Tibetan
རྒྱུའོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་མེད་པར་ཡང་སྣམ་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གྲུབ་པ་གསུངས་པའོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་གལ་ཏེ་ནུས་པ་མེད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ན། ནུས་པ་ཉིད་དོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་དེ། དེས་ན་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཅི་ཙམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་དཔྱོད་པར་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཕྱི་རོལ་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ནུས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། བེམས་པོ་མངོན་པར་རློན་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ནི་བསལ་བ་མེད་པས་ན། གལ་ཏེ་དོན་བྱ་བར་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། སྐྲ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་ཕྱི་རོལ་གནས་པར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ནུས་པ་ ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་རྙེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ནི་བསལ་བ་ཉིད་ལས་ཡོད་པར་བསྙོན་དུ་མེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་གྱིས་ནུས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ཁྱབ་པར་ན་སྐད་ཅིག་མ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པར་གྲུབ་པས་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གསལ་བ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིང་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་ཕྱོགས་དང་པོ་བསལ་ནས་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སློང་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་དེ་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའི་བར་དུ་རྒྱུན་དུ་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་རྒྱུན་ཅུང་ཟད་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཉིད་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་ཅུང་ཟད་འཇུག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ངེས་པར་བྱ་མི་ནུས་ཏེ། གློག་གི་ཤེས་པ་བདེན་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འདོད་པ་ཡང༌། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པའི་དུས་སུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གློག་གི་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཚོགས་ལ་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱང་ཐུན་མོང་ཁོ་ནའོ། །དེར་ནི་ཐུན་མོང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པའི་རྣམ་པར་དངོས་པོ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། གཞན་དུ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ
Chinese
是原因。（因为太过分了）的意思是，没有瓶子也会没有氆氇。（这是就第二种分别念而言，说成立的）。如果说是果。（但是，如果即使没有能力，也不是没有自己的体性，那么，能力本身怎么能说是义的自性呢？因此，这是相违的），如果这样问，（不相违，这是为了考察它究竟到了什么地步）。这将在后面讲述。或者，对于外道来说，安立为能力本身是存在的。因为事物仅仅是显现润泽，所以没有遮遣。如果对于事物没有作用的能力，那么和显现头发等就没有差别了。外境存在于何处？因此，依赖于外境而说有能力。这在识中也是存在的，所以仅仅是我们自己的获得。因此，如果识是从遮遣本身而存在，这是无可争辩的。即使是这样，义的能力也是存在的，因为它遍及刹那和痛苦等，所以是功德本身。在显现因果的事物上，刹那如何成立，这将在后面讲述。这是否定了第一种观点，而生起第二种分别念，这是什么意思。（患眼翳等）的识，只是在没有完全平息之前，会持续不断地产生。梦中的识会稍微持续产生，而不是仅仅产生一个刹那。也不能确定地说稍微持续产生就是不存在。因为也认为闪电的识是具有真实对境的。在梦中的识的阶段，不是相联的。如果说是闪电的共同之处，那么对于患眼翳者的集合来说，两个月亮也是共同的。在那里，只是特别执着于共同之处。如果说在识的行相中，事物是唯一的非共同之处，那么，对于（并非如此）的说法来说，恒常接触事物是量。因此，说产生它的同类识是真实的，这不是的。分别念
English
It is the cause. (Because it is too extreme) means that without a pot, there would also be no woolen cloth. (This is said to be established in terms of the second kind of conceptualization). If it is said to be the fruit. (However, if even without the ability, it is not without its own nature, then how can the ability itself be said to be the self-nature of meaning? Therefore, this is contradictory), if asked in this way, (it is not contradictory, this is to examine to what extent it ultimately goes). This will be explained later. Or, for the outsiders, it is established that the ability itself exists. Because things are merely manifested as moist, there is no negation. If there is no ability to act on things, then there is no difference from the appearance of hair and so on. Where does the external environment exist? Therefore, it is said that there is ability in reliance on the external environment. This also exists in consciousness, so it is only our own attainment. Therefore, if consciousness exists from negation itself, this is undeniable. Even so, the ability of meaning also exists, because it pervades moments and suffering, so it is merit itself. How moments are established in the manifestation of cause and effect, this will be explained later. This is negating the first view, and the arising of the second kind of conceptualization, what does this mean? The consciousness of (those with cataracts, etc.) will only continue to arise until it is not completely pacified. The consciousness in dreams will continue to arise slightly, but it will not only arise for a moment. It cannot be determined that a slight continuous arising is non-existent. Because it is also thought that the consciousness of lightning has a true object. In the stage of dream consciousness, it is not connected. If it is said to be the commonality of lightning, then for the assembly of those with cataracts, two moons are also common. There, it is only particularly attached to the commonality. If it is said that in the aspect of consciousness, things are the only uncommonality, then for the statement (that it is not so), constant contact with things is valid. Therefore, saying that the arising of its similar consciousness is true, this is not so. Conceptualization.
Tibetan
་ཐ་མ་བརྗོད་པ་ནི། ཅི་སྟེ་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དོན་བྱ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་སྟེ་གོ་བར་སླའོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་རང་ཉིད་འོལ་མ་སེའི་ཕུང་པོར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མེ་ནི་དུ་བ་གཞན་མཐོང་བས་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན། གཟུགས་རང་ཉིད་མྱོང་བ་ཡང་ངོ་གཞན་མྱོང་བ་ལ་ནི་རེག་བྱ་མྱོང་བ་ལའོ། །མི་ལ་ནི་ཕྱིས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་དེ་དེས་ན་དེའི་དུ་བ་ལ་ལྟོས་པར་རིགས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་མེད་ན་ནི་གལ་ཏེ་རང་མྱོང་བ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་ན་གཞན་མྱོང་བ་ལ་སྨོས་སུ་ཅི་ཡོད་དེ། དུ་བ་བརྒྱ་མྱོང་ཡང་ངོ༌། །དེ་མྱོང་བ་ཁྱབ་པ་འཛིན་པ་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་མེ་ལ་ཡང་ཡིད་མི་ཆེས་ན་དུ་བ་ཡང་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཡིད་ཆེས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་མྱོང་བ་ ལ་ཡང་ཡིད་ཆེས་ན། གཞན་གྱི་མྱོང་བ་ལ་ཡང་སྟེ་ཤེས་པ་ལ་སྨོས་སུ་ཅི་ཡོད། གཟུགས་སྣང་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་སྟེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་མ་དམིགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱི་མཐོང་བ་ལས་རེག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་རེག་པ་ལས་ཡིན་གྱི་གཟུགས་དེ་ཉིད་ཡོད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རེག་བྱ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པའི་གཟུགས་འདི་ལ་གཟུགས་སུ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་སྣང་བ་ནི་བསྙོན་པར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་བརྗོད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་དེ་ཉིད་ལ་ཉམས་པར་འགྱུར་རམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ལ་གཟུགས་སུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རེག་པའི་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་གཟུགས་ལས་ཉམས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་སྤྱི་ཡོད་པ་ནི་རེག་པའི་ཤེས་པ་ལས་འགྲུབ་པའམ། ཡང་ན་དེ་ལས་དེ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་མྱོང་ལ་ཡང་སྟེ་རེག་པ་མྱོང་བ་ལ་ཡང་མི་བདེན་པར་ཏེ། མི་བདེན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་དོགས་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། རེག་པ་ཡོད་པས་རང་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་བདེན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། རེག་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པར་ད་རུང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་རེག་པ་དེ་མྱོང་བ་ལ་ཡང་གཟུགས་མི་བདེན་པར་དོགས་པར་ཇི་
Chinese
最后要说的是，如果说是触等感觉的知识，那么就与“意义”相关联。而“那也是不真实的”等等，是驳斥，很容易理解。那么，如果自己对模糊的现象产生怀疑，看到别的烟雾怎么会认为有火呢？自己体验到的色，以及别人体验到的，就是体验到的触。如果人后来产生怀疑，那就是现量，因此，如果不依赖于烟雾而产生理性的怀疑，那么，如果自己体验到的也不相信，那还用说别人体验到的吗？即使体验到一百个烟雾也不行。因为相信体验是普遍存在的。或者，如果连现量的火都不相信，那么烟雾也只是现量，所以只能相信。因此，同样通过理性的方式，如果连自己体验到的都相信，那还用说别人体验到的，也就是知识吗？对色的显现不会怀疑，因为已经成立了。而其他则是因为已经排除了没有观察到的。或者，如果从看到色的外表，怀疑是否与触觉一起移动或不移动，那么，即使那样，区分的差别也是来自触觉，而不是色本身的存在。如果说与触觉一起存在的这个色被称为色，那么，暂且显现是无法否认的。如果仅仅因为不说“是色”，它本身就会消失吗？如果不是那样，就可以说知识的形态本身被称为色。因此，即使没有触觉的知识，色也不会消失。与它一起使用的共同体存在，是从触觉的知识中产生的吗？或者，从它那里，它也不会存在吗？为什么呢？因为体验它也是不真实的，也就是体验触觉也是不真实的。如果怀疑它本身就是不真实的对象，那怎么不会怀疑呢？如果因为触觉的存在，而认识到与自己一起使用的色是真实的，那么，触觉的存在还没有成立，怎么能成为其他事物的证明呢？使之清晰的是“身体的”等等。或者，即使体验到触觉，也会怀疑色是不真实的
English
Finally, to say, if it is the knowledge of touch and so on, then it is related to "meaning." And "that is also untrue" and so on, is a refutation, which is easy to understand. So, if one doubts the vague phenomenon itself, how can one think that there is fire by seeing other smoke? The color that one experiences oneself, and that which others experience, is the touch that is experienced. If a person later has doubts, then that is direct perception, therefore, if one does not rely on smoke to have rational doubts, then, if one does not even believe what one has experienced oneself, then what is the point of talking about what others have experienced? Even if one experiences a hundred smokes, it is useless. Because one believes that experience is universally present. Or, if one does not even believe in the fire of direct perception, then smoke is also only direct perception, so one can only believe. Therefore, in the same way through reason, if one even believes what one has experienced oneself, then what is the point of talking about what others have experienced, that is, knowledge? There is no doubt about the appearance of color, because it has been established. And others are because they have already excluded what has not been observed. Or, if from seeing the appearance of color, one doubts whether it moves or does not move together with touch, then, even so, the difference in distinction comes from touch, not from the existence of color itself. If this color that exists together with touch is called color, then, for the time being, appearance cannot be denied. If it disappears just because one does not say "it is color," will it disappear itself? If that is not the case, then one can say that the form of knowledge itself is called color. Therefore, even without the knowledge of touch, color will not disappear. Does the community that is used together with it arise from the knowledge of touch? Or, from it, will it not even exist? Why? Because experiencing it is also untrue, that is, experiencing touch is also untrue. If one doubts that it itself is an untrue object, then how can one not doubt it? If because of the existence of touch, one recognizes that the color that is used together with oneself is true, then, since the existence of touch has not yet been established, how can it become proof of other things? What makes it clear is "of the body" and so on. Or, even if one experiences touch, one will doubt that color is untrue.