Tibetan
སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས།། བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་ཐ་དད་དེ། །དཔེར་ན་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །གསལ་དང་མི་གསལ་ཐེ་ཚོམ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མིག་དང་གཟུགས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཉིད་ནང་གི་ཁྱད་པར་ལས་རྟོགས་པའི་ངོ་བོར་མཚུངས་ཀྱང༌། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་བློ་དེ་ཉིད་གོམས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཁྱད་པར་བཞིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བློ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བློའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་རིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་གང་ཉེ་བས་བློ་དང་ནི། །བདེ་སོགས་དེ་དག་སྐྱེད་པ་ནི། །དེ་བོར་ནས་ནི་དེས་བདེ་སོགས། །ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ན་ཤེས་པ་དེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱེད་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གང་ཞིག་ཉེ་བས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་དེ་ཡང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་དེས་དོན་དེ་བོར་ནས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མིག་གིས་བདེ་བ་མྱོང་བ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་འཇུག་པའི་མིག་བདེ་བ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མིག་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་བདག་དང་ཡིད་འདུས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། མིག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་དང་བདེ་བ་དག་རིམ་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན། རིམ་གྱིས་འཛིན་ན་དེ་མྱོང་བ། །བར་ཆད་
Chinese
等等的因吗？从那产生痛苦啊。因此，没有差别，法等等是产生快乐等等的因啊。或者识是如何变成法等等的差别的呢？答：由那些本身的差别，乐苦等等是不同的。例如，那个智慧本身，就像清晰和不清晰以及疑惑一样。意思是说，眼和色和作意那些本身从内在的差别，虽然在认识的自性上相同，但产生快乐和痛苦等等的差别。例如，那个智慧本身由串习的差别，就像清晰和不清晰和疑惑的差别一样。智慧等等的法不是和智慧不同的。同样，快乐等等是智慧的差别。然而，快乐等等虽然是认识的自性，即使那样也不是自证。那么如何变成随顺和损害呢？以汇集在一个事物上的各种识，能认识快乐等等，变成随顺吗？答：哪个事物以接近而使智慧和乐等等那些产生，舍弃那个之后，由那个如何能认识乐等等呢？意思是说，当其他的识认识快乐等等时，那个识是从根产生的吗？或者是一个其他的识？如果认识快乐等等的是从根产生的，那么哪个外境以接近而显现为快乐等等本身，那个也是从根产生的吗？显现色等等的智慧舍弃那个事物之后，如何能认识快乐等等呢？因为眼不是产生体验快乐的，因为确定只是看见色。进入色的眼不是产生对快乐的认识，已经显示了，那么也会推论出随念也是从眼产生的。或者由我和意集合产生的识是认识快乐等等的，不是从眼产生的，如果这样说。
English
Are they the cause of etc.? Suffering arises from that. Therefore, without difference, the dharmas etc. are the cause of the arising of happiness etc. Or how does consciousness become different from dharmas etc.? Answer: From the differences of those very ones, happiness, suffering, etc. are different. For example, that very wisdom, like clarity, unclearness, and doubt. It means that even though the eye, form, and attention themselves are the same in the nature of cognition from the inner differences, the differences of happiness and suffering etc. arise. For example, that very wisdom, by the difference of habituation, is like the difference of clarity, unclearness, and doubt. The dharmas of wisdom etc. are not different from wisdom. Similarly, happiness etc. are differences of wisdom. However, although happiness etc. are the very nature of cognition, even so, it is not self-cognition. Then how does it become compliant and harmful? With the various consciousnesses gathered on one thing, can one recognize happiness etc. and become compliant? Answer: Which thing, by approaching, causes wisdom and happiness etc. to arise, having abandoned that, how can one recognize happiness etc. by that? It means that when other consciousnesses recognize happiness etc., is that consciousness born from the senses? Or is it another consciousness? If that which recognizes happiness etc. is born from the senses, then which external object, by approaching, appears as happiness etc. itself, is that also born from the senses? How can the wisdom that manifests form etc. recognize happiness etc. after abandoning that thing? Because the eye does not produce the experience of happiness, because it is certain that it only sees form. The eye that enters form is not the one that produces the knowledge of happiness, it has been shown that it would also be inferred that recollection also arises from the eye. Or if you say that the consciousness produced by the union of self and mind is the one that recognizes happiness etc., and it is not born from the eye.
Tibetan
མེད་པར་སྣང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མྱོང་བ་རིམ་གྱིས་འཛིན་པ་ཡིན་ན། དོན་སྣང་བ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་བར་ཆད་མེད་པར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་ཅིག་ཅར་མཐོང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདི་ནི་རིམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མྱུར་ཞེ་ན་དེ་མཚུངས་ཕྱིར། །ཉམས་མྱོང་མིན་པ་ཅི་སྟེ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་མཐོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་བདེ་བ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། བར་མེད་པར་སྣང་བ་དེ་རིག་པ་མྱུར་བ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མྱུར་བ་དེ་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་དང་གཟུགས་དག་མྱོང་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཚེ་ནང་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་བདེ་བ་རང་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་འཛིན་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དབང་པོའི་སེམས་ནི་ཡུལ་ངེས་ཕྱིར། །གཅིག་གིས་གཉིས་ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ། །བདེ་སོགས་མེད་ནའང་དོན་དག་ལས། །སྐྱེ་བས་དེའི་ནུས་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱིས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁ་ཅིག་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་དེ་ལ་ཡང་སྨྲས་པ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་གཟུགས་དང་བདེ་བ་གཉིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་སེམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་མིག་འཇུག་པར་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལས་དབང་པོའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ནུས་པ་དབང་པོའི་བློ་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གང་ཞིག་མེད་པར་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོའི་བློ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་སེར་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྔོན་པོའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་སྔོན་པོའི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་མེད་ པར་ཡང་སེར་པོ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་ལ་ཡང་ནུས་པ་མེད་དེ། སེར་པོ་མེད་པ་ཡང་སྔོན་པོ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་གཉིས་ཀྱིས་རང་རང་དུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ན། འོ་ན་
Chinese
“不显现则不转变。”这句的意思是，如果对快乐等感受是次第执持的，那么与事物显现同时，就不会不间断地显现，因为同时见到是不可能产生的，这是次第的缘故。如果说它很快，那么“因此相同故，不体验怎会不？”这句的意思是，因为与见到事物同时体验快乐，如果说不间断地显现是因为觉知快速的缘故，那么快速本身与不执持快乐等是相同的。快乐和形色等会变成没有体验，因此在见到形色时，内心体验到的快乐只是自证。如果说，只是根识本身和执持快乐等会介入，因此没有次第执持的过失，那么回答说：“根之识乃境决定故，一识不识二者，乐等虽无然由事物，生故彼之能非成。”这句的意思是，按照其他宗派的观点，根识不是执持快乐等的，因为他们认为由我和意接触产生的意识才能觉知快乐等。如果有些人承认这一点，那么也对他们说，一个根识不会执持形色和快乐二者，因为根识是针对形色等境而决定的。没有人知道眼睛会介入快乐。此外，即使没有快乐等，根识也会从外境产生，因此快乐等的能力在根识上是不成立的，因为任何在没有的情况下产生的事物，都不可能是它的原因。根识在没有快乐等的情况下也存在，因此它不是快乐等的执持者。那么，当黄色和蓝色同时在意识中显现时，那不是蓝色的能力，因为即使没有蓝色，也会从黄色产生。同样，黄色也没有能力，因为即使没有黄色，也会从蓝色产生。如果蓝色和黄色各自产生具有各自显现的意识，那么
English
“If it doesn't appear, it won't change.” This means that if the experience of happiness and so on is grasped sequentially, then simultaneously with the appearance of the object, it will not appear without interruption, because seeing simultaneously is impossible to arise, this is because of the sequence. If it is said to be fast, then “Therefore, since it is the same, how could it not be experienced?” This means that because happiness is experienced simultaneously with seeing the object, if it is said that the uninterrupted appearance is due to the speed of awareness, then the speed itself is the same as not grasping happiness and so on. Happiness and form, etc., will become unexperienced, therefore, when seeing form, the happiness experienced inwardly is only self-awareness. If it is said that only the sense consciousness itself and the grasping of happiness and so on will intervene, therefore there is no fault of sequential grasping, then answer: “The sense's mind is determined by the object, one consciousness does not know two things, although happiness etc. are absent, yet from things, because it arises, its ability is not established.” This means that according to the views of other schools, sense consciousness does not grasp happiness and so on, because they believe that the consciousness arising from the contact of self and mind can perceive happiness and so on. If some people admit this, then also say to them, one sense consciousness will not grasp both form and happiness, because sense consciousness is determined for objects such as form. No one knows that the eye will intervene in happiness. Furthermore, even if there is no happiness etc., sense consciousness will arise from external objects, therefore the ability of happiness etc. is not established in sense consciousness, because anything that arises in the absence of it cannot be its cause. Sense consciousness exists even without happiness etc., therefore it is not the grasper of happiness etc. Then, when yellow and blue appear simultaneously in consciousness, that is not the ability of blue, because even without blue, it will arise from yellow. Similarly, yellow also has no ability, because even without yellow, it will arise from blue. If blue and yellow each produce consciousness with their own appearances, then