Tibetan
པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་སྒྲ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། དེའི་དོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དེའི་དོན་ཏོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེན། གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ལྟར་ཤེས་སྙམ་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི་མངོན་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མི་རིགས་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་ཆོས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །འདི་ག་ལས་སྙམ་ན་ནགས་ཚང་ཚིང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་བརྗོད་སྙམ་པའོ། །འོ་ན་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་ཙམ་ཡིན་ལ་རག་གོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་ཙམ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །གྲུབ་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་སྙམ་ན། ཆོས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཐད་དོ་སྙམ་ན། འདི་ལ་ལན་དེ་ནི་བདེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཚོགས་པའི་ཕྱོགས་ནི་མི་གཟུང་སྟེ། དེ་བཟུང་ན་ནི་དེའི་ཆོས་སུ་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྤྱིའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དང༌། ཆོས་ཚོགས་པའི་དོན་འདི་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཆོས་སུ་གཏན་ཚིགས་ཅི་ལྟར་གྲུབ། གྲུབ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་པར་ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཆོས་སུ་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ཅི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཙམ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བས། ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། དེའི་ཆོས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ངེས་པར་བྱེད་པའི་དུས
Chinese
称作“པ་” 。解释词语的含义是： “它的含义是”的意思，就是说，是解释它的含义。那是什么呢？就是论式和相似论式。如果认为，用“论式解释”这个词语表达的是论式和相似论式，那么这是怎么知道的呢？回答说，因为说了“因为那个缘故”。因为什么缘故用“论式解释”这个词语表达论式和相似论式呢？回答说，因为说了“相似论式的显现”。解释它就是“论式和”等。为了消除对“所立宗法”这个词语不合理的怀疑，回答说“如果”。“以宗法的自性而接近概括的法不是能成立的”，这样联系起来。如果问这是为什么，回答说“因为森林茂密”。因此，如果认为怎么能说“宗法是论式”呢？如果问，那么仅仅是所立法就足够了吗？回答说，说了“仅仅是所立法”。如果认为，即使成立了，为什么不是所要成立的呢？回答说，“法的 特殊性的”。因此，如果认为“宗法”这个词语是不合理的，回答说，对此的回答是“那是真实的”。这里，“宗”这个词语不是指论式的行为对象，即法和有法聚集的宗，如果这样理解，那么所有的论式都不会成为它的法。为什么呢？因为总体的意义是要成立的。所要成立的就是有法和法聚集的意义，而且它还没有成立，那么论式怎么会成为它的法呢？即使成立了，又怎么不会导致比量变得没有意义呢？因此，想要了解的法的特殊性就是宗。论式也不是没有成为它的法。如果怀疑，想要了解的怎么会是特殊性呢？因为想要成立，所以没有成立。回答说，因为“对于仅仅是有法就是所立”等，因为接近于将想要了解的法作为特殊性，因此，接近考察的所立的特殊性就是宗，它的法就是确定它的自性的时间。
English
It is called "pa." The explanation of the meaning of the word is: "Its meaning is," which means, it is explaining its meaning. What is that? It is the argument and the semblance of argument. If one thinks, if the word "argument explanation" expresses argument and semblance of argument, then how is this known? The answer is, because it is said "because of that reason." For what reason does the word "argument explanation" express argument and semblance of argument? The answer is, because it is said "the manifestation of semblance of argument." Explaining it is "argument and" etc. In order to eliminate the doubt that the word "pakṣadharmatva" (property of the subject) is unreasonable, the answer is "if." "The dharma that is closely gathered as the nature of the subject is not what establishes," thus it is connected. If one asks why this is, the answer is "because the forest is dense." Therefore, if one thinks, how can one say "pakṣadharma (property of the subject) is the argument"? If one asks, then is it enough to be merely the subject? The answer is, it is said "merely the subject." If one thinks, even if it is established, why is it not what is to be established? The answer is, "the dharma's specificity." Therefore, if one thinks that the word "pakṣadharma" is unreasonable, the answer is, the answer to this is "that is true." Here, the word "pakṣa" (subject) does not refer to the object of the argument's action, that is, the subject and the subject-possessor gathered together, if it is understood in this way, then all arguments will not become its dharma. Why? Because the overall meaning is to be established. What is to be established is the meaning of the subject-possessor and the dharma gathered together, and since it has not yet been established, then how can the argument become its dharma? Even if it is established, how can it not lead to inference becoming meaningless? Therefore, the specificity of the dharma that one wants to understand is the subject. The argument is also not without becoming its dharma. If one doubts, how can what one wants to understand be the specificity? Because one wants to establish it, therefore it has not been established. The answer is, because "for merely the subject-possessor is what is to be established" etc., because it is close to taking the dharma that one wants to understand as the specificity, therefore, the specificity of what is to be established that is closely examined is the subject, and its dharma is the time of determining its nature.
Tibetan
་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་དུས་ན་ནི། ཆོས་ཅན་ཙམ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚོགས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་འདི་གཉིས་ཁོ་ན་ལ་ཉེ་བར་གདགས་སྙམ་ན། ཕྱོགས་གཅིག་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པས་ནི། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་སྟོན་པས་ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །འདིས་ནི་འདི་འདྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཕྱོགས་གང་ལ་ལྟོས་ནས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྟོན་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མ་གྲུབ་པས་ན་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་འདོད་པའི་དོན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། མ་གྲུབ་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཡིན། ཉེ་བར་བརྟག་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཅན་ལ་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནི་ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅན་ཏེ། ཡན་ལག་ལ་སྤྱི་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ། །ཕྱོགས་ནི་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །སྔར་བསྟན་ཟིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་དང་པོའི་འགྲེལ་པར་རོ། །འདི་ནི་ཡང་ན་ཆོས་སམ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལའོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་སྨོས་པ་ཤེས་ལ། ཆོས་ཅན་གྱི་སྨོས་པ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་གྱིའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ནི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་མི་མཐུན་པའི་
Chinese
因此，应当理解为宗法的法之理证。在确定周遍之时，仅对有法才施加所应成立之法，若非如此，则会成为聚合不随顺之过失。若问如何仅对这两者施加？答：经中说“为了一个方面”。从“理证的”到“因为未成立”的结尾，显示了理证的作用对象是宗，因此聚合之义即是所应成立之法。这是对它的解释。这表明，所有理证都依赖于这样的宗而成为未成立。现在要说明依赖于哪个宗而使理证未成立，即是“因此”。因为即使是理证的作用，也不执着于宗本身，那是因为未成立，所以所有的理证都会成为未成立之过失。如果想知道如何未成立，那么要知道，想要了解的意义，由于所应成立之法而未成立。如果未成立又有什么差别呢？“为了近取”的意思是，如果对有法没有成立差别，那么也会施加差别，因此，以所施加的差别来区分的有法的法就是理证。这个宗本身的宗就是有法，因为对支分施加总相。“因为”等等也应当解释。宗是具有想要了解的差别的有法。已经显示过的是第一品注释中的内容。这是对“或者是法”的解释。其中的“那个”指的是“宗法”。“有法的法所说本身”指的是了解宗法所说，有法所说是应当做的，用眼睛所取等等就是用它来遣除的。“不是”等等是回答。连词“又”指的是同品例子的有法。“不是”是辩论。异品例子的有法的法不会成为理证，因为说在不相似的方面没有。然而，那个不相似的
English
Therefore, it should be understood as the reasoning of the dharma of the side. At the time of determining pervasion, it is only to the subject that the to-be-established dharma is applied, for if it were not so, it would be the fault of the aggregate not conforming. If you ask how it is applied to only these two, the answer is: "For one aspect," it is said in the sutra. From "of reasoning" to the end of "because it is not established," it shows that the object of the action of reasoning is the subject, therefore the meaning of the aggregate is the dharma to be established. This is an explanation of it. This shows that all reasoning depends on such a subject and becomes unestablished. Now, to explain which subject it is that the reasoning is unestablished in relation to, it is "therefore." Because even if it is the action of reasoning, it does not cling to the subject itself, because it is unestablished, so all reasoning will become the fault of being unestablished. If you want to know how it is unestablished, then know that the meaning that one wants to understand is unestablished due to the dharma to be established. If it is unestablished, what is the difference? The meaning of "for the sake of approximation" is that if the difference is not established for the subject, then the difference will also be applied, therefore, the dharma of the subject distinguished by the applied difference is the reasoning. The subject of this very subject is the subject, because the general characteristic is applied to the limb. "Because" and so on should also be explained. The subject is the subject possessing the difference that one wants to understand. What has already been shown is the content of the commentary on the first chapter. This is an explanation of "or it is dharma." The "that" in it refers to "subject-dharma." "The dharma of the subject itself" refers to understanding what is said of the subject-dharma, what is said of the subject is what should be done, taking with the eyes and so on is what is used to eliminate it. "It is not" and so on is the answer. The conjunction "also" refers to the subject of the example of the similar class. "It is not" is the debate. The dharma of the subject of the example of the dissimilar class will not become reasoning, because it is said that it does not exist in the dissimilar aspect. However, that dissimilar