Tibetan
ས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མི་རིག་སྟེ། དེས་ན་མི་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་གཉིས་པ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདག་ལ་རང་རིག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་གཞན་རིག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཅིག་པོ་དེ་རང་དང་གཞན་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རང་དང་གཞན་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་གཉིས་སུ་གང་གིས་ཤེས་པ་ཡིན། བདག་གིས་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་གཉིས་རིག་པར་བྱེད་པའི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་གཉིས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་གཉིས་དང་བདག་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འདི་མངོན་སུམ་རང་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པའི་བདག་གཞན་ཞིག་ཁས་བླང་བར་བྱ་ཞིང༌། དེ་ཡང་རིག་པ་པོའི་བདག་གཞན་དགོས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དང༌། དེ་རིག་པར་བྱེད་པའི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྣང་བ་ཅན་དེའི་ཐ་དད་པ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་གཞན་ནང་དུ་གྱུར་པའི་ཆ་ལས་གང་ཞིག་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་ན་ གནས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེ་ནི་བསླད་པ་སྟེ། མི་ང་དེན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་དང༌། སེར་པོ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེས་དབེན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་བསླད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་སྤོང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྟོགས་པ་ཙམ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་མི་དད་པའོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་གཅིག་ནི་མེད་པ་ན། གཉི་གའང་ཉམས་པར་འགྱུར་པ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་གཉི་ག་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་ནི་དེ་ཡི་དེ་ཉིད་ཡིན།། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་ཏེ་ཤེས་པ་དང༌། སྔོན་པོ་དག་གི་ནང་ནས་གཅིག་སྟེ། སྣང་བར་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་ཐ་མི་དད་པ་མེད་ན་ནི། སྔོན་པོ་དང་ཤེས་པ་གཉི་ག་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ནི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ཡང་བདེན་པར་འགྱུར་རོ། །གཉི་ག་བདེན་མོད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེའི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། དེས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དབུ་མའི་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོ
Chinese
地的自性不认识我，因此不像其他人的意识那样是第二种认识。然而，因为我具有显现于自识和显现于他识的两种自性。如果说，唯一的一个既能认识自己又能认识他人。那么，自己和他显现的这两种，是由谁来认识的呢？如果说是“我”来认识的。那么，认识这两种显现的，就会变成有第二种显现，岂不是会变成没有穷尽吗？如果说，这两种显现和我，是由自己的体性来执持的。如果是这样，就必须承认有另一个“我”来认识“这是现量自识”，而且因为还需要一个认识者的“我”，那也会变成没有穷尽。因此，因为没有意识和认识它的“我”，所以就像显现为无差别一样。对于显现为无差别者，其显现的差别，是从转变为他者的部分中，哪一部分像蓝色等显现为存在于外境那样，那是虚假的，是不真实的。因为蓝色和黄色显现为差别，以及快乐和痛苦显现为差别是错误的，并且由于远离了这些，意识也无法理解。因此，一切法都应认识为空性。如果因为显现为差别是虚假的，那么不应该舍弃蓝色和黄色等差别吗？如果仅仅是证悟，一切都无差别吗？回答说：在那之中，一个不存在时，两个都会消失。因此，两者皆是空性，那就是它的真实。就像说，从那之中，即意识和蓝色等之中取一个，如果作为显现的蓝色没有无差别，那么蓝色和意识两者都会消失。或者，就像意识一样，蓝色也会变成真实的。如果两者都是真实的呢？不是的，因为已经说明了没有差别地认识。因此，那个意识的差别和无差别两者皆空，那就是真实，因此，一切事物的真实就是空性。现在是中观宗的空性之义。
English
The nature of earth does not recognize me, therefore it is not a second kind of cognition like the consciousness of other people. However, because I have two natures, appearing to self-awareness and appearing to other-awareness. If it is said that the only one can recognize both self and others. Then, who recognizes these two appearances of self and other? If it is said that "I" recognizes them. Then, recognizing these two appearances will become a second appearance, wouldn't it become endless? If it is said that these two appearances and I are held by their own nature. If that is the case, then another "I" must be acknowledged to know "this is direct self-awareness," and because a knower's "I" is also needed, that would also become endless. Therefore, because there is no consciousness and no "I" that recognizes it, it appears as non-different. For the one that appears as non-different, the difference that appears, from the part that has become other, which part appears like blue etc. as existing in the external environment, that is false, it is unreal. Because blue and yellow appear as different, and happiness and suffering appear as different are mistaken, and because of being separated from these, consciousness also cannot understand. Therefore, all phenomena should be recognized as emptiness. If because appearing as different is false, then shouldn't differences such as blue and yellow be abandoned? If only realization, is everything non-different? Answer: In that, when one does not exist, both will disappear. Therefore, both are emptiness, that is its reality. Just like saying, from that, that is, taking one from consciousness and blue etc., if the appearing blue does not have non-difference, then both blue and consciousness will disappear. Or, just like consciousness, blue will also become real. If both are real? No, because it has already been explained that there is no recognition of difference. Therefore, the difference and non-difference of that consciousness are both empty, that is reality, therefore, the reality of all things is emptiness. Now it is the meaning of emptiness according to the Madhyamaka school.
Tibetan
ན་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དངོས་རྣམས་ཐ་དད་གནས་པ་འདི། །དེ་ཐ་དད་བརྟེན་ངང་ཚུལ་ཅན། །དེ་ནི་བསླད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །ཐ་དད་དེ་དག་ཀྱང་བསླད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་འདི་ནི་ཤེས་པ་དེ་དག་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པའི་ཐ་དད་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསླད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བསླད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་གྱི། རིག་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་སྣང་བར་གྱུར་ཀྱང༌། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །ད་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས། །ཕྱི་རོལ་མཚན་ ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་པར་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུང་བར་བྱ་བས་ན་གཟུང་བ་ཡིན་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་བྱ་བ་ཡི། །ཁྱད་པར་ཅན་དེའང་དེ་ཉིད་མིན། །དེས་ནའང་དེ་དག་མཚན་ཉིད་བྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ཡུལ་དུ་གཞན་འོང་པའི་བགེགས་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན། ཕུང་པོ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་བྱ་བ་དེ་ཡང༌། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེས་ཀྱང་དེ་དག་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ཞིང༌། བཅོམ་ལྡན
Chinese
为了总结，事物各自存在于此，它们具有依赖于各自的性质。如果那是虚假的，那么那些各自的事物也会变得虚假。因此，与外境事物相关的这种各自的认识，具有依赖于那些各自的知识的性质。如前所述，自证的各自性是虚假的。事物的各自性也同样会变得虚假。因此，一切事物都不是真实的，就像看到两个月亮一样，是空性的意义。但并非一切知识都断灭，因为没有体验到过。虽然由于与习气相关而显现，但就像空中的花朵一样，一切都不是真实存在的。如是说。现在，为了阐述唯识宗的空性，宣说了以下偈颂：从所取和能取的相状中，外境的自性并不存在。因为它的自性是空性的缘故，所以宣说为无自性。因为能被执取所以是所取，因为能分别了知所以是能取，也就是识。由于它们（所取和能取）的相状各不相同，所以外境的自性，也就是清净的自性，并不存在，因为没有体验到过。因此，由于远离所取和能取而存在空性的自性，所以阐述一切法都是无自性的。现在，为了阐述外道宗的空性，宣说了以下偈颂：蕴等一切的，差别自性作用的，具有差别者也不是它本身，因此它们也无自性。所谓阻碍他者进入自身境域的是色的自性，因为能分别了知，所以称为识等等，具有作用差别的蕴、处、界等一切的差别自性作用，也不是它本身，因为一切法都没有作用。由于作用和能作用的差别自性，所以那些事物，也就是一切事物，都是无自性的，也就是空性。如果一切法真实是空性的，那么世尊
English
In order to summarize, things exist separately here, they have a nature of depending on each other. If that is false, then those separate things will also become false. Therefore, this separate understanding related to external objects has the nature of depending on those separate cognitions. As mentioned before, the separateness of self-awareness is false. The separateness of things will also become false. Therefore, all things are not real, just like seeing two moons, it is the meaning of emptiness. But not all knowledge is cut off, because it has not been experienced. Although it appears due to being related to habitual tendencies, like flowers in the sky, everything is not real. It is said. Now, in order to explain the emptiness according to the Yogacara school, the following verse is stated: From the aspects of the grasped and the grasper, the nature of external objects does not exist. Because its nature is emptiness, it is thoroughly explained as without self-nature. Because it can be grasped, it is the grasped; because it can be distinguished and known, it is the grasper, which is consciousness. Because their (the grasped and the grasper) aspects are different, the nature of external objects, that is, the pure nature, does not exist, because it has not been experienced. Therefore, because there exists the nature of emptiness, which is the separation from the grasped and the grasper, it is explained that all dharmas are without self-nature. Now, in order to explain the emptiness according to the outsider's school, the following verse is stated: All of the aggregates and so on, the distinguishing characteristics of actions, that which possesses distinctions is also not itself, therefore they are also without characteristics. What hinders others from entering one's own realm is the characteristic of form. Because it can be distinguished and known, it is called consciousness, and so on. The distinguishing characteristics of actions of all the aggregates, ayatanas, dhatus, and so on, are also not themselves, because all dharmas have no action. Due to the distinguishing characteristics of action and agent, those things, that is, all things, are without characteristics, that is, emptiness. If all dharmas are truly empty, then the Bhagavan