Tibetan
བཞིན་པ་ཉིད་སྔོན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་དེ་ནི་མི་འཐད་ཏེ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་པ་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོ་བཏགས་བཞིན་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྔ་མ་ནི་དོན་གྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དོན་མེད་པ་ཅན་སྔ་མ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་བཞིན་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དཔེ་ལ་ནི་སྔ་མ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། དོན་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁྱད་པར་འདིས་ཅི་བྱ། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་བག་ཆགས་འཇོག་པ་ཙམ་ལ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དཔེ་དོན་ཉམས་སུ་ མྱོང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་བ་དེ་སྐྱེད་པའི་ས་བོན་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་གལ་ཏེ་རིགས་མཐུན་པ་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་འཇོག་མོད་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད། རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ས་བོན་ནི་འཇོག་པར་མི་འཐད་དོ། །དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ནི་དེ་ཡང་ཆ་ཤས་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་བག་ཆགས་སྐྱེད་པ་ལ་ནི་དོགས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསམས་ནས་དེས་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་བློ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ཡུལ་ལས་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྟེན་ལས་མི་ལྟུང་བ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་གཅིག་ཉིད་མེད་པར་བདག་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་སྡུད་པའོ། །ཇི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ལུས་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པའོ། །ཆོས་ཙམ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་བློ་ལ། ཐོག་མ་འགོག་པ་ནི་རྒྱུན་ཐོག་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱིས་ཀྱང་མི་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བས་ཐ་མ་འགོག་པའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པས་སྔར་དྲིས་པའི་རྣམ་འགྲེལ་ཉིད་བཤད་པའི་དོན་དུ་ཡི་གེ་འདྲི་བ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟེན་མེད་མོད། སེམས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་རྟེན་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་སེམས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལུས་ནི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་དང༌། ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་བློ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང༌། ཡུལ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་ཡིན་ནམ། གཞན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་ཏེ། སེམས་ཡིན་གྱི་སེམས་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པའི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ། སེམས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་གཞན་དུ་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཅིག་ ཏུ་ལྟུང་བའི་དོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདུ་བའི་སྒོ་ནས་ལན་ཐེབས་པར་བསམས་ནས་གཞན་རྩོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གང་ཞིག་གང་དུ་འདུ་བ་དེ་ནི་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མེད་ན་དེ་དང་འདུས་པའི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཀྱང་ལུས་ལ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སུན་འབྱིན་པའི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཡང་འདུ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ག་ལས་སྙམ་ན་གཞན་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ལ། བརྗོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མེད་པར་འདུ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདུ་བ་མེད་པ་འདི་ཉིད་དོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་བསལ་བ་འདིས་ནི་གལ་ཏེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་བསལ་བས་འདུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསལ་བར་གྱུར་མོད། དེ་བཟློག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྟེན་མེད་ཕྱིར་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་ཟིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་འཐད་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འདིས་ནི་གང་ཞིག་གང་དུ་འདུ་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་འགྲེལ་གྱི་བཤད་པ་མ་བྱས་པར་རེ་ཞིག་མ་བྱས་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །དེ་ནི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་གང་དུ་འདུ་བ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི། སེམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །རྒྱུ་གཞན་གྱི་སྔར་གྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་འདུ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྟེན་མེད་ཀྱང་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་གཞན་དང་རྗེ
Chinese
如果认为就像曾经体验过一样，那是不合理的。因为没有一个是与所有自性相符的例子。之所以说颠倒的分别念与之前的意识有关联，只是为了说明这一点。如果说之前具有所执著境义的意识是义的对境，那么之前无意义的意识也同样是具有所执著境义的。然而，在例子中，之前是事物境的体验，而在意义上，仅仅是分别念，那么这个差别有什么用呢？无论哪种情况，之前的意识都只是近似于留下习气。因此，在例子中，体验分别念是产生分别念的种子，同样，无意义的分别念，如果留下产生同类事物的种子，又有什么过失呢？不应留下不同类分别念的种子。从体验意义中产生的，那也是部分存在的。仅仅通过分别念产生分别念的习气，也没有任何疑问，所以说在其他生世也是如此。这样，由于前后意识的境并非同一，因此具有堕落之性的事物不会依赖于不从所依处堕落的事物，并且也没有现量相违，就这样安住。这样，由于没有一体性，因此我和等等也不存在，为了说明它的分别念也是无始无终的，所以说“同样”。“等等”一词包括了总相等等。就像执著为一体那样，没有对境，同样执著于我和身体等等。仅仅是法，与具有法性的心，断除最初是说相续无始。之后也不间断，是说由其他和其他的产生而断除最后。虽然在某些情况下存在能依和所依的事物，但在当前情况下并非如此，为了说明这一点，提问文字是为了说明之前所提问的《释量论》本身，也就是“另外”。这样，功德等等没有所依，但心却比它更好。
English
If it is thought that it is like having experienced it before, that is unreasonable. Because there is no example that is consistent with all self-natures. The reason for saying that the inverted conceptualization is related to the previous consciousness is just to illustrate this point. If it is said that the previous consciousness with the meaning of the object of attachment is the object of meaning, then the previous meaningless consciousness is also the object of the meaning of attachment. However, in the example, the previous is the experience of the object of things, and in meaning, it is only conceptualization, then what is the use of this difference? In either case, the previous consciousness is only close to leaving imprints. Therefore, in the example, experiencing conceptualization is the seed that produces conceptualization, and similarly, meaningless conceptualization, if it leaves the seed of producing similar things, what fault is there? The seed of dissimilar conceptualization should not be left. What arises from experiencing meaning also exists in part. There is no doubt that conceptualization alone produces the imprints of conceptualization alone, so it is said that it is also so in other lives. Thus, since the objects of the previous and subsequent consciousnesses are not the same, things with the nature of falling will not depend on things that do not fall from the place of dependence, and there is no direct contradiction, so it abides. Thus, since there is no oneness, therefore I and so on do not exist, in order to explain that its conceptualization is also without beginning or end, so it is said "similarly." The word "etc." includes general characteristics etc. Just as clinging to oneness has no object, so also clinging to I and body etc. is only the Dharma, and the mind with the nature of Dharma, cutting off the beginning means the continuum is without beginning. Not interrupted afterwards means cutting off the end by the production of other and other. Although in some cases there are dependent and independent things, but this is not the case in the current situation, in order to explain this, the question is to explain the Pramāṇavārttika itself that was asked before, that is, "in addition." Thus, qualities etc. have no basis, but the mind is better than it.
Chinese
如果说因为是能了知的缘故，怎么会没有所依呢？（答：）说为“心”。身体就是心，这是总的方面；身体的功德称为“智慧”，这是功德的方面；因为是了知对境的自性，所以是业吗？“另外”是差别，是心，不是非心，因为“非心”是各别的认识之因。或者是不决定的，心就是如此，不需要再另外观察了。因此，与此相反是不可能的，所以没有堕入一边的顾虑。这是它的意义。认为从聚合的角度可以回答，而与他人争论，这就是“如果”的意思。意思是说，什么东西在什么地方聚合，如果缺少那个东西，就不会产生。例如，如果没有聚合之因，就不会有与它聚合的功德一样。心也是在身体上聚合的。“驳斥的行相等等”是指等等。如果认为即使不是所依和能依的物体，也会聚合，（答：）说是即使是所依和能依的物体。如果问：这是从哪里来的？（答：）是从“为了其他”来的，因为说的是不成等等。因为所说的那样，所以没有所依和能依就不会聚合。这就是没有聚合本身。用排除所依和能依的物体来表示，如果排除了所依和能依的物体，就会排除聚合等等。那么，反过来又如何呢？（答：）说是“因为没有所依”。意思是认为用已经说过的道理不合理。这表示说，什么东西在什么地方聚合，这个理由是不成立的。在没有做《释量论》的解释之前，暂时说没有做的，就是“种姓等等”。“如果”是别人的意思。如果认为，什么东西在什么地方聚合，这样进行区分，并不是不决定，因为它是无常的。（答：）“心也是”是回答。因为与其他的因之前的那个心相联系。例如，聚合本身是常，因为没有所依也不是没有，同样，与其他因相续。
English
If it is said, "How can it be without a basis since it is knowable?" (The answer is:) It is said to be "mind." The body is mind, this is the general aspect; the quality of the body is called "wisdom," this is the aspect of quality; because it is the nature of knowing objects, is it karma? "Furthermore" is a distinction, it is mind, not non-mind, because "non-mind" is the cause of separate cognitions. Or it is uncertain, mind is just like that, there is no need to examine it further. Therefore, the opposite of this is impossible, so there is no fear of falling into one side. This is its meaning. Thinking that one can answer from the perspective of aggregation, and arguing with others, this is the meaning of "if." The meaning is that whatever aggregates in whatever place, if that thing is missing, it will not arise. For example, if there is no cause of aggregation, there will be no quality aggregated with it. Mind also aggregates in the body. "The way of refutation, etc." refers to etc. If it is thought that even if they are not the object of support and supported, they will aggregate, (the answer is:) it is said that even if they are the object of support and supported. If asked: Where does this come from? (The answer is:) It comes from "for the sake of others," because it speaks of non-establishment, etc. Because of what is said, aggregation is not possible without support and supported. This is the absence of aggregation itself. By excluding the object of support and supported, it is indicated that if the object of support and supported is excluded, aggregation, etc., will be excluded. Then, how about the reverse? (The answer is:) It is said, "Because there is no support." It means that it is considered unreasonable with the reasons already stated. This indicates that the reason that whatever aggregates in whatever place is not established. Before making the explanation of the Commentary on Valid Cognition, temporarily saying what has not been done is "caste, etc." "If" is the meaning of others. If it is thought that distinguishing what aggregates in what place is not uncertain because it is impermanent. (The answer is:) "Mind also" is the answer. Because it is related to that mind before other causes. For example, aggregation itself is constant, because not having a support is also not non-existent, similarly, it continues with other causes.