Tibetan
སོ། །ཇི་ལྟར་དཀར་པོ་ལ་སེར་པོའི་རང་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པར་རྟོག་པ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དོན་གྱི་རང་བཞིན་གསལ་བ་ཡང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་རེག་པས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་སྙམ་ན། རྣམ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པའོ། །རྟོག་པ་ནི་འཇུག་པ་སྟེ། སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་མེད་པར་ཡང་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་མཆོད་སྦྱིན་དུ་རློམ་པ་ལས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རང་བཞིན་ལས་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། རྟོག་པའང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མཐོང་སྟེ། རྟོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་བྱའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་མ་རེག་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་མཐོང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ན། ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་སྙམ་ན། ཕྱོགས་འདི་ལ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་བཞིན་མངོན་ཞེན་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དངོས་པོར་འཛིན་པ་ནི་བཀག་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྟོག་པ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་མི་ལུས་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ནི་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མངོན་སུམ་ལ་ཡང་ངོ་དེ་ནི་བསམ་པ་ལ་སླུ་བ་མེད་པའོ། །འདི་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དོན་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེ་ན་ཞེ་ན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ཐ་སྙད་པ་དག་ལ་ནི་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ནི་འཆད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྟོགས་ པ་ནི་དོན་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་ནི་འཆད་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བདག་གིས་མེ་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་རང་གི་རྣམ་པ་ཙམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ན་བསམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་བསམ་པ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ནི་དེ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ནི། གཞན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །བུམ་པ་མཐོང་བ་ནི་སྣམ་བུ་ལ་བསམ་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་བསམ་པ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་ལས་དོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་ལ་རིགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ལ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་བསམ་པ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་མཐོང་བ་ན་ཡང་གཞན་ལ་བསམ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ནའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དོན་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་ལ་འཇུག་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སེལ་བས། རྣམ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མཐོང༌། །ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བག་ཆགས་པ་འཐུས་སོ། །གང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་མ་དཔྱད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ་ལའོ།། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་བརྩད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་སྙམ་ན། མཐོང་བ་ལ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །མངོན་སུམ་ཡང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མ་རེག་པ་ཁོ་ནར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལ་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་ལ་ཡང་ངོ༌། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཉེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཐོབ་པར་བྱ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ་རེག་པ་ཡོད་པས་འཇུག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་གནས་པ་ཙམ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇུག་པ་ནི་འཐོབ་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་བྱུང་ཟིན་པ་ཞུགས་པས་ཅི་བྱ། དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་ཡང་ངོ༌། །དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་ངོ༌། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་ལྷག་པར་ཞེན་པས་ནའི། །དེ་ལྟ་བུའི་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་བཞིན་ ཉིད་དོ། །མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མངོན་སུམ་དང་ངོ༌། །མཚུངས་པ་ཉིད་མི་འཐད་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་ནི་གཅིག་ཏུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་དེའི་འོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ལས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་འདྲ་བར་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གིས་དེ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཉེ་བར་གནས། །བཟུང་བ་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ལྷག་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། རྣམ་རྟོག་གཞན་ནི་གནས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་དེའི་སྒོ་ནས་དེ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཉེ་བར་གནས་པས་འཛིན་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་སྦྱར་རོ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་ནི་གསལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཡུལ་རུང་བ་གནས་པར་མི་ཤེས་པ། །རང་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར་དེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཡང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ངོ༌། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དངོས་པོ་ལ་རིག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འོ་ན་མངོན་སུམ་ཡང་ཚང་མར་མི་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་ནི་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི་དེ་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཞེན་པ་མངོན་སུམ་ལ་ཡོད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལན་འདེབས་པ་ནི། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་གང་གིས་སོ། །འོན་ཏེ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེ་རང་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་རང་ཉིད་མི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། འཇུག་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ཁོ་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་རྣམ་རྟོག་ཅེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི། དངོས་འཛིན་མིན་པར་འཇུག་བྱེད་དུ། །ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དངོས་པོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་
Chinese
索！犹如见到将白色误认为黄色的自性一样，事物的自性明明显现，却因为以不显现的方式去理解，所以没有矛盾。或者，如果推理因为没有触及事物的自性而产生错觉，那么它如何能作用于事物呢？因此说“以其他方式”。理解就是作用，是连接。这在没有触及事物的情况下也能见到，例如拉辛认为自己是供养者而进行供养。或者，不仅是推理的自性，理解也能以其他方式见到，理解是指现量。所谓“其他方式”，是指即使没有触及所要获得的物体，也被认为是量。如果认为如何获得想法呢？因为显现的就是所要获得的，那么如何不理解呢？因此说“在这个方面”。“因为不像那样显现执著”，等等，意思是说，已经遮止了将分别念执著为实有事物。如果推理的理解不像事物本来的样子，那么如何特别执著呢？因为不像现量那样不欺骗。怀疑是“像那样”，即现量也没有不欺骗想法的。对于这个，也是对于推理。推理就是事物本来的样子，意思是说“是这样的”。“这个”等等是回答。对于名言者来说，就像现量一样，推理就是如事物本来的样子显现执著。那么，如何理解推理不像事物本来的样子呢？因此说“这是由解释者们”。推理的理解不像事物本来的样子显现执著而产生错觉，这种理解是解释者们自己的，而不是名言者们的，这是它的意思。如果推理有“我要获得火”的想法，那怎么可能呢？因为它仅仅见到自己的形象。那么，因为没有想法，所以它有不欺骗想法的。因此，这个在它那里也是存在的缘故。
English
So! Just as seeing the perception of mistaking white for yellow's nature, there is no contradiction because the nature of things is clearly manifest, yet it is understood in a way that is not clear. Or, if inference is mistaken because it does not touch the nature of things, how can it act on things? Therefore, it is said, "In other ways as well." Understanding is action, it is connection. This can also be seen without touching the object, for example, Lhasin thinks he is an offering-maker and makes offerings. Or, not only is it the nature of inference, but understanding can also be seen in other ways, understanding refers to direct perception. The so-called "other way" means that even if the object to be obtained is not touched, it is still seen as valid. If one thinks, how is the thought obtained? Because what appears is what is to be obtained, how can one not understand? Therefore, it is said, "In this aspect." "Because it does not appear attached in that way," etc., means that it has already been prevented from grasping conceptual thoughts as real things. If the understanding of inference is not like the way things are, then how can there be special attachment? Because it is not deceptive like direct perception. Doubt is "like that," that is, even direct perception does not have non-deceptive thoughts. For this, it is also for inference. Inference is the way things are, meaning "it is like this." "This" etc. is the answer. For those who use names, just like direct perception, inference is the appearance of attachment as things really are. So, how can one understand that inference is not like the way things are? Therefore, it is said, "This is by the explainers." The understanding of inference is mistaken because it appears attached in a way that is not like the way things are, this understanding is the explainers' own, not those who use names, that is its meaning. If inference has the thought "I want to obtain fire," how is that possible? Because it only sees its own image. So, because there is no thought, it has non-deceptive thoughts. Therefore, this is also present in it.
Chinese
如果怀疑说，如何说“那里”呢？答：是说为了让别人看见。如果说，看见瓶子就不会产生对毛布的想法，那么，如果依赖于进行表达的人，想法就不会出错，那么如何从那个各自确定的事物中成为事物呢？答：就是那个意思。仅仅依赖于理智，就会出错，而依赖于他人，想法就不会出错，这就是那个意思。这个，是说即使看见其他事物，也会产生对其他事物的想法。如果认为，如果分别念不能确定事物，那么如何进入那个各自确定的事物呢？为了消除这个疑惑，说“通过其他方式也能看见认识”。解释说，因此，习气就足够了。对于没有完全分析事物自性的推论来说，就是对于事物的自性。如果认为，为什么不应该争论这个呢？答：说了“对于看见来说”。为了说明即使是现量，也像推论一样，仅仅在没有接触事物自性的情况下才会进入，所以说了“对于现量也”。为什么呢？答：说了“那个也”，也就是对于进行证明的现量也。如何呢？答：说了“靠近”。如果错误，是因为推论是与分别念相关的，所以，应该产生可以获得的事物，并且因为有接触，所以会进入，但现量不是这样。为什么呢？答：说了“仅仅靠近”。如果进入是为了获得，那么对于那个已经发生的事情，进入有什么用呢？“在那里也”，是指对于现量也。“那个和”，是指现在将要发生的。“因此”，是因为完全一起执着。“像那样的那个”，是指像现量一样。“相同性”，是指推论和现量。“为了迎接怀疑相同性不合理”，就是“然而”。现量是通过产生完全执着的分别念的方式进入的，而推论不是那样，这就是那个意思。对于推论来说，也有在它之后产生的
English
If there is doubt as to how to say "there," the answer is: It is said for the sake of others seeing. If it is said that seeing a pot will not give rise to the thought of cloth, then, if relying on the person who makes the expression, the thought will not be mistaken, then how does it become a thing from that individually determined thing? The answer is: That is the meaning. Merely relying on reason, it will be mistaken, but relying on others, the thought will not be mistaken, that is the meaning. This means that even when seeing other things, thoughts of other things will arise. If it is thought that if conceptualization cannot determine things, then how does it enter into that individually determined thing? In order to eliminate this doubt, it is said, "Recognition is also seen through other means." The explanation is, therefore, that the habit is sufficient. For inference that has not fully analyzed the self-nature of things, it is for the self-nature of things. If it is thought, why should this not be argued? The answer is: It is said, "For seeing." In order to show that even direct perception, like inference, only enters when there is no contact with the self-nature of things, it is said, "For direct perception also." Why? The answer is: It is said, "That also," that is, for the direct perception that proves. How? The answer is: It is said, "Close by." If it is wrong, it is because inference is related to conceptualization, so the object to be obtained should arise, and because there is contact, it will enter, but direct perception is not like that. Why? The answer is: It is said, "Just close by." If entering is for the sake of obtaining, then what is the use of entering for that which has already happened? "There also" refers to direct perception also. "That and" refers to what will happen now. "Therefore," is because of completely clinging together. "That like that" refers to being like direct perception. "Sameness" refers to inference and direct perception. "In order to welcome the doubt that sameness is unreasonable," is "However." Direct perception enters through the way of generating conceptualization that is completely clinging, but inference is not like that, that is the meaning. For inference, there is also what arises after it.
Chinese
由于特别执着于唯一的分别念而进入，如果回答说像现量一样，那是不合理的。凭借什么也变成进入呢？以比量而安住。当抓住时，无疑会产生其他的分别念。如果想其他的分别念如何也变成进入呢？其他的分别念会安住。这样说了。因此，意思是说通过它也进入。如果像这样，以比量安住而执持，那么就加上“因为以自己的体性执持”。在《分别解说》中，“清楚地”是指不了解以自己的体性作为特点的适合的境安住。“为了自己了解而了解它”，这是要显示的意义的集合。在那里也是对于比量。然而，是指没有不同的分别念。如果是那样，那么它是量吗？回答说，事物本身没有觉知。如果那样，那么现量也不会全部变成。说了“现量”。接触事物不是变成量的理由，回答说，那也是不合理的。执着存在于现量中。这是因为没有分别念。那么，“自性本身”是指没有分别念的自性。由于分别念也没有进入，那么如何通过它使现量进入呢？回答说，“凭借什么”，即凭借什么进入。然而，如果说凭借产生不是进入的分别念而进入，那是不合理的，为什么呢？因为那是它自己。像这样认为，自己不是不进入，而是仅仅通过产生进入的分别念而进入，如果怀疑，那就是“如果分别念”。回答是：不执持事物时，如何成为进入者呢？根本不会成为。分别念不是执持事物