Tibetan
བ་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་ལར་ཏེ་ཁ་ཅིག་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བར་ལུང་དེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ལུང་གིས་ལ། ལ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ཚད་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལུང་གི་ཆོས་དེས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་སེམས་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ན། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་འཆི་བའི་སེམས་གཉིས་འགལ་བ་སྲིད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སུན་འབྱིན་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་འདིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ལ་ཚད་མར་བྱས་པའི་ལུང་དེ་ཉིད་འཁོར་བའི་སེམས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཚད་མའམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་དགོས་པས་རེ་ཞིག་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གལ་ཏེ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་བསྟན་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་མཐོང་བས་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཚད་མས་གནོད་པ་ཡིན་ནའོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགལ་བར་འདོད་པ་འགྲུབ་པར་གལ་འགྱུར། འདི་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པའམ་གནོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་ན་མ་གྲུབ་པ་དོན་ཅན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་འམ་ཅི། དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་འགལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །འདོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཁྱེད་ཀྱི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངའི་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱེད་ཕྱི་མ་བཤད་པའི་དོན་དུ་གཞན་གྱི་བསམ་པ་བརྗོད་པ་ནི་འོན་ཏེ་ནས་ཞེ་ནའི་བར་རོ། །དོགས་པ་དེའི་རྣམ་པ་རྣམ་འགྲེལ་ཉིད་ན་ཡོད་པ་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ནས་མ་ཡིན་ནའི་བར་རོ། །གལ་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ་འཆི་བའི་སེམས་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཆི་བའི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་གྲུབ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱི་ཚེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །ལན་དུ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་བསྒྲུབ་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི། འཆི་བའི་སེམས་ནི་ཆོས་ཅན། མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ
Chinese
在有些有情的转生中，经文已经指出了有相续。然而，这个“然而”是属于他人的。如果经文也指出在有些有情中有相续，即使那样，这也不是通过量成立的。因此，经文的法不是量。因此，如果成立了阿罗汉最后的心的不相续，那么，因为不是量，所以相续和死亡的心二者可能存在矛盾，这是它的意思。驳斥的意义是这样的：如果以这种方式说，对于阿罗汉的心不相续，作为量的经文，对于成立轮回的心有相续不是量，那么这也是不合理的。因为它必须要么是量，要么不是量，所以暂时在是量的一方，说了“如果是已成立的边”。因为它所指出的相续没有被现量所见，所以如果是已成立的边，就被量所损害了。如果想要成立阿罗汉的心不相续这二者从方式上是相违的，那就会变成如果。因为这有被量成立或者损害的意义，所以不成是具有意义的。对于阿罗汉的心不相续的意义是随顺还是什么？阿罗汉的心不相续的方式不能成立相违。所谓的“如果想要”的意思是：例如，在你们的某些情况中是量，在某些情况中不是量，同样，在我的两种情况中也是如此，这是它的意思。为了说明后半部分，表达他人的想法是从“然而”到“如果想要”之间。表达那个怀疑的形态在《释量论》本身中存在，是从“如果”到“不是”之间。如果阿罗汉死亡的心不是相续，即使那样，也不是因为是死亡的心，而是因为因不齐全。如果成立了死亡状态的心不相续，那么那时，在其他有情的情况中也会同样。回答说，就是因为与因分离。如果这是为了能成立所要成立的事物而设立，那么，死亡的心是所立宗，是无相续的法，因为与因分离。阿罗汉
English
In some rebirths of sentient beings, the scriptures have pointed out that there is continuity. However, this "however" belongs to others. If the scriptures also point out that there is continuity in some sentient beings, even so, this is not established through valid cognition. Therefore, the dharma of the scriptures is not valid cognition. Therefore, if it is established that the last mind of an Arhat is without continuity, then, because it is not valid cognition, there may be a contradiction between continuity and the mind of death, that is its meaning. The meaning of refutation is this: If it is said in this way that the scriptures, which are valid cognition for the non-continuity of the Arhat's mind, are not valid cognition for establishing the continuity of the mind of samsara, then that is also unreasonable. Because it must be either valid cognition or not valid cognition, so temporarily on the side of being valid cognition, it is said "If it is an established extreme." Because the continuity it indicates is not seen by direct perception, so if it is an established extreme, it is harmed by valid cognition. If you want to establish that the non-continuity of the Arhat's mind is contradictory in these two ways, then it will become "if." Because this has the meaning of being established or harmed by valid cognition, therefore non-establishment is meaningful. For the meaning of the non-continuity of the Arhat's mind, is it following or what? The way of the non-continuity of the Arhat's mind cannot establish contradiction. The meaning of "If you want" is: For example, in some of your cases it is valid cognition, and in some cases it is not valid cognition, similarly, it is also so in my two cases, that is its meaning. To explain the latter half, expressing the thoughts of others is from "however" to "if you want." Expressing that the form of doubt exists in the Commentary on Valid Cognition itself is from "if" to "not." If the mind of death of an Arhat is not continuous, even so, it is not because it is the mind of death, but because the cause is not complete. If it is established that the mind of the state of death is not continuous, then at that time, it will be the same in the case of other sentient beings. The answer is that it is precisely because it is separated from the cause. If this is established in order to be able to establish what is to be established, then, the mind of death is the subject to be proven, it is the dharma of non-continuity, because it is separated from the cause. Arhat
Tibetan
་མའི་སེམས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་སོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི་བརྗོད་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཡང་བཟླས་ནས་འཆད་བ་ནི་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུ་སྟེ་སྐྱེད་བྱེད་བྲལ་བ་སྟེ་ན་དལ་སོགས་པས་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནའོ།། བྲལ་བ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་གྱི་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་འཆི་བའི་སེམས་ཉིད་མ་ཡིན་ནའོ། །མཐའི་ཚིག་ཅིས་མ་བརྗོད་ཅེས་པའི་ཆ་ཁ་བསྐངས་ནས་འཆད་པ་ནི། འདིར་ལྷག་པ་ནི་ཅི་ཞིག་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་གཞན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་ལྷག་མ་བརྗོད་ཅེ་ན། འདི་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། སྔ་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷག་མ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི་མ་གྲུབ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་ཡང་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཆད་པ་ནི་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དེའོ། །ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ། ཅིས་མ་ཉམས་ཏེ་དེ་ནི་ཉམས་པ་ཉིད་དེ། ཅི་ཞིག་ཡོད་གྱུར་གང་མེད་པ། །གང་གིས་ཕྱི་ནས་མཚམས་སྦྱོར་མེད། །ཅེས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་སྔ་མ་རྒྱུ་ཡིན་ན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། རྒྱུ་ནི་ལུས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ནད་ལ་སོགས་པས་མ་ཚང་བར་འགྱུར་བར་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །སུན་འབྱིན་པར་ཡང་གལ་ཏེ་ལུས་རྒྱུ་ཡིན་ན་འདི་རིགས་པ་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །དེ་ཡང་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏེ། འདི་ནི་ལྷག་པ་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །ལུས་རྣམ་པ་གཉིས་པོས་ཞེས་བྱས་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་སོ་སོའམ་གཞན་དུ་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་རྣམ་པར་བརྟགས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་སེལ་བ་ནི། དེ་བློ་བཞིན་དུ་འཛིན་འགྱུར་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དབང་པོ་དེའི་བློ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་ཀྱང་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དེའི་བློ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དབང་པོའི་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ཡུལ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དབང་ པོ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དེའི་བློ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དབང་པོ་གྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཉིད་དང༌། ཡིད
Chinese
意谓如同母亲的心一般，可以如此说。虽然说了这个能成立，但为了显示并非能成立明显想成立的所立，因此再次重复解释，就是“又或者”。因为原因，即生起者，是分离的，即因为患病等而没有能力。分离是理由，但因为是不决定的，所以并非是死亡的心。最后一句为何不说呢？这是补足部分并解释说：这里剩余的是什么要说呢？如果不是说其他的理由，那么如何说剩余呢？回答说：这，也是。如何呢？回答说：从“先前的”等开始。所谓的剩余，就是将理由本身联系起来，是为了什么呢？为了消除认为这个能成立没有成立的疑惑，因此再次以其他方式解释，就是“又或者”。与原因分离的那个。所谓的“自”字是其他的次第，为何不坏灭呢？那就是坏灭本身。什么存在，什么不存在？什么从外部连接呢？这显示的就是这个意思。然而“又”是为了迎接其他的疑惑。如果先前的意识是原因，那么就会变成没有成立，原因就是身体，而身体也可能会因为疾病等而不完整，这样想的。反驳说，如果身体是原因，那么这是否合理呢？认为并非如此。这之前已经说过了，这是为了说剩余的部分。说了“以两种身体”之后，重复别人说的话，然后分别或另外成为原因，这样进行辨别。为了消除其中的第一个辨别，就是“因为如其意识而执取”。意思是说，那个根的意识，与意的意识不同的那个，也同样会被意的意识所缘取。又，如其意识，意的意识随着根的作用而取境。之后，在根没有作用的时候，意的意识就不会存在。或者说，如其意识，意思是说，根如果变化，就会变化，而意
English
It means that it is like a mother's mind, and it can be said like that. Although saying this can establish, in order to show that it is not possible to establish what is obviously intended to be established, therefore, repeating the explanation again is "or else." Because the cause, that is, the arising agent, is separated, that is, because it is powerless due to illness, etc. Separation is the reason, but because it is uncertain, it is not the mind of death. Why is the last sentence not said? This is to supplement the part and explain: What remains here to be said? If other reasons are not given, then how can the remainder be said? The answer is: This, too. How? The answer is: Starting from "the previous one," etc. The so-called remainder is to connect the reason itself, for what purpose? In order to eliminate the doubt that this establishment has not been established, therefore, it is explained again in another way, which is "or else." That which is separated from the cause. The so-called "self" word is another order, why is it not destroyed? That is the destruction itself. What exists, what does not exist? What connects from the outside? This shows this meaning. However, "again" is to welcome other doubts. If the previous consciousness is the cause, then it will become unestablished, the cause is the body, and the body may become incomplete due to illness, etc., that's what I thought. Refuting, if the body is the cause, is this reasonable? I think it's not like that. This has been said before, this is to say the remaining part. After saying "with two kinds of bodies," repeating what others have said, and then distinguishing separately or becoming another cause. In order to eliminate the first distinction, it is "because it is grasped as its consciousness." It means that the consciousness of that sense faculty, which is different from the consciousness of mind, will also be perceived by the consciousness of mind. Also, as its consciousness, the consciousness of mind follows the function of the sense faculty to take the object. After that, when the sense faculty is not functioning, the consciousness of mind will not exist. Or, as its consciousness, it means that if the sense faculty changes, it will change, and the mind