Tibetan
གནོད་མོད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚད་མས་ཁྱབ་ན་གནོད་པར་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟོང་ཡོད་ཀྱང༌། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་གོ ། ཅི་སྟེ་ཡང་བདག་གིས་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཉེས་པ་འགྱུར་བ། གནོད་བྱེད་དག་གིས་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྐྱེན་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།། འདི་ལ་ལན་ཡོན་ཏན་ལན་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་སྐྱོན་ཚོགས་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་གཞན་ལས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ན། དེའི་ ཚེ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཚད་མར་འགྱུར་ལ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཅི་སྟེ་མི་བརྗོད། ཅི་སྟེ་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་མི་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གང་གིས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་གཞན་ལས་ཡིན་པར་འགྱུར་བ། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེན་ལན་དུ་ཡོན་ཏན་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཚད་མ་རང་ལས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རང་ཉིད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་གཅིག་ནི་རང་ལས་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་གཞན་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་རབ་རིབ་ཡོད་ན་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ། རབ་རིབ་མེད་པའི་དུས་ན་ནི་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ནི། རབ་རིབ་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཚང་མ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལས་ཡིན་ལ། ཡང་མིག་སྨན་ལ་སོགས་བས་རབ་རིབ་བསལ་བ་ལས་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡང་དག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ནི་རང་ཉིད་ལ་ཡིན་ནོ་ན་ན། འོ་ན་དམུས་ལོང་གང་ཞིག་གྲུབ་པའི་སྨན་དང༌། སྔགས་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་མིག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ཡང༌། དེ་ལ་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་དེའི་ཤེས་པའི་གཞན་ཁོ་ན་ལས་ཚད་མ་ཡིན་ནམ། སྔོན་གནས་པའི་རང་བཞིན་མངོན་བར་གསལ་བ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ཡང་དེ་ལ་སྔ
Chinese
有妨害。如果识遍及量，想到有什么妨害的机会呢？所以说，妨害是空有的。所谓“彼”是量的自性之体。如果又变成我刚说的过失，妨害者们所作的他性之相，并非是产生非量，然而因为是从有缘之因所生，所以是非量，为了迎接这种疑惑，就是“如果”二字。对此的回答是功德回答因等。意思是说，如果眼翳等的过失，过失集合从眼等的因所生是非量，仅仅因为如此，也把从他而来的称为非量，那么，从具有功德之因所生就变成量了，仅仅因为如此，为什么不把从他而来的称为量呢？如果那样，即使是那样，也不那样称呼。那样的时候，对于非量也不那样称呼。如果以什么像非量一样变成从他而来，从具有功德之因所生就不是量，然而因为没有过失，所以回答说因为没有功德等。即使那样，如果量是从自身而来，那么，非量也因为是从自身而来，怎么安立一个是自身而来，另一个是从他而来呢？然而如果如实安住的士夫有眼翳，就会产生错乱的识，没有眼翳的时候则不是这样。因此，非量是因为眼翳所作，所以全部非量是从他而来。又因为用眼药等去除眼翳，仅仅获得以前的状态，不观待功德差别也见到真实，所以量是对于自身而来的。如果这样说，那么，某个盲人通过成就的药和咒语等的力量，获得眼睛功德的差别而见到真实，但是因为他没有获得以前的状态，那么他的识仅仅是从他而来成为量吗？以前安住的自性也不可能显现，因为获得说有果，虽然见到真实，但是对他来说以前
English
There is harm. If consciousness pervades valid cognition, what opportunity is there to cause harm? Therefore, it is said that harm is empty. The so-called "that" is the nature of valid cognition itself. If the fault I just mentioned is transformed, the characteristic of otherness made by the obstructors is not the cause of non-valid cognition. However, because it arises from a conditioned cause, it is not valid cognition. To address this doubt, we use the word "if." The answer to this is the answer of merit, the answer of cause, and so on. The meaning is this: If the faults such as cataracts, the collection of faults, arise from causes such as the eye and are not valid cognitions, and if just because of that, something that comes from another is called non-valid cognition, then something that arises from a cause with merit becomes valid cognition. Just because of that, why not call something that comes from another valid cognition? If that is the case, even if it is so, it is not called that. At that time, non-valid cognition is also not called that. If something becomes from another like non-valid cognition, arising from a cause with merit is not valid cognition, but because there is no fault, the answer is because there is no merit, and so on. Even so, if valid cognition comes from itself, then non-valid cognition also comes from itself. How can one establish that one comes from itself and the other comes from another? However, if a person who abides as it is has cataracts, a confused consciousness will arise, but it is not so when there are no cataracts. Therefore, non-valid cognition is caused by cataracts, so all non-valid cognition comes from another. Also, because removing cataracts with eye medicine and so on, merely obtaining the previous state, seeing reality without relying on the distinction of merit, valid cognition is for oneself. If you say so, then, for a certain blind person who sees reality by obtaining the distinction of the merit of the eyes through the power of accomplished medicine and mantras, but because he has not obtained the previous state, is his consciousness valid cognition only from another? It is also impossible for the previously abiding nature to manifest, because he has obtained the saying that there is a result, although he sees reality, but for him before
Tibetan
་མའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་དེའི་ཤེས་པ་གཞན་ཁོ་ན་ལས་ཚད་མ་ཡིན་ནམ་སྔོན་གནས་པའི་རང་བཞིན་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཉེས་པ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་མིག་སྨན་ལ་སོགས་པར་སྐྱོན་སེལ་བ་ཅམ་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཡང༌། མིག་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ལྷ་གཏུམ་པོས་རེག་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ ཡོན་ཏན་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྣུན་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡོད་མོད་ཅི་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ། སྔར་གནས་པ་ཉིད་ཡོན་ཏན་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྔར་གནས་ཀྱང་བར་དུ་མི་མངོན་པར་གྱུར་པ། སྔར་མངོན་པར་གསལ་བ་འམ། སྔ་ན་མེད་པ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་སྐྱེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཅི་ཚད་མ་ཉིད་གཞན་ལས་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་རབ་རིབ་སྲིད་ན་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་སླུ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་སྔར་གྱི་མིག་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལོག་པ་ཙམ་རབ་རིབ་ཀྱིས་བྱས་པ་ན། འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནུས་པ་དེས་ན་རང་ཉིད་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་བར་འགྱུར་རོ། །རང་ཉིད་ནུས་པ་མེད་ན་ནི་གཞན་གྱིས་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་སླུ་བའི་ནུས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྗོད་པའི་ནུས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་བས་ན་གཅིག་ནི་རང་ལས་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་གཞན་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་འདི་མེད་དོ། །འོ་ན་ཚད་མ་བདག་ལས་ཡིན་ལ། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་གཞན་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གིས་ཞེས་གསུངས་ཏེ་རྟོགས་པ་གང་གིས་སོ། །དེའི་ནི་བདག་གིའོ། །གཞན་དག་བདག་གྲུབ་པ་བརྗོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་རིག་གི་ངོ་བོ་ནི་སེམས་བ་ཅན་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གཉིད་མཐུག་པོས་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དག་ལ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་ལ་བདག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེས་ན་གཞན་པའི་བདག་ནི་རྟོགས་པ་མེད་ཅེས་ཅི་སྟེ་བརྗོད། ཤིན་ཏུ་གཞན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པོ་ཞེ་ན། སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ཚེ་ཅུང་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཉིད་མཐུག་པོས་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་ན། དངོས་པོ་ཙམ་ཡང་རིག་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་ཡོད
Chinese
由于没有获得（成为）量之状态，那么，它的知识仅仅是从他者成为量吗？或者先前存在的自性显现也不可能，为了避免说有果的过失。还有，对于说眼药等等能遣除过患，对此，说眼睛上没有产生功德的差别，对此，天神愤怒说仅仅是触觉是量，因为远离过患的状态本身就是功德产生的原因。如果说那仅仅是润泽而已，即使有，仅仅是那样就会变成不是功德吗？先前存在本身并不是与功德相违的。因此，先前存在，但在中间不显现，或者先前显现，或者先前没有而新产生的，是产生功德知识的原因，那难道不是仅仅是他者吗？同样，如果存在眼翳，就会变成错乱，对于此，对于欺骗之果，仅仅是眼翳使先前具有眼功德的眼睛退转，因此，能说成是错乱，因此，对于自己来说会变成不是量。如果自己没有能力，那么就不能由他者来做，此也是观待欺骗的能力而说的能力而已。因此，没有一个是自己所出，另一个是他者所出的决定。如果量是从我而出，非量也是从他而出呢？回答说：以何者？即以何种证悟？那是我的。其他陈述我成立的是，如果他证悟等等。自证的体性仅仅是具有心者（有情）的自性。意思是说，在深度睡眠中醒来的状态和行走等等的时候，对于变成了了知蓝色和黄色等等的状态，在非量的名言境中，体验到证悟的自性随之进入，并且认为我也是那样的。因此，为何说他者的我是没有证悟的呢？如果确实变成了非常他者，那么就是在成立已成立的吗？驳斥说，那时稍微等等，即在深度睡眠中醒来等等的时候，连事物本身也没有觉知。因此，怎么会有我呢？
English
Since there is no attainment of the state of valid cognition, is its knowledge solely valid cognition from others? Or is it also impossible for the previously existing nature to manifest clearly, in order to avoid the fault of saying there is a result. Also, regarding the statement that eye medicine, etc., can eliminate faults, in response to this, saying that no difference of merit has arisen in the eyes, to this, the wrathful deity says that only touch is valid cognition, because the state of being free from faults itself is the cause of the arising of merit. If it is said that it is only moistness, even if it exists, would it become not a merit merely by that? The previously existing itself is not contradictory to merit. Therefore, what previously existed but did not appear in between, or what previously appeared, or what was newly produced without previously existing, is the cause of the arising of meritorious knowledge, is that not merely from others? Similarly, if there is a cataract, it will become confused, regarding this, for the result of deception, merely the cataract causes the previously existing eye with eye merit to degenerate, therefore, it can be said to be confused, therefore, for oneself, it will become not valid cognition. If oneself has no ability, then it cannot be done by others, this is also only the ability spoken of in relation to the ability to deceive. Therefore, there is no certainty that one is from oneself and the other is from others. If valid cognition is from me, and non-valid cognition is also from others? The answer is: By what? That is, by what kind of realization? That is mine. Others stating that I am established are, if he realizes, etc. The nature of self-awareness is merely the nature of sentient beings. The meaning is that, in the state of waking up from deep sleep and during walking, etc., for the state of becoming aware of blue and yellow, etc., in the realm of non-valid cognition, the nature of realization is experienced to enter along with it, and it is also considered that I am the same. Therefore, why say that the other's self is without realization? If it truly becomes very other, then is it establishing what is already established? The refutation is, at that time, slightly, etc., that is, at the time of waking up from deep sleep, etc., even the thing itself is not known. Therefore, how can there be a self?