Tibetan
རོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཤེས་པ་མི་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང༌། ཕྱི་རོལ་གྱི་རགས་པར་སྣང་བ་སྣང་བཞིན་པའི་ལུས་ཅན་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་པའམ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་རགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ནི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅས་སྟོན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་ཤེས་པ་ལ། །རགས་པ་སྣང་མིན་དེའི་བདག་ཉིད། །གཅིག་ལ་བཀག་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར། །མང་པོ་ལ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དོན་ནམ་ཡན་ལག་ཅན་ལ་རགས་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཞིང༌། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རགས་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རགས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་དབེན་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་དེ་རགས་པའི་རྫས་ཉིད་དམ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་རགས་པ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ནི་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལེའུ་གཉིས་པར་བཀག་པའི་ཕྱིར། རགས་པ་རྫས་གཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོ་ལ་རགས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རིགས་མཚུངས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོ་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པར་སྣང་བར་གྱུར་པ་རགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོ་ལ་ཡང་རགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོ་བ་ལ་རགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། འདུས་པའི་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རགས་པ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། ལུས་ལས་ཐ་དད་པའི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གཞན་གང་ཞིག་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི་ལུས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནང་གི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ནམ། གདུང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་དེ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རགས་པ་ནི་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་རིགས་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རགས་པར་སྣང་བའི་རིག་པ་ནི་དུ་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ཅན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང༌། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ལྟ་བ་འདིར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་སྣང་ལས་གཞན། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆ་ལྟར་གནས་པ། །ཐ་དད་མེད་ཤེས་ཐ་དད་དུ། །རབ་ཏུ་སྣང་བ་བསླད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མི་རུང་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་ལ། གཞན་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐ་དད་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རིག་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་དང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་དང་གཞན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་རང་རིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཤེས་པ་གཅིག་རིག་པ་ཤེས་པ་གཞན་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་ན་གཞན་རིག་པ་བདག་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གཞན་ཁོ་ནའི་རིག་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་དུ་ཐ་དད་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྣ་ཚོགས་ཡན་ལག་དང༌། སྣ་ཚོགས་དཔའ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་བཞིན་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་ཡང་བདག་གིས་འདི་དག་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ། རང་རིག་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་མི་གཞན་གྱི་སེམས་མི་མཐོང་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ གཉིས་མཐོང་བ་མང་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་གཉིས་རིག་པར་བྱེད་པ་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་བདག་དེ་ཡང་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ། གཞན་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་གྲང་ན། གལ་ཏེ་བདག་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ན་ནི། དེ་རང་ཉིད་ཁོ་ན་ཤེས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཤེས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདག་གིས་མཐོང་བ་ཐ་དད་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཕྱོགས་དེ་ལ་ཡང་བདག་གི་རང་བཞིན། གང་གིས་བདག་རིག་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ནམ། ཤེས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡིན། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་རང་བཞིན་ནི་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ནི་བདག་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་བདག་ལ་གཞན་འཛིན་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་ནི་གཞན་འཛིན་པའི་མངོན་དུ་ཕྱོག
Chinese
若，那么如果完全清净的识不显现，即使那样，外境的粗大显现，显现的身体本身是识，或者是极微的粗大显现，识是真实的相状的缘故，如何一切法都是空性呢？这里说到，因此对于境和识，粗大显现与否是它的自性，因为只在一个上遮止的缘故，在众多上也不存在。名为，粗大本身是的缘故，对于极微的境或者有支分不显现粗大，识的自性也不显现粗大，这样粗大是因为与各方分相关联的缘故，各方分也是互相隔离的状态的缘故，不是一体的。因此它的自性，即粗大的事物本身，或者说极微上有粗大存在，这是遮止的。或者在第二品中遮止的缘故，粗大不是单一的事物。然而在众多极微上显现粗大，这样相似的众多极微没有被其他阻断而显现，就说是粗大，那么，这里说到，在众多极微上也没有粗大的自性，因为各个极微上没有粗大本身，聚合的差别也不存在的缘故。还有说具有安乐相的识不是粗大，对此说到，除了身体以外的具有安乐相的其他什么会显现呢？因为显现的就是身体本身，显现为内在的安乐相或者痛苦相的缘故，没有除了粗大相以外的识，因为没有非常体验过的缘故。粗大不是一个识的种类，因为各方分不同的缘故。显现粗大的觉知即使是众多，因为不是互相显现为不同的缘故，一切法都是空性。那么如果一切事物都是唯有显现存在的，即使那样，那本身就变成了唯识的观点，如何一切法都是无自性的呢？这里说到，除了完全决定的显现以外，外
English
If so, even if the completely pure consciousness does not appear, even so, the gross appearance of the external environment, the appearing body itself is consciousness, or the gross appearance of the extremely subtle, since consciousness is only of the nature of truth, how are all dharmas emptiness? Here it is said, therefore, for the object and consciousness, whether the gross appears or not is its own nature, because it is only prohibited on one, it does not exist on many either. It is called, because it is the gross itself, it does not appear gross to the object of the extremely subtle or to the limb, and the nature of consciousness does not appear gross either, like this, gross is because it is related to different directions, and the different directions are also in a state of mutual isolation, so it is not one. Therefore, its own nature, that is, the gross thing itself, or that there is grossness on the extremely subtle, this is prohibited. Or because it is prohibited in the second chapter, gross is not a single thing. However, it appears gross on many extremely subtle, like this, many similar extremely subtle appear without being interrupted by others, it is said to be gross, then, here it is said, there is no gross nature on many extremely subtle either, because there is no grossness itself on each extremely subtle, and the difference of aggregation does not exist either. Also, it is said that the consciousness with the aspect of happiness is not gross, to this it is said, what else with the aspect of happiness other than the body will appear? Because what appears is the body itself, because it appears as the inner aspect of happiness or the aspect of suffering, there is no consciousness other than the gross aspect, because it has not been experienced very much. Gross is not a kind of one consciousness, because the different directions are different. The awareness that appears gross, even if it is many, because it does not appear to be different from each other, all dharmas are emptiness. Then if all things are only existing in appearance, even so, that itself becomes the view of only consciousness, how are all dharmas without self-nature? Here it is said, except for the completely determined appearance, the outer
Chinese
犹如愚昧之分而住，无异之识于异中，显现之错乱。如是说者，识之自证性，以住于自性之故，不应显现为异，以自性显现时，无有他显现之故。是故非于异中而识。然若谓二识互相显现故，为异耶？若谓二识能明自性与他性，如是，则显现为自与他之二相，岂非转为自证耶？一识非识他识。若识识之自性，则非成他识之自体。然若谓识非自证，然以唯是他之识者故，二识互相执为异耶？如是，则如种种支分与种种勇士之遍断，二识亦不应可见耶？又，我见此等之识应无有，以不显现自体之故。是故于识彼性中，不应有自证。如是，则如不见他人之心般，二识应多见。然若谓能识二识者为我耶？若是，则我彼亦为自证耶？抑或为他识之自性耶？若我为自证之自性者，则以其唯识自之故，不应识他。然若谓我见异相有何相违耶？于彼方亦有我之自性，以何者我识之自性彼性，能悟解义耶？识耶？抑或以他之自性耶？若谓以彼性而为他识者，则非理，以我之自性住于我之自性故。何为住于自性之自性者，以唯是显现趋向于我故。云何成他识？然若谓我具有显现趋向于他执之自性耶？如是，则彼他执之显现趋
English
Like abiding in the aspect of ignorance, the undifferentiated consciousness appears as differentiated, which is a corrupted appearance. As it is said, since the self-knowing nature of consciousness abides in its own nature alone, it should not appear as different, because when its own nature appears, there is no appearance of other. Therefore, it is not consciousness in difference. But if it is said that the two consciousnesses appear to each other, therefore they are different? If it is said that the two consciousnesses illuminate their own nature and the nature of others, then in that case, wouldn't the two aspects of appearing as self and other turn into self-knowing? One consciousness is not the consciousness that knows another consciousness. If one knows the self-nature of consciousness, it does not become the self of other-knowing. But if it is said that consciousness is not self-knowing, but because it is only the knower of others, do the two consciousnesses mutually grasp as different? If so, then just as the various limbs and the complete cutting off of various heroes, shouldn't the two consciousnesses also become invisible? Furthermore, the consciousness that says, "I see these," should not exist, because it does not manifest itself. Therefore, self-knowing should not exist in that very nature of consciousness. If so, then just as one does not see the mind of another person, the two consciousnesses should appear to see many. But if it is said that the self is what knows the two consciousnesses? If so, then is that self also self-knowing? Or is it the nature of other-knowing? If the self is of the nature of self-knowing, then because it only knows itself, it should not know others. But if it is said, what contradiction is there in the fact that I see different appearances? In that case, there is also the self-nature of the self, by which self-knowing nature does it realize the meaning? Consciousness? Or is it by the nature of other? If it is said that it is other-knowing by that nature, then it is not reasonable, because the self-nature of the self abides in the self-nature of the self. Because whatever is the self-nature that abides in its own nature is only the appearance that tends towards the self. How does it become other-knowing? But if it is said that the self has the nature of appearing to tend towards the grasping of other? If so, then that appearance of grasping other