Tibetan
ང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞི་བ་ལས་སེམས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གནས་པའི་རླུང་གཏན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པའི་རླུང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་སྙམ་ན་གལ་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་སྐབས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་གལ་ཏེ་གནས་པའི་རླུང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཚེ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལུས་ལས་འབྱུང་རྔུབ་དེ་ལས་སེམས་དེ་ལས་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་འདི་ཉིད་རྩ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་སོ་ན་འདུག་གོ །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱེད་སྔ་མ་བཤད་པའོ། །རྒྱུ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱུད་པ་སྟེ་གནས་པའི་རླུང་ཉིད་ལ་བརྗོད་དོ། །འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དེ་མེད་པས་ན་སེམས་ལྡོག་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་ཐོབ་སྟེ། འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ཉིད་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཕྱེད་སྔ་མ་བཤད་ནས། ཕྱེད་ཕྱི་མ་འཆད་པ་ནི་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པར་ནི་མཐའ་མེད་དོ། །དེས་ན་དེ་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་སེམས་ཀྱི་རྒྱུར་ཁས་བླངས་ཀྱང་བརྗོད་པའི་ཐལ་བ་མི་ལྡོག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ལ་ཡང་ཐལ་བ་མཚུངས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚང་བ་མེད་པའི་ལུས་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདི་ཉིད་ནི་གཙོར་འཆད་པ་ནི་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་རྐང་ལྷག་མ་གསུམ་རྣམ་པར་ འགྲེལ་བའོ། །ཅི་ལྟར་ལུས་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་མི་ལྡོག་པས་ན་སེམས་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ནི་གནས་པ་ཉིད་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྐྱེ་འདོད་པའི་སེམས་ལ་ལྟོས་ནས་སྔ་མ་འཆི་ཁ་མའི་སེམས་ཐ་མ་ཡང་དེའི་སྔ་མ་འདོད་ན་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མ་དང་ཉེ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་གནས་སོ། །ཐ་མ་ན་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ། །ལུས་དེ་ལ་སྲིད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་ལས་དེ་དེའི་མིང་ཅན་ནོ། །འདིས་ནི་སྲིད་པ་དང་ལས་བསྟན་ཏོ། །རྨོངས་པ་ཡང་ཉེ་བར་མཚོན་པ་བྱ་པ་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ནི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་
Chinese
我因此不会因寂灭而使心退转，因为常住的风已成立为恒时存在于一切之中。如果想说常住的风是因，那么就如所说“如果”，这是第二种情况的意思。为了显示那时也有场合的过失，所以说“如果常住的风”。那时就是没有退转，因为从身体产生的呼吸，心是从那里面发出和引入的，所以这身体本身是根本的因。因此，没有退转的过失就显而易见了。 “然而”是解释前半部分。 “如果是因”是指通过常住的风来说的。因为没有呼出和吸入，所以想要心退转的说法是不能成立的，因为呼出和吸入本身不会退转。这样解释了《释量论》的前半部分，接下来解释后半部分，即“呼出和吸入”。从呼出和吸入的增长和减少，识的增长和减少是没有边际的。因此，它们不是心的主要原因。即使承认呼出和吸入是心的原因，所说的过失也不会退转，所以说“对于它们也”，即对于呼出和吸入也同样有过失。因为没有阻碍的身体存在，所以认为心是不会退转的。主要解释的就是“呼出和吸入”。 “这样想”等于是解释剩下的三个偈颂。如果身体存在，那么呼出等就不会退转，因此心存在，这样进行结合，就是“心是常住的”。如果想要产生心的过失，相对于想要出生的心，如果想要前一个临终的心，以及最后一个心也是前一个，那么就不会退转。最后一个和接近的是身体的住处。最后一个是呼吸的住处。那个身体与有一起进入的业，就是那个名字。这显示了有和业。愚昧也是要接近表示的。无明等的自性就是行，也就是习气的种子。
English
I will not turn away from peace because of that, because the abiding wind has been established as always existing in everything. If you think of saying that the abiding wind is the cause, then it is said "if", which means the second aspect. To show that there is still the fault of the occasion at that time, it is said "if the abiding wind". At that time, there is no turning back, because the mind is emitted and drawn from the breath that arises from the body, so this body itself is the root cause. Therefore, the fault of not turning back is obvious. "However" is the explanation of the first half. "If it is the cause" refers to the abiding wind itself. Because there is no exhaling and inhaling, the statement that the mind wants to turn back cannot be obtained, because exhaling and inhaling themselves do not turn back. Thus, the first half of the Commentary on Valid Cognition is explained, and the second half is explained next, which is "exhaling and inhaling". From the increase and decrease of exhaling and inhaling, there is no end to the increase and decrease of consciousness. Therefore, they are not the main cause of the mind. Even if exhaling and inhaling are admitted as the cause of the mind, the fault of the statement will not turn back, so it is said "also for them", that is, the fault is the same for exhaling and inhaling. Because the unobstructed body exists, it is thought that the mind will not turn back. The main explanation is "exhaling and inhaling". "Thinking like this" and so on is the explanation of the remaining three verses. If the body exists, then exhaling and so on will not turn back, so the mind exists, and the combination is done in this way, which is "the mind is abiding". If you want the fault of the mind to arise, relative to the mind that wants to be born, if you want the previous dying mind, and the last mind is also the previous one, then it will not turn back. The last and the near are the dwelling place of the body. The last is the dwelling place of breathing. The karma that enters together with existence in that body is the name of that. This shows existence and karma. Ignorance is also to be shown closely. The nature of ignorance and so on is action, which is the seed of habit.
Tibetan
ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་དེ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལ་སྔ་མའི་སེམས་ལས་སད་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་བ་དེར་གྱུར་པ་ན་སྔ་མ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལུས་དེ་ལས་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའམ། གཞན་དུ་སྟེ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་སད་པ་ན་ལུས་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བའི་བག་ཆགས་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། གང་ཞིག་སད་པའི་ལུས་གཞན་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བའི་བག་ཆགས་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ཕན་འདོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས། ལུས་དེ་ལ་སྐྱེ་འདོད་པ་གཞན་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་སྔ་མ་སྔ་མའི་སེམས་ལ་སད་པར་བྱེད་ལ། གཉིས་པ་ནི་གནད་དུ་ན་བ་ལ་སོགས་པས། སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་སེམས་ལ་ལྟོས་ནས་སྔ་མར་གྱུར་པ་ཐ་མའི་སེམས་ལས་སད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ནི། སྣ་ཚོགས་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །བག་ཆགས་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ནི་བསྙོན་པར་མི་འོས་ཏེ། མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་དངོས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་བ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བག་ཆགས་ སད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །སེམས་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དོན་སྣ་ཚོགས་པས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱིས་སྟོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་བག་ཆགས་སུ་སྨྲ་བ་ནི་སྦང་བར་དཀའོ། །འདི་ལྟར་དོན་མི་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ན་མི་སྣང་བ་ཉིད་དམ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཞེས་སྤྱད་པ་ན། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པའི་རྒྱུད་འདུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའམ། བདག་མེད་ན་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བག་ཆགས་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ། འདུས་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མཇུག་སྡུད་བ་ནི་བག་ཆགས་སད་བའི་རྐྱེན་དེ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ན། བག་ཆགས་སད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཤི་བའི་ལུས་ལ་སེམས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཙམ་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་སེམས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལུས་ཙམ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྗེས
Chinese
是。如果想要使行（འདུ་བྱེད་，karma，业）产生，那么先前的心识被唤醒，当它变成那样时，是像先前一样从那个身体产生心识，还是在其他地方，即在其他的生处产生呢？这种区分从何而来呢？对此，说了“习气”等等。当某个习气被唤醒时，就会有某些习气使那个身体本身感受乐和苦等等；也有一些习气，当它被唤醒时，会使其他的身体感受乐和苦等等。其中，第一种情况是通过利益的差别，想要在那个身体中产生，依赖于其他和另外的，使先前先前的心识被唤醒；第二种情况是通过要害疼痛等等，依赖于想要产生的那个心识，使先前变成最后的那个心识被唤醒。同样，对于习气的种子如前所说，应当视为多种多样。习气没有开始这一点是不容否认的，因为这是可见的。所说的“例如”就是这个意思。这实际上是直接说明了知识是多种多样的。习气多种多样是间接说的。同样，唤醒习气的因缘也应当推测。多种多样的心识不是由多种多样的对境所造成的，因为对境是空无的。否则，如果也把显现的方面说成是习气，那就难以接受了。像这样，因为对境不接近，所以是不显现呢？还是为什么不会变成不颠倒的知识呢？如果这样责问，那么就要承认这种状态的知识流是造作的差别，是从知识中产生的我的功德，或者，如果没有我，那就是因为紧随其后的因缘是能力上的差别。习气就是能力本身吗？即使是造作的，也没有任何差别。因此，结论是，因为唤醒习气的因是多种多样的，所以唤醒的习气也是多种多样的。因此，心识会从死亡的身体中返回。如果仅仅是身体作为因，心识也会返回吗？回答说，即使仅仅是身体作为因也不是，这样说了，道理等等还有剩余。返回等等也是之后的事情。
English
Yes. If one wants to generate actions (karma), then when the previous consciousness is awakened and it becomes that, does it generate consciousness from that body as before, or elsewhere, that is, in another birth? From where does this distinction come? To this, it is said, "Habits," and so on. When a certain habit is awakened, there will be some habits that cause that body itself to experience pleasure and pain, and so on; there are also some habits that, when awakened, will cause other bodies to experience pleasure and pain, and so on. Among them, the first case is through the differences of benefits, wanting to arise in that body, relying on others and others, causing the previous previous consciousness to be awakened; the second case is through the pain of vital points, and so on, relying on the consciousness that wants to arise, causing the previous, which has become the last, consciousness to be awakened. Similarly, the seeds of habits, as previously stated, should be regarded as diverse. That habits have no beginning is undeniable, because it is visible. The saying "for example" means this. This actually directly explains that knowledge is diverse. That habits are diverse is said indirectly. Similarly, the conditions that awaken habits should also be inferred. Diverse consciousness is not caused by diverse objects, because objects are empty. Otherwise, if one also says that the appearing aspect is a habit, then it is difficult to accept. Like this, because the object is not close, is it not appearing? Or why would it not become non-inverted knowledge? If one asks in this way, then one must acknowledge that the knowledge stream of this state is a fabricated difference, is the merit of the self arising from knowledge, or, if there is no self, then it is because the immediately following condition is a difference in ability. Is habit the ability itself? Even if it is fabricated, there is no difference. Therefore, the conclusion is that because the cause of awakening habits is diverse, the awakened habits are also diverse. Therefore, consciousness will return from the dead body. If only the body is the cause, will consciousness also return? The answer is that even if only the body is the cause, it is not, thus it is said, reasoning and so on are remaining. Returning and so on are also later matters.