Tibetan
་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་སྤྱི་ཡིན་ཞེ་ན་དོན་དུ་འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་དོན་རྣམས་མ་བསླད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། དོན་གྱི་ངོ་བོར་དེ་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱིའི་བློ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ།། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བའོ། །སྣང་བ་དེ་སྤྱིའི་ངོ་བོར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་གྱིས་འདོད་པའི་སྤྱི་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀྱང་གི་སྒྲའི་དོན་བརྗོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་མེད་པའི་བློ་ལ་ཡང་གང་ཅི་སྣང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཁྱེད་ཀྱི་སྤྱི་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི་དེ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ནར་མེད་པར་རྟོགས་ཤེ་ན། སྤྱི་འདི་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟག་མི་བཟོད་པར་ཡང་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ནའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བློ་རྣམ་པར་མེད་པ་ལས་ཡང་རྣམ་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ལྡན་རིགས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བརྗོད་ཟིན་བ་ཉིད། མ་ངེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་དོན་དུ་ཟློས་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའི་དོན་ཏོ། །ལན་ནི་ངོ་བོ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངོ་བོ་མེད་པར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཁྱབ་སྟེ། དེས་ན་གང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་སེལ་བ་ནི་གལ་ཏེ་རྟ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ན། བ་ལང་ཉིད་དེ་དངོས་པོ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་གི་གསལ་བ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པར་བ
Chinese
又如是说。因此，是认为并非真实存在。那么，如果它是共相，又该如何理解呢？因为在意义上产生错觉，是因为事物并未被扰乱，并且在事物的本质中，它本身并不存在，所以它是共相。正因为如此，它不是自性，具有对境的自性的共相之识并非具有自性。所谓“那”，是指显现。因为显现被视为共相的本质。即使如此，如果说他人所承认的共相无法成立，那就是“然而”的意思。“然而”一词的含义是“如何”。对于无相之识，无论显现什么，都不是真实存在的，例如二月之相，共相也会是如此。那么，如果认为那如何是你的共相呢？那就是“那也”。不仅是事物的唯一自性，那也是。如果问为什么认识到它并非仅仅如此呢？如是说“此共相是”。所谓“如果不是那样”，就是也承认是不可分析的。因为从无相之识中，相也不是真实存在的。因为不能用“有种姓”、“无种姓”等词语来表达它与自身和其他事物的关系，所以已经说过共相不是实物。 为了消除不确定性等过失而重复，是因为不可言说，所以说是“又”。如果问为什么不可言说，既不是可言说，也不是实物，这是提问的意思。回答是“因为无自性”，无自性所遍及的，正是不可言说，因此，凡是不可言说的，就不是实物。如果有人提出疑问，认为非实物的理由，即不可言说本身并不成立，那么就接受并消除这个疑问：如果因为与马等显现不同，而认为牛本身是实物，那么在那种情况下，如何都不是可言说呢？然而，它仍然可以被说成是与其自身的显现不同。因为存在所遍及的，所以存在能遍及的。
English
Again, it is said. Therefore, it is considered not to be truly existent. Then, if it is a universal, how should it be understood? Because the illusion arises in meaning, it is because things have not been disturbed, and because it does not exist in the essence of things itself, it is a universal. Precisely because of this, it is not self-nature, the consciousness of the universal of self-nature with an object is not with self-nature. The so-called "that" refers to appearance. Because appearance is seen as the essence of the universal. Even so, if it is said that the universal admitted by others cannot be established, that is the meaning of "however." The meaning of the word "however" is "how." For non-appearing consciousness, whatever appears is not truly existent, for example, the appearance of two moons, the universal will also be like this. Then, if you think how that is your universal? That is "that also." Not only is it the unique self-nature of things, that also is. If you ask why it is recognized that it is not just that? It is said, "This universal is." The so-called "if it is not so" is to admit that it is also unanalyzable. Because from non-appearing consciousness, appearance is also not truly existent. Because it cannot be expressed with words such as "with lineage" or "without lineage" to express its relationship with itself and other things, it has already been said that the universal is not a real thing. To repeat in order to eliminate faults such as uncertainty, it is said "again" because it is unspeakable. If you ask why it is unspeakable, it is neither speakable nor a real thing, this is the meaning of the question. The answer is "because of no self-nature," what is pervaded by no self-nature is precisely unspeakable, therefore, whatever is unspeakable is not a real thing. If someone raises a question, thinking that the reason for being a non-real thing, that is, unspeakable itself is not established, then accept and eliminate this question: if because it is different from the appearance of horses etc., and think that the cow itself is a real thing, then in that case, how is it not speakable in any way? However, it can still be said to be different from its own appearance. Because what is pervaded exists, the pervading exists.
Tibetan
རྗོད་པ་ནི། གང་ཞིག་ཅས་བྱ་པའོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཅི་སྟེ་སྤྱི་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཞེས་ཁོང་ནས་ཕྱུང་ལ་རང་བཞིན་གསལ་བ་ལས་ཀྱང་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གསལ་བ་ལས་སོ། །ཅི་དངོས་པོ་ཡང་རང་གི་རྟེན་ལས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་གི་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ནི་གསལ་བ་ལས་སོ། །དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལ་མ་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྲེལ་པས་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལན་བཏབ་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པས་ནའོ། །ཐལ་བ་བཟློག་པ་བརྗོད་པ་ནི་དུ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་སྤོང་བར་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །འབྲེལ་པ་ཡོད་ཀྱང་མེ་ལ་ལྟོས་ནས་དུ་བའི་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡུལ་ཅན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡུལ་ཅན་གྱི་གོང་བུ་ལས་ཐ་དད་པ་སྣང་བ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན། སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་ ལ་བརྗོད་པ་ནི་ཐ་དད་པའི་མི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྣང་བ་ལ་བརྗོད་པ་ནི་ཐ་དད་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཐ་མི་དད་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འགའ་ཞིག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གསལ་བ་ལས་སོ། །འདི་ནི་སྤྱི་གཞན་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དེའང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། སྤྱི་གཞན་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་པ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལན་ནི་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མི་ལའོ། །བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་འདིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྤྱི་ཐ་དད་པར་གཞན་ལས་སྤྱི་ཐ་དད་པར་མི་འདོད་པ་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ཏེ།
Chinese
所说是，某物称作“ཅས་”。如果说“不可说之物本身未成立”，那么就是指“如果从其他一般（概念）来说”。如果说是事物，那么就从其中取出，并加上“从自性光明来说”。即使那样也不行。所谓“从其自身”，就是从自己的光明来说。如果怀疑事物是否不可说成与自己的所依不同，那么就回答说“因为与它相关”，也就是因为与自己的光明相关。所谓“从它”，就是从光明来说。意思是说，因为不是事物，所以不能遍及不可说之物。如果因为相关就不可说，那么就会太过分了，这是回答的因和果。因此，所谓“因此”，就是因为相关。为了遣除过失而说“烟是”。从“处所不同”到“为了避免太过分而产生的怀疑”是回答。即使有关系，但相对于火来说，因为烟的处所不同，所以如果不是可说之物，那就不是了。因为没有与所依不同的处所，所以说“因为它们不异”并不是在成立。所谓“处所”。从所依的整体来说，不同是显现还是不显现？对于不显现的，就说是“不同的不显现”。对于显现的，就说是“不同的是”。所谓“以何”，就是如何体验为不异？以何存在，还有其他方式。因此，所谓“因此，它自身”。所谓“从某物”，就是从自己的光明。这是承认其他一般（概念）后所说的。现在说“那也没有”，就是说“即使是其他一般”。回答是“比如兔角等”。因为它们在胜义中没有差别，所以不是事物本身，为了消除这个怀疑，就说“如果它们的”，也就是指兔角等。建立那个宗义，就是指兔角等。回答是“对于这个也”，也就是指人。显示所说的状态本身，就是“在这里也”。因为那样不希望一般是不同的，从其他一般是不同的，因此，所谓“因此”，就是一般。
English
What is stated is: something is called "cas." If it is said that "the unspeakable itself is not established," then it refers to "if it is from another general (concept)." If it is said to be a thing, then take it out from within and add "also from self-luminosity." Even that is not the case. What is meant by "from itself" is from one's own luminosity. If there is doubt that a thing cannot be said to be different from its own basis, then the answer is "because it is related to it," that is, because it is related to one's own luminosity. What is meant by "from it" is from luminosity. The meaning is that because it is not a thing, it does not pervade the unspeakable. If it is unspeakable because of being related, then it would be too extreme; this is the cause and effect of the answer. Therefore, what is meant by "therefore" is because of being related. To refute the fault, it is said, "Smoke is." From "different places" to "to dispel the doubt that arises from being too extreme" is the answer. Even if there is a relationship, but in relation to fire, because the place of smoke is different, if it is not a speakable thing, then it is not. Because there is no place different from the basis, saying "because they are not different" is not establishing it. What is meant by "place." In relation to the whole of the basis, is the difference apparent or not apparent? For the non-apparent, it is said, "the non-appearance of difference." For the apparent, it is said, "the difference is." What is meant by "by what" is how is it experienced as non-different? By what does it exist, and what other ways are there? Therefore, what is meant by "therefore, it itself." What is meant by "from something" is from one's own luminosity. This is said after admitting another general (concept). Now saying "that is also not there" means "even if it is another general." The answer is "like a rabbit's horn, etc." Because they are not different in ultimate truth, they are not things themselves; to dispel this doubt, it is said, "if their," that is, referring to rabbit's horns, etc. Establishing that tenet is referring to rabbit's horns, etc. The answer is "for this also," that is, referring to a person. Showing the state of what is said itself is "here also." Because in that way it is not desired that the general is different, that the general is different from another general, therefore, what is meant by "therefore" is the general.