Tibetan
དག་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་མང་པོ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་ན། དུ་མ་ཉིད་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལུས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ཀྱང་ཡུལ་ཐ་དད་པར་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་མེད་ཀྱང་པོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་སློང་བའོ། །རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལྷག་མ་ཕྱེད་པོ་འཆད་པ་ནི། དེ་སྐྱེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་འདི་དག་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་ཀྱི་ཆུ་དུ་མ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆ་གཅིག་མེད་ན་ཡང་རྣམ་བར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན། ཆ་ཤས་གཅིག་འགའ་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། །ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིའོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཀྱིས་འབྱུང་རྔུབ་དག་གིའོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །འོན་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་གཞན་དང་གཞན་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འབྱུང་རྔུབ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་པའོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་བརྗོད་པ་གན་ཡིན་པའོ། །འདི་དག་དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐལ་བདེ་གང་ཡིན་སྙམ་ན་ཡང་ལག་གཅིག་ཅེས་གསུངས་སོ། །མི་འབྱུང་བའམ་ཤེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་གང་ལ་དབུགས་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་ལས་དམན་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །འདི་ནི་ཐལ་བ་གཅིག་གོ །དུ་མ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོར་བུས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཐལ་བ་གཉིས་པའོ།། གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ལ་གཅིག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ལུས་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། ལུས་བཞིན་དུ་ཞེས་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ལུས་བཞིན་དུ་འདི་གཉིས་གཅིག་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ ཕྱིར་ཐལ་བ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བའམ་རྔུབ་པ་དེ་དུས་གཞན་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནམ། སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཡིན། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་བརྗོད་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་གསལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་མ་ཡིན་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ
Chinese
如果怀疑因为确定无疑，就不会一下子出现很多，所以说“是多个”。像身体一样出现的呼气和吸气，也因为与不同的境相联系，所以不是确定是多个，这是它的意思。 “即使没有那个”的意思是即使没有一个。 “然而”等等，是为了引发第二种分别念。解释《释量论》的剩余部分是：“使它产生”等。如果这些是产生者，即使是这样，也因为身体的众多部分一起作用，所以即使缺少一个部分，识也不会产生，如果这样想，那么“哪个部分是一个部分？”这样说，意思是：不是全部。 “它的”的意思是身体的。 “一起作用”的意思是根据情况，指呼气和吸气。因此，会想识不会产生。如果认为，然而，从不同的共同作用者，识会变得不同，所以说了“共同作用者”。 “呼气和吸气也”的意思是不只是身体。 “在那之中”的意思是指对于身体的陈述。这些多个也因为与多个境相联系。如果怀疑哪个是容易的，那么也说了“一只手”。 “不产生或者知道”的意思是识的产生，这是语境。在人呼吸多少，比那个更少的状况下。这是一个容易的。 “会产生多个”的意思是在分别剖析的方面，是第二个容易的。如果呼气和吸气不是成立为一个，那么像身体一样，怎么会成为容易的呢？所以说了“像身体一样”。因为对于所有存在矛盾法的事物来说，都是相同的，所以像身体一样，这两个没有成立为一个，因此会成为那个容易的。然而，“成为一个”的意思是呼气或者吸气在其他时候也是自性一个吗？是刹那的自性吗？对于第一个方面来说，说的是“如果是一个”。 “不会显现”的意思是会变得不是次第的。那个原因是多个识。
English
If one doubts that because it is definitely determined, many will not appear all at once, therefore it is said "it is multiple." The exhalation and inhalation that occur like the body are also not determined to be multiple because they are related to different objects, that is its meaning. "Even without that" means even without one. "However," and so on, is to evoke the second kind of conceptual thought. Explaining the remaining part of the Commentary on Valid Cognition is: "That which causes it to arise" etc. If these are the producers, even so, because the many parts of the body work together, even if one part is missing, consciousness will not arise, if one thinks like that, then "Which part is one part?" It is said like this, meaning: it is not all. "Its" means of the body. "Working together" means, according to the situation, referring to exhalation and inhalation. Therefore, one would think that consciousness will not arise. If one thinks, however, that from different co-operators, consciousness will become different, therefore it is said "co-operators." "Exhalation and inhalation also" means it is not just the body. "In that" means referring to the statement about the body. These multiples are also because they are related to multiple objects. If one doubts which is easy, then it is also said "one hand." "Not arising or knowing" means the arising of consciousness, that is the context. In the situation where a person has as much breath as that, less than that. This is one easy one. "Multiple will arise" means on the side of separately analyzing, it is the second easy one. If exhalation and inhalation are not established as one, then how will it become easy like the body? Therefore it is said "like the body." Because it is the same for all things that have contradictory dharmas, therefore like the body, these two are not established as one, therefore it will become that easy one. However, "becoming one" means is exhalation or inhalation also of one nature at other times? Is it of momentary nature? For the first aspect, it is said "if it is one." "Will not appear" means it will become non-sequential. That reason is multiple consciousness.
Tibetan
འི་རྒྱུའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་མ་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ས་ནའོ། །ཕྱེད་ཕྱི་མ་འཆད་པ་ནི་འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མེ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུན་འབྱིན་པའོ། །ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་མེ་ལ་ཐལ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ནི་མེ་ལས་ནི་ཞེ་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་སྐྱེ་བའམ་ཚད་མས་ངེས་པའོ། གལ་ཏེ་མེད་དེ་ཉིད་ལས་རིམ་བ་དང་ལྡན་པའི་དུ་བ་མཐའ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ལས་ཡང་ཐལ་བར་འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་གཞན་དང་གཞན་ཉིད་ཡིན་བར་གསལ་བར་ངེས་པར་གཟུངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་ལ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ནི་འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ནི་ཡུལ་ཉེ་བའོ། །དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་སད་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཅིག་གི་སྙིང་དུ་སྡུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ཉིད་ལ་ཡང་སྡུག་པ་ཉིད། །རེས་འགའ་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་ཡུལ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །སད་པར་བྱེད་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན་སྙམ་ན། སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གྲགས་པར་འགྱུར་ལ་མི་ལྡན་པས་ནི་དམན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་ན་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དབུགས་དབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཉིད་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་དེས་ནའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་རོ། །དེ་བས་ན་སྔར་ དང་ཕྱིས་ཀྱང་རྒྱུ་མ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་དབུགས་དབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་རྒྱུ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། དེའི་རང་བཞིན་ནམ་ཡང་ན་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ཡིན་ཡང་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཚེ་མང་པོ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གྲུབ་པོ། །དེ་བས་ན་རིམ་གྱིས་ཀྱང་དུ་མའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །དེས་ན་ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་ལས་སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །
Chinese
的原因。因此，名为“因此”的是多种不明显之处。解释后半部分是名为“然而”。为什么不应该辩驳和考察呢？回答说：“火”。名为“不是”的是驳斥。名为“没有差别之故”的解释是，因为没有差别，所以说“山”等，是地、水、火、风等。暂且，就像火没有灰烬一样，这样说的是“从火中”。所缘是生起或通过量而确定。如果不是从它本身生起次第和具有的所有的烟，那么从它也会在这里变成灰烬。但事实并非如此，因为清楚地确定了其他的火本身。有时变成灰烬，特别说的是“在这里”。唤醒的原因是境的邻近。而且，说贪欲等不是心的原因，因为不确定，所以说“唤醒”。一个人的心中可爱的事物，对另一个人来说并非如此。即使是同一个人，可爱的事物，有时也会变得不可爱。等等，是没有确定的意思。因此，认为境不是贪欲等的原因。如果认为唤醒不是贪欲等的原因，那么这是从何而来呢？回答说，是“以前的行”。因为具有力量，所以贪欲等会显现，没有力量则会减弱。因此，如果说，因为从呼吸等中生起贪欲等心的理由，所以说“因此”。如果说是心的原因，那么就是之前。因此，因为之前和之后都不是原因，所以呼吸等不会变成原因。如果是原因，那么那时，因为它的自性或者没有衰减，所以贪欲等其他的心生起，即使是一个，也会清楚地显现很多次。因此，也不适合作为次第的多种原因。因此，从对岸的美丽来说，以前的行本身会变成原因。
English
is the cause. Therefore, what is called "therefore" is where many things become unclear. Explaining the latter half is what is called "however." Why shouldn't it be refuted and examined? The answer is, "Fire." What is called "not" is refutation. The explanation of "because there is no difference" is that because there is no difference, it says "mountain," etc., which are earth, water, fire, wind, etc. For the time being, just as fire has no ashes, saying it like that is "from fire." The object is arising or being determined by valid cognition. If all the smoke that arises sequentially and possesses qualities does not arise from it, then ashes would also appear here from it. But that is not the case, because it is clearly determined that it is another fire itself. Sometimes it becomes ashes, and the special statement is "here." The cause of awakening is the proximity of the object. Moreover, it is said that attachment and so on are not the cause of the mind because it is uncertain, so it is said "awakening." What is dear to one person's heart is not so to another. Even for the same person, what is dear sometimes becomes unpleasant. And so on, it means there is no certainty. Therefore, it is thought that the object is not the cause of attachment and so on. If it is thought that awakening is not the cause of attachment and so on, then where does this come from? The answer is, it is said to be "previous formations." Because it has power, attachment and so on will appear, and without power, it will diminish. Therefore, if it is said that because of the reason that attachment and so on arise from breathing and so on, therefore, "therefore." If it is said to be the cause of the mind, then it is before. Therefore, because neither before nor after is the cause, breathing and so on will not become the cause. If it is the cause, then at that time, because its nature or non-decay, other minds such as attachment arise, and even if it is one, it will clearly appear many times. Therefore, it is also not suitable as a sequential multiple cause. Therefore, from the beauty of the other shore, the previous formations themselves will become the cause.