Chinese
若者是证悟是随顺。异者名为非所缘。异时者，是随念之时也。于彼自性者，于所缘之自性也。异者名为是所缘。异者名为非所缘性也。如是且于随念之时亦有性者，是无所缘也，如是显示已。我乃是随念生起之境有之量，是故于彼境中行者，彼境所缘性不可遮止也，如是说者，是随念也。生起之有者，是获得智之境也，于随念时有之未缘者则非也。是故随念时有之未经历者，然证悟为有，是不应理，以随念非为境故。若二者皆唯所缘之境有者，则云何耶。可量二无有性也之义也。彼性者，是答也。唯所缘也。异之体性者，是先见之体性或知之相之体性也。譬喻者，是彼性明了者也。如是者，于所缘有性也。云何一性转为多耶？如是言说，是所缘之自性性也。于彼者，于譬喻中见之体性上增益之故也。如是者，则云何等，以观待所作差别，则成非真实体性也，如是说之诤论，随说而真实也，如是而答也。则云何如是安立名言耶？ 于事物不欺诳之门中如是说。显现及分别所作差别性者，何者未证悟耶。何之故如是安立名言之因，是故显现及分别所作之义，于一性中作者，于事物性乃观待也。抑或二者之自性性故等，于一性中。
English
That which is understanding is following. Other means not an object of focus. "Other time" means also the time of recollection. "In its own nature" means in the nature of the object of focus. "Other" means it is an object of focus. "Other" means it is the very nature of not being an object of focus. Thus, for a while, even at the time of recollection, that which exists is without an object of focus, having shown this. "I am the valid cognition with an object that becomes the arising of recollection, therefore, one who goes to that object, the object's nature of being an object of focus is unavoidable," saying this is recollection. "The existing that becomes" means the object of the obtained knowledge, but not the unobserved that exists at the time of recollection. Therefore, it is unreasonable to understand as existing that which exists at the time of recollection but has not been experienced, because recollection has not made it an object. If both are only objects of focus, then how? It means the two measurable are without existence. "That very nature" is the answer. It is only an object of focus. "By the nature of another" means by the nature of what was seen before or by the nature of the aspect of knowledge. "Example" means that which clarifies that very nature. "Thus" means in the existence of an object of focus. How does one nature become many? Saying this, it is the very nature of the object of focus. "In that" is because of superimposing on the nature of what is seen in the example. If so, then how, etc., by dependence, the made differences become not the true nature, the dispute of saying this, following the saying is true, thus answering. Then how to establish such terminology? It is said, "Through the door of not deceiving in things." Whoever does not understand the very difference between appearance and what is to be conceptualized. Because of the cause of establishing terminology in this way, therefore, the meaning of appearance and what is to be conceptualized, in making it one nature, it is dependent on the nature of things. Or, because of the nature of both, etc., in one nature.
Tibetan
ན་ཉིད་དང་གཞན་ཡིན་ན་ནི་དེ་གཉི་གའི་རང་བཞིན་གྱི་གཞལ་བྱ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི། རྩོད་པ་བརྗོད་པ་ནས་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་དོ། །རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཉེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། རྟོགས་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་འཆོལ་ན་ཚད་མ་གཉིས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། རྟོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞལ་བྱར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཉེ་བར་ཟིན་པའི་རང་བཞིན་ནི་མི་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་གཉི་གའི་རང་བཞིན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་འཆོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་རྣམ་པ་ཇི་ཞིག་ལྟར་གཅིག་ཉིད་གཉི་གའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཞིག་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་མི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ལས་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་ན་གཅིག་ལ་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ལ་ཡང་ལྟོས་པས་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དགག་པ་ཙམ་ཡིན་སྙམ་ན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཚད་མ་གཞན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་གཅིག་ལ་ནི་རང་བཞིན་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞལ་བྱའི་དབྱེ་བ་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །གཞལ་བྱའི་དབྱེ་བ་དེ་ཉིད་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དངོས་པོའི་རང་ བཞིན་ཐོབ་པ་གང་ཞིག་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ལས་གཞན་མིན་ཏེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཚད་མ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དོགས་པའོ། །གཞན་གྱིས་ཡུལ་གཅིག་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མངོན་སུམ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། རང་གི་ངོ་བོ་དངོས་སུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི
Chinese
如果说自性和他性，那么因为那二者的自性的所量是他性，这就是所谓的。从辩论的陈述到“那不是种姓”等等。如果承认证悟也有过失，这就是所谓的“证悟也”。如果认为所量混淆，如何成为二量呢？回答说，由证悟的差别本身。不是因为作为所量的自性各异。因为比量所接近的自性是不明显的，所以在那里没有二者的自性，所以与事物的体性不混淆。这也是以何种方式承认一个就是二者的自性之后才说的，但那在胜义中是不合理的，因为是观待的缘故，这就是所谓的“或者”。一个体性的显现，以及不同的不显现，以其本身就是不同证悟的作用，那仅仅不是胜义谛。因此，一个事物没有两个体性。如果不是因为观待而见到一个事物的差别，那么如何仅仅是否定一个事物的自性呢？回答说，蓝色等等就是。所谓的“那”就是蓝色本身等等。所谓的“不是不同”就是具有多种形态。因此，凭借什么而成为其他量，一个事物没有两个自性。如果所量的差别不是胜义谛，那么如何呢？所谓的“是量本身”就是比量。因为所量的差别本身就是考察的自性，所以是胜义谛。但不是事物本身，就像现量一样，获得比量的事物自性，那不是胜义谛之外的，因此怀疑现量一样，比量也是量。其他人说，一个对境，现量和比量没有差别，回答说，那么，就是说比量会变成与现量没有差别。为了阐明那一点，回答说，以自己的体性直接。或者，如果不是以自己的体性作为对境，而是
English
If it is said that it is self-nature and other-nature, then because the object of measurement of the nature of those two is other-nature, this is what is called. From the statement of the debate to "that is not a caste," and so on. If one admits realization, there is also fault, this is what is called "realization also." If one thinks that the object of measurement is confused, how can it become two measures? The answer is, by the difference of realization itself. It is not because the self-nature of what is to be measured is different. Because the nature approached by inference is not clear, there is no nature of both there, so it is not confused with the nature of things. This is also said after admitting in what way one is the nature of both, but that is not reasonable in the ultimate sense, because it is dependent, this is what is called "or." The manifestation of one nature, and the different non-manifestation, by itself is the function of different realizations, that is only not the ultimate truth. Therefore, one thing does not have two natures. If it is not because of dependence that one sees the difference of one thing, then how is it just denying the nature of one thing? The answer is, blue and so on. What is called "that" is blue itself and so on. What is called "not different" is having various forms. Therefore, by what does it become another measure, one thing does not have two natures. If the difference of the object of measurement is not the ultimate truth, then how is it? What is called "is the measure itself" is inference. Because the difference of the object of measurement itself is the nature of investigation, it is the ultimate truth. But it is not the thing itself, just like direct perception, obtaining the nature of the thing of inference, that is not other than the ultimate truth, therefore, doubting that inference is also a measure, just like direct perception. Others say that one object, direct perception and inference have no difference, the answer is, then, that is to say that inference will become no different from direct perception. In order to clarify that point, the answer is, directly with its own nature. Or, if it is not with its own nature as the object, but
Tibetan
་འོན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་རྟོགས་ཏེ། དཀར་པོ་ནི་སེར་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ལ་མ་རིག་སྟེ། མངོན་སུམ་གཟུང་གི་འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་གི་སྣང་བ་དོན་མེད་པ་ལ་དོན་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ན་འཁྲུལ་བར་འདོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ལན་བཏབ་པ་ནི་ཇི་བཞིན་མངོན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་མངོན་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། མངོན་སུམ་ལ་ལྟོས་པའི་གཉིས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྟོག་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །ཅི་ལྟར་དོན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པ་སྟེ། ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་ངེས་པའི་དོན་དེའོ། །དུས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། ད་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ངེས་པའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ངེས་པའོ། །རྒྱུའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་པའོ། །གལ་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ན། ཇི་ལྟར་དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་སྙམ་ན། དངོས་པོ་ལ་མ་རེག་ཀྱང་དེར་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མ་རེག་ན་ཇི་ལྟར་རེག །ལྷག་པར་ཞེ་ན་སྙམ་ན། སྔར་མཐོང་བའི་དོན་གྱིས་ཞེས་གསུངས་སོ། །རེ་ཞིག་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་དོན་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཀྱི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །དེ་ཉིད་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ནི་རྟོགས་ན་འོ་ན་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་གཞན་རྟོགས་པ་ན་གཞན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྗེས་སུ་ འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ང་ཡི་རྣམ་པ་མཐོང་བ་ལ་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ཡང༌། མངོན་པར་འདོད་པ་འཐོབ་པ་ལ་ནི་བསམ་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་མི་ལུས་བར་བྱེད་པས་ན། ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་ནི། ལམ་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་ཐོབ་པ་ན། ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་གཞན་གྱི་རྣམ་པས་རྟོག་པའམ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་
Chinese
然而，如果以其他的自性来认识，如何才能认识到呢？说“白色不是由黄色来认识的”，意思是说，对于自己的自性不了解，虽然显现为现量，但却显现为其他的自性。因此，如果因为迷惑而无法认识，那又如何认识呢？回答说，因为比量执着于自己的无意义显现，并特别执着于意义，所以才认为是迷惑。这就像是说“如实显现”一样。因为真实就是如其所是地显现，因为这是颠倒显现的特征。因此，相对于现量而言，第二种比量的认识就是迷惑。什么是“如其所是”的意义呢？就是要解释的，即处所、时间和相状确定的意义。解释时间和处所等确定的意义，就是“现在”等等。 “像那样”是指时间确定。“因此”是指处所确定。“因的差别而不同”是指自性显现。如果不对其自性显现执着，那又怎么会是迷惑呢？回答说，虽然没有触及事物，但却特别执着于它。如果没有触及，那又如何触及？如果特别执着，那又如何呢？回答说，通过先前见过的意义。暂时从反面的角度来说明将要解释的《释量论》的意义，就是“如果”等等。“不会改变”是指根据情况进行比量。“说那个本身”是指比量本身不是量。如果以其他的自性来认识，那么它就不是量。为什么呢？回答说，因为是迷惑，意思是说，认识到其他的自性，就会得到其他的自性。从随顺的角度来解释，就是“如果”等等。如果看到我的相状，却安立为其他的自性，但对于获得想要显现的事物，却不会像所想的那样有所遗漏，那么它就是量，就像现量一样。这就像是说“在道路上”一样。如果如所想的那样获得，那么如何以其他的相状来认识其他的事物，或者如何会是迷惑呢？回答说，通过其他的相状
English
However, if one recognizes it through the nature of something else, how can one recognize it? To say that "white is not recognized by yellow itself" means that one is ignorant of one's own nature, and although it appears as manifest, it appears as the nature of something else. Therefore, if one cannot recognize it due to delusion, how can one recognize it? The answer is that because inference clings to its own meaningless appearance and particularly clings to meaning, it is considered delusion. This is like saying "appearing as it is." Because reality is appearing as it is, because this is the characteristic of inverted appearance. Therefore, relative to the manifest, the second type of inferential cognition is delusion. What is the meaning of "as it is"? It is what is to be explained, that is, the meaning of place, time, and aspect being definite. Explaining the meaning of time and place being definite is "now" and so on. "Like that" refers to the determination of time. "Therefore" refers to the determination of place. "Different due to the difference of causes" refers to the manifestation of self-nature. If there is no clinging to the manifestation of its self-nature, then how can it be delusion? The answer is that although one does not touch the object, one particularly clings to it. If one does not touch it, then how does one touch it? If one particularly clings to it, then how is it? The answer is, through the meaning previously seen. Temporarily explaining the meaning of the Pramāṇavārttika that will be explained from the opposite perspective is "if" and so on. "Will not change" refers to inferring according to the situation. "Saying that itself" means that inference itself is not valid cognition. If one recognizes it through the nature of something else, then it is not valid cognition. Why? The answer is that because it is delusion, it means that recognizing the nature of something else will result in obtaining the nature of something else. Explaining from the perspective of following is "if" and so on. If one sees my appearance but establishes it as the nature of something else, but in obtaining the desired appearance, there is no omission as one thinks, then it is valid cognition, just like manifest cognition. This is like saying "on the road." If one obtains as one thinks, then how can one recognize other things through other appearances, or how can it be delusion? The answer is, through other appearances.