Tibetan
རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་གིས་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ ཁོ་ནར་འདོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཆད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཅན་མཐའ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེན་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འོན་ཏེ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་གོ །འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ལུགས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་འདོད་པ་དང་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ངོ༌། །འདི་ལྟར་དཔེར་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་ལ་ཤེས་པས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འབྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དེ་དབང་ཕྱུག་གི་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའི་ཡང་ཡིན་པར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། དེས་ན་ཤེས་པ་ནི་གཉི་ག་ལ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དབང་ཕྱུག་འབའ་ཞིག་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ལ་ནི་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མེད་དོ། །དེས་ན་དབང་ཕྱུག་ཁོ་ནས་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བའི་འགྲེལ་པ་ནི་དེ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། དེས་ན་དབང་ཕྱུག་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པའམ། ཡང་གཉི་ག་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །སུན་འབྱིན་པ་གཞན་མ་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་འདོད་པ་སྐྱེས་པ་དང༌། འབྲས་བུ་ཡང་སྐྱེས་པ་ནི་བྱ་རོག་དང་ཏ་ལ་ཕྲད་པ་ལྟར་གཞན་གྱིས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་འདོད་པས་སྦྱར་བ་ཡིན་ཞེས་འདི་ལ་ངེས་པ་ཅི་ཡོད། འདི་ལ་ནི་རང་དབང་དུ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་གལ་ཏེ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་དབང་གི་རང་བཞིན་ན། དེ་ལྟ་མིན་ན་སྟེ་གལ་ཏེ་རང་དབང་དུ་མི་འདོད་ན། ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འོན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཅི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། འོ་ན་ནི་རང་དབང་ཉིད་ཉམས་པ་མི་ཟློགས་སོ། །རྣམ་པ་ཅི་ལྟར་ ཡང་རུང་སྟེ། འདིར་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ལས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་ན། དེའི་དབྱེ་བ་ལས་སྔར་འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པ་ལས། དེ་ཡོད་པས་དམིགས་ནས་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟར་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཕྱུག་ནི་རྒྱུར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པས་ན། རྣམ་འགྲེལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་མཛད་དོ།། འོན་ཏེ་བསམས་ནས་འགྲོ་བ་སྤྲུལ་པ་ལ་འཇུག་པ་དེས་ནི་ཅི་ལྟར་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོགས་པའོ། །ལན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ན། འདི་ནི་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་རང་དབང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་འདི་ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ལས་ལས་ཀྱི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་དེ་ལ་བརྩེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། ལན་དུ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དགས་ལ་སོགས་པ་དེ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་མེད་པ་ཅིས་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ཏེ། བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་མི་རིགས་སོ། །ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཁོ་ནར་ཅི་སྟེ་མི་སྐྱེད་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །གཞན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་པ་དེས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་བདེ་བར་བྱ་བ་དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་ནི་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སུན་འབྱིན་པ་ནི་འདི་དམ་པ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམ་པ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ནུས་པ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཇུག་ཅེ་ན། དམ་ པ་མིན་པའི་བྱ་བ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྡིག་པའི་བྱ་བས་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ན། རྨ་ལ་རྒྱ་ཚྭས་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །ཚུལ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་མྱོང་དུ་འཇུག་ལ། གང་ཞིག་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དུ་
Chinese
不欲为因者，此以何者彼如何耶？以常性之故无差别之故，一切之时应唯许为非因，是为彼义。解释者，如云“自在”等是也。若谓虚空等是一切有生者之因之因，此岂非唯于他成立耶？非也，谓欲说作者自在者之故。是故疑云“抑或彼是”等。彼是者，自在也。云“欲之体性之识”者，是自宗所说也。于他宗则唯是欲与识相异也。于彼亦云者，于虚空等亦然。如此譬如以常性故，识于自在亦不稍作分别，如是于虚空亦然。虽如是，若识是自在之，尔时何故不许为虚空之耶？是故识于二者是相同也。是故唯自在非因耶？然自在则有与识俱合之关系，而虚空等则无也。是故思惟唯自在是因耶？非也，谓俱合之解释于彼亦相同之故。是故如自在般，虚空亦为因耶？抑或二者皆非耶？如是安住。不述其他破斥者，是云“其他亦”也。彼之欲生，果亦生，如乌鸦与棕榈相遇般，是他者所合耶？抑或果欲所合耶？于此有何决定耶？于此则显示亦无自在之作者，是云“若”等是也。尔时是因性也，于自在之自性。若非如是，即若不欲自在，云“一切之因”等易解。然不依赖共同作者，如何说耶？若尔，则自在之丧失不可逆转也。无论如何，于此成为因耶？若于业等之
English
How is it that one does not wish to be a cause? Because of the unchanging nature, there is no difference, so at all times one should only accept being a non-cause. This is the meaning of that. The explanation is like saying "the self-empowered one," and so on. If it is said that the sky and so on are the cause of the cause of all that is born, is this not only established for others? It is not, because it is intended to speak of the agent who is self-empowered. For that very reason, there is doubt in saying "or perhaps it is." "It is" refers to the self-empowered one. The knowledge of the nature of desire is what is spoken of in one's own system. In other systems, desire and knowledge are only different. "Also in that" refers to the sky and so on as well. For example, just as knowledge does not make any distinction in the self-empowered one because of its unchanging nature, so it is with the sky. Although it is so, if knowledge belongs to the self-empowered one, then why is it not accepted as belonging to the sky as well? Therefore, knowledge is the same for both. Therefore, is only the self-empowered one not a cause? However, the self-empowered one has a relationship of being together with knowledge, but the sky and so on do not. Therefore, one might think that only the self-empowered one is the cause. It is not, because the explanation of being together is the same for that as well. Therefore, like the self-empowered one, is the sky also a cause? Or perhaps neither is? Thus it remains. Not mentioning other refutations is what is meant by "also others." The arising of that desire, and the arising of the fruit, like a crow meeting a palm tree, is it joined by another? Or is it joined by the desire for the fruit? What certainty is there in this? Here, it is shown that there is no self-empowered agent either, as in "if," and so on. At that time, it is the nature of cause, in the nature of self-empowerment. If it is not so, that is, if one does not wish to be self-empowered, then "the cause of all" and so on are easy to understand. But how can one speak without relying on a joint agent? If so, then the loss of self-empowerment is irreversible. In any case, how does it become a cause here? If in the time of karma and so on
Chinese
如果存在集合，那么从它的分类来说，如果先前没有观察到结果，那么因为它的存在而被观察到，从而变成那样，那样就不是能力，因为凭自身无法使所有集合显现。因此，显示自在天也不是原因的道理，就是说，将《释量论》以其他方式结合起来，就是“或者”。因此，追随这个解释，做了第二个结合。如果思考后进入化身的众生，那怎么不是原因呢？回答说，已经说了从贪欲等一切。世间等等是别人的疑问。用“不是回答”等等来回答。如果世间是其他业所致，被其他所控制，那么这本身就不是自在天，而是完全不自在的。因此，如是所说怎么会是自在天呢？完全不是自在天。或者，其他业所致，被业所控制的特征的差别，是对世间以慈爱的方式做的。如果这样问，回答说，地狱等等，以及畜生和饿鬼等等，因为成办了那些，没有慈爱怎么会是自在天呢？具有慈爱是不应该那样的。心想为什么不只产生一切安乐呢？别人说了“世间是业”。“那样”是指，用地狱等等的痛苦，使地狱等等受苦，自在天对于使众生安乐是没有能力的。反驳说，这“不是清净的”，如果是那样，那么自在天就不会是清净的了。为什么呢？因为说了“如果是清净的”等等。“没有能力也”是指没有能力。“那”是指清净的。为什么不介入呢？说了“不是清净的行为”。罪恶的行为使蕴等产生痛苦，就像在伤口上撒盐一样。或者，“是别人的”。“这种方式”是指，谁做善业就让他感受安乐，谁做恶业就让他感受痛苦。
English
If there is a collection, then from its classification, if the result was not previously observed, then because of its existence it is observed, thus becoming like that, that is not ability, because it cannot manifest all collections by itself. Therefore, showing that Ishvara is not a valid cause either, means that combining the Pramanavarttika in another way is "or". Therefore, following this explanation, the second combination was made. If sentient beings enter into transformation after thinking, how is that not a cause? The answer is, it has been said from all such as desire. The world and so on are the doubts of others. The answer is given with "not an answer" and so on. If the world is caused by other actions, controlled by others, then this itself is not Ishvara, but completely unfree. Therefore, how can what is said be Ishvara? It is completely not Ishvara. Or, the difference in characteristics of being caused by other actions, controlled by karma, is that it is done to the world in a loving way. If asked like that, the answer is, hell and so on, as well as animals and hungry ghosts and so on, because those are accomplished, how can there be Ishvara without compassion? It is not appropriate for one with compassion to be like that. Thinking why not just generate all happiness? Others said "the world is karma". "That" refers to, using the suffering of hell and so on, to make hell and so on suffer, Ishvara has no ability to make sentient beings happy. The refutation is, this "is not pure", if that is the case, then Ishvara will not be pure. Why? Because it is said "if it is pure" and so on. "Even without ability" means without ability. "That" refers to pure. Why not intervene? It is said "not a pure action". Sinful actions cause suffering to the aggregates and so on, like putting salt on a wound. Or, "it is someone else's". "This way" means, whoever does good deeds is allowed to experience happiness, and whoever does evil deeds is allowed to experience suffering.