Tibetan
དོན་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་མ་དམིགས་པས་ནི་དོན་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་འཛིན་པའོ། །གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཡིན་པར་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྣང་བའོ། །གཟུང་བ་པོ་རྣམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩོད་པ་བཀོད་ནས་སེལ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་བས་སོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའོ། །མཐོང་བས་མ་རྟོགས་པའི་དོན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ བ་ནི་དོན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་པ་འདི་ནི་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་ལས་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མིང་དང་མཚན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདིས་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང༌། གཟུང་བ་མ་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཕྱེད་དང་པོའི་ཡང་གཞན་གྱི་ལྟར་ན་ཤེས་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་དེ་འདོད་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ལྡན་པར་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་འདོད། གཟུང་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་བྱེད་མེད་པ་ཡང་སླུ་བ་མེད་པའོ། །མི་སླུ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐོབ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་དོན་ནུས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ལ་ནི་རྨི་ལམ་དང་སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའོ། །དོན་མེད་པ་ཅན་ཐོས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་དེ་ཉིད། དེ་ཉིད་རྣམ་འགྲེལ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ན་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དོན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །འོན་ཏེ་གང་གིས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་པ། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་དོགས་ན་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔར་ནི་ཐོབ་པ་ལས་སོ། །རང་དང་གཞན་གཉིས་ཀས་ཀྱང་མངོན་གསུམ་གྱིས་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རང་ཉིད་
Chinese
其义是这样的。因为没有见到那个，所以那个事物是执著于自己的体性，而不是作为所取，因此是执著于自己的体性。为了消除和遣除认为仅仅作为所取就是事物的怀疑，所以说是“仅仅作为所取”。那个本身就是显现。为了提出和消除“仅仅是能取者的形象就能近似地表示事物”的争论，所以说是“如何”。“由他”的意思是由所取的形象。“他”的意思是与所取的形象相异。“没有通过见而领悟的事物，也能够通过分别念来随之领悟”，为了消除这个怀疑，所以说是“事物”。“这个知识不是仅仅在梦中见到”，这样说是不对的。因此，那个仅仅是知识。那么，那个是具有蓝色等自性的名称和表相吗？想到这里，所以说“由此”。因为显示了不共的体性和没有见到所取。另外，意思是按照将要解释的《释量论》第一品的另一种观点，这个知识的智慧，以什么理由认为它与所希望的事物相应呢？不是因为显现为所取，因为与梦等是共同的。没有损害也是不欺骗。仅仅是不欺骗，而且那也是获得的最终结果，这样说就是“如果事物有作用”。对于其他来说，就是梦和总相等知识。听到没有意义的事物是因为没有理由。用“他”等所说的那样。那个本身，在解释《释量论》时说，就是“另外”。“对于这个”是将这个安立为由事物所产生。然而，由什么来这样安立呢？如果怀疑仅仅是眼等知识有差别，所以说“显现本身”。“随行”是消除有差别的怀疑。如果问“如何见到”，回答是“像这样”。以前是从获得开始。自己和他人两者也都不是通过现量见到，这样说就是“自己”。
English
The meaning is thus. Because that is not seen, that thing is grasping at its own nature, but not as the object of grasping, therefore it is grasping at its own nature. In order to eliminate and dispel the doubt that merely being the object of grasping is the thing, therefore it is said, "merely as the object of grasping." That itself is the appearance. In order to raise and eliminate the argument that "merely the image of the grasper can approximately represent the thing," therefore it is said, "how." "By another" means by the image of the grasped. "Another" means different from the image of the grasped. "A thing not understood by seeing can also be understood by conceptual thought," in order to eliminate this doubt, it is said, "thing." "This knowledge is not merely seen in a dream," it is not right to say so. Therefore, that is merely knowledge. Then, is that a name and sign having the nature of blue, etc.? Thinking this, therefore it is said, "by this." Because it shows the uncommon nature and not seeing the grasped. Furthermore, it means according to another view of the first chapter of the Pramāṇavārttika that will be explained, this wisdom of knowledge, for what reason is it considered to be in accordance with the desired thing? It is not because it appears as the grasped, because it is common with dreams, etc. Without harm is also not deceiving. It is only not deceiving, and that is also the ultimate result of attainment, saying thus is "if the thing has function." For others, it is dream and general knowledge, etc. Hearing meaningless things is because there is no reason. That which is said by "another," etc. That itself, when explaining the Pramāṇavārttika, is said to be "another." "For this" is to establish this as being produced by the thing. However, by what is it established in this way? If one doubts that it is only that the eye and other knowledges have differences, therefore it is said, "appearance itself." "Following" is to eliminate the doubt of having differences. If one asks, "how is it seen," the answer is, "like this." Previously, it was from the beginning of attainment. Neither oneself nor others see through direct perception, saying thus is "oneself."
Tibetan
ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་ལྡོག་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། བཤད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ནི་ཐ་སྙད་པ་དང་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་ནི་དོན་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྟེ་དོན་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡང་གཞན་གྱི་ལྟར་ན་ཤེས་ པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མེད་དོ་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ལའོ། །རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་འདི་བག་ཆགས་ཞེས་སྔོན་གོམས་པའི་མཐུ་ལས་གང་གིས་བདག་ལ་འདི་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་སྙོམ་པའི་བློར་འགྱུར་གྱི། སད་པའི་རྟོག་པ་ལ་ནི་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་བློར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་གཞན་གྱི་ལྟར་ན་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །བློ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་འདིར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་སྔོན་མཐོང་བ་དེ་བདག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་དྲན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའམ། དོན་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་བློ་མེད་ཀྱང་གནོད་པར་བྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། གནོད་པར་བྱེད་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་དུ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནོད་པར་བྱེད་པ་ལའོ། །ཁྱེད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བར་སྨྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྣང་བར་ཁས་ལེན་ན་གནོད་པར་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལྟར་ཅི་སྟེ་ཁས་མི་ལེན་ན། དེ་ཡང་སྔར་བསལ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྣང་བ་ལས་ལོག་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པར་ནི་མ་ཟད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་རྟོགས་པ
Chinese
被称为“以”的。以那种景象逆转的力量所产生的随后的推断。眼等识，虽然具有所说差别的意义，但梦中的识是没有意义的。如果那样的话，就称为“如果那样的话”。这种具有对境等的区分，也是不应超越世俗谛的，这样说，就是“这样”。这里所说的“对于无意义”，是指梦中的识，因为没有意义可做。或者，如果按照其他人的观点，认为一切识都具有对境，所以没有差别的认识，那么就如是说。这里是指梦中的识。梦中所见，是习气，即从先前习惯的力量中，是什么使我显现如此呢？会变成这样的想法。但对于醒时的分别念，不会变成那样思考的想法。因此，即使按照其他人的观点，也确实存在差别的认识。如果说，从哪个心识出发，在此处认为具有对境本身是不存在的，那么先前所见，我见到了，这样的心识，是针对具体情况而言的。或者说“我记起来了”，或者说“这个事物不是世俗的”，这些都不是心识。或者，即使没有这样的心识，但由于造成损害，所以认识到它不是世俗的。那么，以什么造成损害呢？或者，因为会陷入无意义的境地，所以是世俗的。即使那样承认，不希望的结果也会降临，这样说，就是“对于那个”，即对于造成损害的。你也不是说颠倒显现，因为已经承认说不是世俗的。或者，如果对于造成损害的事物，承认是颠倒的显现，那么对于应该造成损害的事物，为什么不那样承认呢？这是指先前已经驳斥过的。正因为如此，为了迎接从颠倒显现中返回的疑虑，就是“那个也是”。梦中的识不仅仅是世俗的，而且从是世俗的这一点来认识到是世俗的本身。
English
It is called 'by'. It is inferred from the power of reversing such appearances. The consciousness of the eye, etc., although it has the meaning of the difference that is spoken of, the consciousness of dreams is meaningless. If that is the case, it is called 'if that is the case'. This distinction of having an object, etc., is also not to be transcended by the conventional. Saying this is 'like this'. Here, 'for the meaningless' refers to the consciousness of dreams, because there is no meaning to be done. Or, if according to others, it is thought that all consciousness has an object, so there is no difference in recognition, then it is said like this. Here it refers to the consciousness of dreams. What is seen in dreams is habit, that is, from the power of previous habits, what makes me appear like this? It will become such a thought. But for the discriminating mind of waking, it will not become a thought of thinking like that. Therefore, even according to others, there is indeed a difference in recognition. If it is said that from which mind it is considered that having an object itself does not exist here, then what was seen before, I saw it, such a mind, is for the specific situation. Or saying 'I remember', or saying 'this thing is not worldly', these are not minds. Or, even if there is no such mind, but because it causes harm, it is recognized that it is not worldly. Then, what causes harm? Or, because it would fall into a meaningless state, it is worldly. Even if that is admitted, the unwanted result will come, saying this is 'for that', that is, for causing harm. You are also not saying that it appears reversed, because it has been admitted that it is not worldly. Or, if for the thing that causes harm, it is admitted that it is a reversed appearance, then for the thing that should cause harm, why not admit it like that? This refers to what has already been refuted. Precisely for this reason, to welcome the doubt of returning from the reversed appearance is 'that too'. The consciousness of dreams is not only worldly, but from the point of being worldly, it is recognized as worldly itself.