Tibetan
།འདི་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་བརྗོད་པ་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་དེ་གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཡང་ངོ༌། །འདི་ལ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་པ་སྔ་མ་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །འདི་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའ་པས་ད་ལྟར་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་འགོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་སྔ་མས་སོ། །ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རྟག་པ་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་འགོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟག་པ་གང་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་སྟེ་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་དངོས་པོ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ནི་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །འདི་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྟག་པ་ ཉིད་དུ་འཛིན་པ་གཞན་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མས་སོ། །ཇི་ལྟར་དོན་མེད་སྙམ་ན་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཛིན་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སྔར་གཟུང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །དེའི་དུས་འཛིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་འཛིན་པ་ཉིད་དུའོ། །གཞན་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཚད་མར་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཟུང་བ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་བ་ཡིད་ཀྱིས་དྲན་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་ན། འདིར་འགས་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། བུས་བུ་གང་འགའ་ཞིག་གིས་མྱོང་བའི་དངོས་པོ་ནི། དེ་ལས་གཞན་འགའ་ཞིག་ནི་དྲན་པ་ནི་ནམ་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དྲན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན། འདི་ལ་གཞན་གྱི་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གཟུང་བ་དངོས་པོ་དྲན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཉི་ག་གང་ཡང་གང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གིས་གཟུང་བ་གཞན་གྱིས་དྲན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དབང་པོའི་ཤེས་པས་གཟུང་བ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་དྲན་པར་འགྱུར་ཏེ་གཉི་ག་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིད་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་མི་འཐད་པ་ཁོ་ནའོ། །འཛིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ཞེས་བྱ་བར་ལྷག་པར་ཞེན་པ་སྟེ་དེ་ལ་ནི་སྔར་གྱི་གོམས་པའི་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་མིག་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདི་ཉིད་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི་དེ་ན་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་ནི་འཛིན་པ་ལའོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པའོ། །དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །མོས་པ་ནི་ལྷག་པར་འཛིན་པའོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་རོ། །གཞན་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ ན་སྟེ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཡང་ངོ༌། །ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་ཡོད་པ་ལའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་དང༌། རྣམ་པ་གཅིག་གི་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རང་རང་གི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་ཉམས་སུ་མྱོང་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་ཉམས་སུ་མྱོང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འཁྲུལ་པས་གཅིག་ཏུ་ལྷག་པར་ཞན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཞི་བ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་པ་གསལ་བའི་དོན་དུ་འགོད་པར་བྱེད་པ་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གོམས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །འདི་ལ་གཞན་གྱི་ཚིག་གི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་ནའོ། །གཞན་གྱིས་བདེན་དེ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །གཞན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་མཐའ་པས་གཞུང་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། དབང་པོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕ་རོལ་པོ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་གཞུང་ཡིན་པར་བསམས་ནས་སྨྲ་བ་ནི་འདིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང༌། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རང་
Chinese
就此，有立宗者说，显现为自性的事物，也被完全排除为其他事物。对此，其他人说，如果是那样的话。如果说先前的识所显现的事物，也是后来的识所显现的事物，那么就被认为是承认了常恒性。对此，立宗者说，现在这样说。这并非是遮止。所谓“由彼”，是指由先前的识。如果说其他的识会执持常恒性，那么，这并非是遮止，因为对于常恒的事物，没有信任，也就是没有证悟，因为那是它的事物。其他人认为，其他的识不能证悟。为了说明这一点，所以说“因此”，因为不可能在其他地方执持常恒性。所谓“由彼”，是指由先前的识。如果认为如何没有意义，那么就说“以它的自性”，意思是说，因为其他的执持者也证悟到先前所执持的自性。所谓“执持它的相”，是指显现一个相。所谓“执持它的时间”，是指执持先前的时间本身。所谓“其他”，是指将心视为量。如果说“如果心的”，是指如果心的事物没有被执持，那么，心的识就不会忆念。如果认为，由根识所执持的事物，心会忆念，那么，这里说了“有些”，意思是说，儿子所经历的事物，其他的儿子是永远不会忆念的。因此，如果认为，因为心的识忆念，所以具有显现事物的功德，那么，对此，其他人所说的驳斥是“如果”。即使是有分别的心的识，也不会忆念没有分别的心所执持的事物，因为总是具有分别和没有分别的那些，也是不同的。如果说，因为两者中的任何一个，所以一个所执持的会被另一个忆念，那么，就说了“因为是识”，意思是说，由根识所执持的也
English
Here, a proponent of tenets says that what appears as its own nature is also completely excluded as something else. To this, others say, "If that is the case." If it is said that whatever appears to the earlier consciousness also appears to the later consciousness, then it would be considered an admission of permanence. To this, the proponent of tenets says, "Now it is said." This is not a negation. "By that" means by the earlier consciousness. If it is said that another consciousness will grasp permanence, then this is not a negation, because there is no trust, that is, no realization, in something permanent, because that is its object. Others think that another consciousness cannot realize it. To show this, it is said, "Therefore," because it is impossible to grasp permanence elsewhere. "By that" means by the earlier one. If it is thought, "How is it meaningless?" then it is said, "As its nature," meaning that because other graspers also realize the nature that was previously grasped. "Grasping its aspect" means manifesting one aspect. "Grasping its time" means grasping the previous time itself. "Others" means those who consider mind as a valid cognition. If it is said, "If the mind's," it means that if the mind's object is not grasped, then the mind's consciousness will not remember. If it is thought that the mind remembers what is grasped by the sense consciousness, then here it is said, "Some," meaning that an object experienced by some son is never remembered by another son. Therefore, if it is thought that because the mind's consciousness remembers, it has the quality of manifesting objects, then to this, the refutation stated by others is, "If." Even the mind with conceptual thought will not remember an object grasped by a mind without conceptual thought, because those that always have conceptual thought and those that do not are also different. If it is said that because of either of the two, what is grasped by one will be remembered by another, then it is said, "Because it is consciousness," meaning that what is grasped by sense consciousness is also
Chinese
因为会变成忆念，所以两者都知道。因此，以忆念的力量完全了知心是不合理的。所谓“执着于”，是指特别执着于“这是”，因为以前的习惯性行为会作用于此。因此，心想“这是如何从眼睛产生的呢？”。为了总结并指示这一点，所以说“那时对于此”。“对于此”是指对于执着。所谓“如果”，是指心想。所谓“不是无意义的”，是指宗义。信解是指特别执着。陈述那一点是指“这是”。完全是因为非常习惯而没有分别念。其他的分别念，是指对于它的对境的没有分别念。所谓“安住于”，是指现在这个时候存在的。所谓“两种”，是指根识持续生起，一种是根识的体性，另一种是意识的体性。对于此，从宗义方面进行陈述是指“这是”。例如，虽然患有眼翳的人会体验到各自不同的显现，但即便如此，也会特别执着于一个。同样，在这里，虽然会体验到互相体性不相符的显现，即依赖于根识和意识的两种显现，但尽管如此，由于错乱，所以会特别执着于一个。为了阐明寂护等人所说的安乐等仅仅是，所以会引用“那么”。想到“就像了知‘这是’等等一样，安乐等等也是因为随着习惯而生起作用”。为了以其他人的话语方式来回答，所以陈述说“因此”，即因为是安乐等等。其他人说了“那是真实的”。为了迎接其他人以宗义与论典相违背的陈述的疑虑，所以说“从根产生的”。对方也认为安乐等是从根产生的论典，所以才说“在这里也”。在这里，虽然安乐等是从根产生的，但就像眼等识一样，自己
English
Because it becomes recollection, both are known. Therefore, it is unreasonable to fully understand the mind through the power of recollection. The term 'clinging to' refers to particularly clinging to 'this is,' because previous habitual actions operate on it. Therefore, one thinks, 'How does this arise from the eye?' To summarize and indicate this point, it is said, 'Then, regarding this.' 'Regarding this' refers to clinging. The term 'if' refers to thinking. The term 'not meaningless' refers to the tenet. Faith is particularly clinging. Stating that point refers to 'this is.' It is entirely without discrimination due to being very accustomed. Other discriminations refer to the non-discrimination of its object. The term 'abiding in' refers to existing at the present time. The term 'two kinds' refers to the continuous arising of sense consciousness, one being the nature of sense consciousness, and the other being the nature of mental consciousness. Regarding this, stating from the perspective of the tenet refers to 'this is.' For example, although someone with cataracts experiences different appearances, even so, they particularly cling to one. Similarly, here, although one experiences appearances of mutually incompatible natures, namely the two appearances dependent on sense consciousness and mental consciousness, nevertheless, due to confusion, one particularly clings to one. To clarify that happiness and so on are merely what Shantarakshita and others say, one cites 'then.' Thinking, 'Just as understanding 'this is' and so on, happiness and so on also arise because they follow habit.' To answer in the manner of other people's words, one states, 'Therefore,' that is, because it is happiness and so on. Others said, 'That is true.' To address the doubt that others may state a tenet that contradicts the scriptures, one says, 'Arising from the senses.' The opponent also thinks that happiness and so on are scriptures arising from the senses, so they say, 'Here also.' Here, although happiness and so on arise from the senses, like eye consciousness and so on, one's own