therefore, in terms of conventional truth, the sky is merely the absence of anything else. If someone does not consider the hole to be the sky, but considers it to be something else, then this will lead to error, which indicates "when..." "Without hole" means, when there is an object with an edge, where is the sky that is the characteristic of the hole? Even if it does not exist, it also means that there is no noticing of what comes out of the lungs. It is related to the gap of the object. Otherwise, it is in the lungs. It itself refers to something with an edge. "Contradictory" means that because the sky itself is the hole. In other places, that is, where there is no hole. If it is not like that, that is, there is no sky there. That refers to the object that makes it without a hole. Eliminating it by analyzing the established conclusion is called "why." "From where" refers to from cloth, etc. That refers to vases, etc. If cloth, etc. do not exist, then vases, etc. will become obstacles. From other places than that, it refers to the sky other than the four great elements. There is no imputed valid cognition. Or, connect that there is neither imputation nor valid cognition. If someone thinks that it will not harm the object, then it is said "through this." The word "etc." includes all objects of cognition such as the East. If the object is universally present, like the sky, that is not a case of distinction. If someone wonders why the East, etc. are not objects of cognition, it is "like this." If it is admitted that the object is universally present, then the West, etc. will not be cognized because there is no difference. From other places, that is, from places that are not universally present, it will also not become the name of the West, etc., and the paths of these two objects are blocked, and they do not exist. That is because it is inferred that there is no West, etc. Otherwise refers to those who have reached the other shore. The nature of both refers to the nature of East and West. Becoming like that refers to the West, etc.
Tibetan
ས་པར་རོ། །འདི་ཉིད་གསལ་འདེབས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་གྱིས་གལ་ཏེ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གསལ་བར་བྱེད་པས་སོ། །འདི་ནི་ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུན་འབྱིན་པའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཉིད་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། །ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་སྤོད་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དཔེར་ན་དྲང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འཁྱོག་པོ་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁྱོག་པོ་ནི་དོན་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་མོང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནར་ཤར་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཡང༌། ཡུལ་དོན་གཞན་ཡང་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེར་ཡང་ནི་དྲང་བོ་ལའོ་།དྲང་ངོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་མཐོང་བ་ནི་ལྟོས་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འཁྱོག་པོ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་འཁྱོག་པོ་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནར་འདི་དྲང་པོ་ཞིག་གོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡོད་སྙམ་ན་ནས་ཞེས་སྨོས་སོ། །གཞན་མེད་པར་ནི་འཁྱོག་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ནིའོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྟོས་པར་བྱ་བ་འཁྱོག་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་རོ། །དེའི་ཕྱི་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཤིང་ཟློག་ཏུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེས་ན་ཡུལ་དོན་གཞན་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །ཕ་རོལ་པོ་དག་འདི་ག་ལས་ཤེས་འདྲི་སྟེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཤར་ལ་སོགས་པ་ཤེས་བ་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་ག་ལས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་གཞན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་པོ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེས་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་ཉིད་དེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། སྐར་མ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕུལ་མི་རྟོག་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུ་སླར་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཤོར་ཉིད་དུ་སྣང་ཡང༌། ཉི་མ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་མཚོན་བའི་ཤར་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་ནི་ཉི་མའི་དབང་གིས་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །གང་ལ་མི་སྣང་སྙམ་ན། ཕྱོགས་ལ་རྨོངས་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་ལ་རྨོངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ག་ལ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་དེ་ལའོ། །གསལ་འདེབས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གྲོང་དང་ཀུན་དགའ་རབ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཡིད་དང་ཞེས་བྱ་
Chinese
萨帕热（ས་པར་རོ།）。 此处阐明的是名为士夫（སྐྱེས་བུ་）等等。他人说，如果（གལ་ཏེ་）这样。彼（དེས་）是指能明了境（ཡུལ་）之故。此（འདི་）即是相互（ཕན་ཚུན་），是遣除之义。仅仅（དེ་ཙམ་གྱིས་）是指事物本身仅仅是相互观待。破除相互依赖的过失，即是如果（གལ་ཏེ་）。例如，如果正直（དྲང་པོ་）这个词不依赖弯曲（འཁྱོག་པོ་）而单独存在，那么弯曲就成了完全不同的东西。同样，即使东方（ཤར་）等变化不依赖境而单独存在，境也必然是另一种变化。这就是所要表达的意思。那里也是指正直。以分别的智慧见到正直，是观待弯曲的差别而产生的。那么，如果认为如何在不依赖弯曲的情况下，说“这是正直的”呢？所以说“从（ནས་）”。没有其他，即是没有弯曲等等。此处阐明的是如此（འདི་ལྟར་）等等。即使没有观待的弯曲等等。因此，由于相互依赖，木头是不可逆转的，因此不应考察其他境。对方问，这是如何知道的？即事物本身知道东方等是原因，这是如何成立的？回答是，在其他地方也是（གཞན་དུ་ཡང་）。事物本身是确定境的区分的原因，这表明了如此（འདི་ལྟར་）。如果即使如此，也认为是通过星宿等来确定方位的，那么，星宿等（སྐར་མ་ལ་སོགས་）等等。为什么不进行特别的思考呢？如此（འདི་ལྟར་）。即使从原因等也不能确定方位的区分，说“那不是（དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་）”。其他（གཞན་དུ་）似乎是迷失，但与太阳等接近的东方，并不是由太阳的力量显现的，这是关联的。认为对谁不显现呢？对方向迷惑的（ཕྱོགས་ལ་རྨོངས་པའི་）。具有方向迷惑的心在何处的士夫们，对他们而言。阐明的是如此（འདི་ལྟར་）。对于不迷惑于城镇和僧院等的心的
English
Saparro. This clarifies what is called a person, and so on. Others say, "If it is like this." 'That' refers to clarifying the object. 'This' means 'mutual,' which is the meaning of refuting. 'Just that' means that things themselves are merely interdependent. To refute the fault of mutual dependence is 'if.' For example, if the term 'straight' exists independently without relying on 'crooked,' then 'crooked' becomes something completely different. Similarly, even if changes like 'east' exist independently without relying on an object, the object must be another change. That is what is meant to be expressed. There, it also refers to straightness. Seeing straightness with discriminating wisdom arises from the difference of depending on crookedness. Then, if one thinks, 'How can one say "This is straight" without relying on crookedness?' Therefore, it is said 'from.' 'Without other' means without crookedness, etc. This clarifies 'like this,' and so on. Even without the dependent crookedness, etc. Therefore, because of mutual dependence, wood is irreversible, so one should not examine other objects. The opponent asks, 'How is this known?' That is, how is it established that the thing itself knowing east, etc., is the cause? The answer is, 'In other places as well.' The thing itself is the cause of determining the distinction of the object, which shows 'like this.' If even so, one thinks that direction is determined through stars, etc., then, stars, etc. Why not do special thinking? Like this. Even from causes, etc., the distinction of direction is not determined, saying 'That is not.' 'Other' seems to be lost, but the east, which is close to the sun, etc., is not manifested by the power of the sun, this is the connection. Who does one think it does not appear to? To those who are confused about direction. To those individuals whose minds are confused about direction, to them. What is clarified is 'like this.' To the mind that is not confused about towns and monasteries, etc.