English
Then, what is the aggregation formed by clinging to itself? However, atoms do not appear to have self-nature. If the wisdom with the aspect of aggregated atoms arises, is that proof of aggregation? (Answer:) Aggregation is just an imputation of cognition, like forests and so on. In general, the wisdom that grasps the commonality of all atoms is related to conceptual thought. Therefore, isn't it difficult to obtain non-conceptual perception when eye consciousness and so on grasp the general characteristic? (Answer:) It is said: Because of the connection with other meanings and the manifest, whatever other atom arises and changes, those accumulations are spoken of, and that is also the reason for the arising of knowledge. Because of the connection with the cause of establishing other meanings different from atoms, from the previous atoms, whatever other atom, in any place that can accommodate, the atom that arises as the cause of knowledge, the scripture says that it itself is the accumulation, which has the aspect of accumulation. Other accumulations do not exist. Because that which arises as a special atom is the reason for the arising of manifest knowledge. Then, if the atom itself is the cause of knowledge of mutual difference, then, will it appear? (Answer:) Aren't combs and other unmixed things also not appearing as unmixed from a long distance? Similarly, if even if it does not appear as different, the atom can still establish its own appearance, then what fault is there here? If so, then the thing itself appears
Tibetan
་ཅད་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་ཉིད་དེ། རང་གི་རྣམ་པ་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྟོག་པ་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚུལ་ལ་ཕྱི་རོལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པའོ། །དེ་མངོན་སུམ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པར་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཉིད་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅི་སྟེ་མི་སྐྱེད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རྡུལ་ཕྲན་གཞན་དག་མེད་པར་ནི། །རྡུལ་ཕྲན་ཁྱད་པར་དེ་ཡང་མེད། །དེ་གཅིག་ངེས་མེད་ཕྱིར་ཤེས་པ། །སྤྱི་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་གཏོད་པར་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ནི། རྡུལ་ཕྲ་མོ་གཞན་དག་མེད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་གི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། གང་གིས་ན་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྣང་བར་འགྱུར། དེ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་སྤྱིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་བཤད་དོ། །དེ་དག་གིས་ནི། དེར་ནི་དུ་མའི་དོན་སྐྱེད་ཕྱིར། །རང་གི་ཡུལ་ལ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བཅུ་པ། ཙི་སྟེ་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་ཉིད་ལའང༌། །ཅིག་ཅར་དུ་མ་མི་སྣང་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ཡང༌། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མའི་འཁོར་ལོ་ཅིག་ཅར་མི་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར། སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམ་པ་འཛིན་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མཐོང་བས་བསླངས་པའི་དོན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་མཐོང་བ་ན་དུ་མ་ཅིག་ཅར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་པར་ནུས་པ་ཡིན་གྱི། རྡུལ་ཕྲ་མོ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཏིལ་སོགས་ཐ་དད་རྣམས་ལ་ནི།། ཅིའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ།
Chinese
对于说一切皆无分别的说法，要这样说：所有以分别识知的事物，都是所希望的，因为它们显现为自身的相状。依靠他者的宗派，是为了显示有分别和无分别的差别，对于外境的状况，将外境显现为现量，回忆的分别念就是分别。因为它不在现量中存在，所以被称为无分别的识。那么，为什么极微本身在彼此不依赖的情况下，不能产生识呢？对此，这里说到：没有其他微尘时，微尘的差别也不存在。因此，一个微尘没有确定性，所以经论中说识是具有共相的行境。也就是说，能够对微尘的识产生相状差别的，不是在没有其他微尘的情况下存在的，而是依赖于那些微尘的集合。那么，怎么会在彼此不依赖的情况下产生呢？又怎么会在彼此不依赖的情况下显现呢？因此，因为一个微尘没有确定性，所以论典中说识是具有共相的行境。这些就能够显示“在那里是为了产生众多的意义，在自己的境上具有共相的境”的意义。量释论的注释，第十品。如果说，即使在同一个生处，也不能同时显现众多，那么，即使极微是同一个生处，但由于不能同时显现众多极微的轮涅，所以，从与先前所见之义相联系的角度来说，执持极微之相是具有分别的，因为与见到彼此各异的极微所引发的意义相联系。现量不是没有分别的。见到一个，也不是同时完全断绝多个，因为心识是同一个，能够认知对境，但不能同时完全断绝多个微尘。因此，难道要承认具有支分的事物吗？对此，这里说到：对于芝麻等各异的事物，为什么会显现为同时执持呢？
English
Regarding the statement that everything is without conceptualization, it should be said that all cognitions with conceptualization are desirable, because they appear as their own aspects. Relying on the tenets of others, the distinction between with and without conceptualization is shown. Regarding the state of external objects, that which makes external objects manifest is direct perception, and the conceptualization of recollection is conceptualization. Because it does not exist in direct perception, it is called cognition without conceptualization. Then, why doesn't the atom itself, without relying on each other, generate consciousness? Here it is said: Without other atoms, the distinction of atoms does not exist either. Therefore, one atom has no certainty, so it is said in the scriptures that consciousness has a common object. That is to say, the distinction that can generate aspects for the consciousness of atoms does not exist without other atoms, but depends on the collection of those atoms. Then, how can it arise without relying on each other? And how can it appear without relying on each other? Therefore, because one atom has no certainty, the treatises say that consciousness has a common object. These can show the meaning of "there, in order to generate many meanings, having a common object on its own object." Commentary on the Pramāṇavārttika, tenth chapter. If it is said that even in the same birthplace, many cannot appear simultaneously, then, even though atoms are of the same birthplace, because the wheel of many atoms cannot appear simultaneously, from the perspective of connecting with the meaning of what was seen before, holding the aspect of atoms is with conceptualization, because it is connected with the meaning elicited by seeing different atoms from each other. Direct perception is not without conceptualization. Seeing one is not also completely cutting off many at the same time, because the mind is the same, it is able to recognize the object, but it cannot completely cut off many atoms at the same time. Therefore, should we admit things with limbs? To this, it is said here: For sesame seeds and other different things, why does it appear to be held simultaneously?
Tibetan
གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཅིག་ཅར་མི་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་སྔོན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྲེས་ནས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་མ་འདྲེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་རྟོག་པ་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ། སྔར་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྲེ་བ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་དོན་དུ་མ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ནི། ངེས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཏིལ་དང་སྲན་མ་ཤ་དང་མོན་སྲན་གྲེའུ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང་བར་ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར། འོན་ཏེ་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འཇུག་པས་ཐ་དད་པའི་ཏིལ་རྣམས་ལ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདིར་ནི་མགྱོགས་པའི་ལན་བཏབ་ཟིན། །དེ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ན། །རིམ་མིན་འཛིན་པ་ཅིས་མ་ཡིན། །དུས་མཚུངས་ཅན་བློ་ཐམས་ཅད་ནི། །དེ་ལས་རིམ་མིན་སྣང་ཅན་འགའ། །ཅི་ཕྱིར་གཞན་ནི་རིམ་ལྡན་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དོན་ཀུན་འཛིན་པ་ལ། །འདི་ནི་རིམ་མིན་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་འདིར་རྒྱུ་མཚན་མགྱོགས་པའི་ལན་ནི་ཡི་གེ་དུས་གཅིག་ཐོས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ མགྱོགས་པས་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་ལ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་ཏ། དཔེར་ན་ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་མགྱོགས་པས་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རུང་སྟེ། དཔེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་སྟེང་འོག་ན་གནས་པའི་དོན་ནི་ཅིག་ཅར་འབིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རིམ་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིལ་རྣམས་ལ་ནི་ཅིག་ཅར་མཐོང་བ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གནོད་པ་མེད་པར་ཡང་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཏིལ་དེ་དག་ཉིད་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ལ་ནི་མགྱོགས་པར་སྣང་བ་རིམ་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །གཞན་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དུས་མཚུངས་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་བློ་དེ་ལྟ་བུའི་བློ་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བློ་རྣམས་ལ་དུས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་བློ་འགའ་ཞིག་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་རིམ་པ་མེད་པར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་ཞིང༌། བློ་གཞན་དག་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྣང་བ་ཅན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར
Chinese
如果微尘全部不能同时显现，那么先前的微尘混合后就会变成有分别的。而这也能通过显现未混合的微小微尘而成立为无分别。先前的微尘混合只是其他的意识而已。另外，如果不能同时完全断定事物，那么在确定的地方，芝麻、豆子、肉、豌豆、谷物等互相不具备的事物，为什么会同时显现被执持呢？如果说，因为意识非常快速地运作，所以不同的芝麻会同时显现，那么，回答说：这里已经回答了快速的答复。 这些次第产生时，为什么不是执持非次第的呢？所有同时性的心识，其中一些显现非次第，为什么其他的有次第呢？因此，对于执持一切事物来说，这会变成非次第的过失。对于同时执持，这里以“因为快速的缘故”作为理由的回答，就是用“文字会同时听到”来回答过了。另外， 因为快速而显现为非同时，却认为那是同时显现，如果这样理解，例如快速穿刺一百片莲花瓣，看起来像是同时穿刺一样，其他情况也应该如此，这是不行的，因为仅仅用比喻无法成立所要证明的。另外，穿刺一百片莲花瓣，上下位置的事物，因为不是同时穿刺，所以是通过推测次第来成立的。对于芝麻来说，同时看到并没有妨碍，没有妨碍的情况下，同时显现也不是颠倒的成立。另外，对于那些本身具有次第产生状态的芝麻，为什么快速显现时，不会执持为非次第呢？另外，具有刹那性质的，在什么情况下具有同时性的心识，所有那样的心识都是变化的，因为不是刹那。心识之间没有不同的时间。因此，在那些心识之中，一些心识对于具有次第的芝麻等显现为没有次第，而另一些心识对于那些次第产生的芝麻等，为什么会显现为有次第呢？
English
If all the subtle particles do not appear simultaneously, then the previous subtle particles, when mixed, will become differentiated. And this can also be established as non-differentiated by manifesting the unmixed, minute subtle particles. The mixing of the previous subtle particles is just other consciousness. Furthermore, if it is not possible to completely ascertain things simultaneously, then why do sesame seeds, beans, meat, peas, grains, and other things that do not possess each other in a definite place appear to be held simultaneously? If it is said that because consciousness operates very quickly, the different sesame seeds appear simultaneously, then, it is answered: Here, the quick response has already been answered. When these arise in sequence, why is it not that they are held as non-sequential? All simultaneous minds, some of them appear non-sequential, why are others sequential? Therefore, for holding all things, this would become the fault of being non-sequential. For simultaneous holding, the answer here using "because of quickness" as the reason has already been answered with "letters will be heard simultaneously." Furthermore, Because of quickness, it appears as non-simultaneous, but it is thought to be a simultaneous appearance. If it is understood in this way, for example, quickly piercing a hundred lotus petals, it seems as if they are pierced simultaneously, other situations should also be like that. This is not acceptable, because merely using a metaphor cannot establish what needs to be proven. Furthermore, piercing a hundred lotus petals, the things located above and below, because they are not pierced simultaneously, it is established by inferring the sequence. For sesame seeds, there is no hindrance to seeing them simultaneously, and without hindrance, the simultaneous appearance is not established as inverted. Furthermore, for those sesame seeds that inherently have a sequential arising state, why, when they appear quickly, are they not held as non-sequential? Furthermore, minds that have the characteristic of being momentary, in what situation do they have simultaneity? All such minds are changing, because they are not momentary. There is no different time between minds. Therefore, among those minds, some minds appear as non-sequential for sesame seeds and the like that have sequence, while why do other minds appear as sequential for those sesame seeds and the like that arise sequentially?