Tibetan
ས་དང་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ངེས་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། མི་གསལ་བ་དང་ཁ་དོག་དང་བྲལ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྤྱི་གཞན་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཅན་གྱི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་མི་གསལ་བ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་སྤྱི་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དབྱིབས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆ་བྱད་དང༌། ཡི་གེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སྟོང་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་བ་ལང་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་ན། དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཞན་ཅན་གྱི་གཞལ་བྱ་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་མཐོང་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་འདི་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པ་ནི་མིང་ཙམ་ཡིན་ནོ། །མིང་ཉིད་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པའི་དོན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཅིག་བྱེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། མིང་ཙམ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལེའུ་དང་པོར་བསྟན་ཏོ།། །།ཡང་ན་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་མཚུངས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ལ་མཚུངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཅན་མཐོང་བ་སྐྱེས་པ་ནི་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་སྤྱི་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེ་བྲག་པས་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང༌། །མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྣང་མིན། །སྣང་བ་གཉིས་ནི་མེད་ཕྱིར་ཡང༌། །བློ་ཡི་ཐ་དད་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་གྱུར་ཀྱང༌། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་འདི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མིག་གི་ཡུལ་དུ་མ་ཤེས་པའི་སྤྱིའི་རང་བཞིན་རིགས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་མི་གསལ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དོན་ཙམ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་གཞལ་བྱ་མེད་བར་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་རིག་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པའི་ཡུལ་མཐོང་
Chinese
难道不是应该认识到地和显现的形态是确定的吗？不明显且脱离颜色的随行总相不是显现，而是仅仅随行颜色等形态的心的体验将会产生。然而，如果总相是不明显的，且具有颜色和形状的形态，那么，如何能确定与声音相关的知识是总相呢？如果说，随行于空无颜色蓝色等、形状可知的特征、字母等形态的自性，而称之为牛，那么，如何能被具有其他形态的所量，具有其他形态的知识所见呢？因此，总相不是显现，随行认为“这是牛”仅仅是名称而已。如果名称本身也变得与无差别之义无关，那又该如何呢？不是这样的，因为在做同一件事上是相同的。在第一品中已经阐述了，仅仅是名称上相同。或者，仅仅是完全分析的知识是相同的，而在意义上并没有相同之处。然而，如果随行于声音而产生的见闻是体验到不明显的形态的总相，那么，由差别者所指出的脱离颜色等则不是，因为那是不明显的。回答说：即使那是相同的，也不显现于眼识的行境中。因为没有两种显现，所以很难找到心的差别。其中，对于随行之识，即使承认蓝色等自性以不明显的方式显现的形态是相同的自性，但显明的自性，即具有不明显形态的这个，并没有在眼识的行境中被见到。因此，对于眼识未知的总相自性，如何能成为种类呢？然而，因为与知识无差别，所以不明显是差别的自性。如果对于所有事物，不是所有通过总相和差别而显现的事物的心的体验都会产生吗？没有总相和差别的形态的所量，无法获得产生，因为那样的事物是理性的法，即见到存在于外境的处所。
English
Shouldn't one recognize that the forms of earth and appearance are definite? The general characteristic that follows what is unclear and devoid of color is not an appearance, but rather the experience of a mind that merely follows forms such as color will arise. However, if the general characteristic is unclear and possesses the forms of color and shape, then how can one ascertain that the knowledge related to sound is a general characteristic? If it is said that what follows and is empty of forms such as the color blue, the characteristics by which shape is known, and letters, is the very nature of a cow, then how can it be seen by a measurand with other forms, by knowledge with other forms? Therefore, the general characteristic is not an appearance; the following thought, "This is a cow," is merely a name. If the name itself becomes unrelated to the meaning of non-difference, how can that be? It is not so, because it is the same in doing the same thing. It has been explained in the first chapter that it is only the name that is the same. Alternatively, only the knowledge of complete analysis is the same, but there is no sameness in meaning. However, if the arising of seeing that follows sound is a general characteristic that has experienced an unclear form, then what is pointed out by the particular as being devoid of color, etc., is not, because it is unclear. It is said in reply: Even though that itself is the same, it does not appear in the domain of eye consciousness. Since there are no two appearances, it is difficult to find the difference in mind. Among these, even if one admits that the form in which the nature of blue, etc., appears unclearly to the following consciousness is the same nature, this clear nature, which has an unclear form, is not seen in the domain of eye consciousness. Therefore, how can the nature of the general characteristic unknown to eye consciousness become a category? However, since it is non-different from knowledge, the unclear is the nature of difference. If, for all things, doesn't the experience of the mind of all things that appear through general and particular characteristics arise? A measurand without the form of general and particular characteristics cannot obtain arising, because such a thing is a dharma of reason, that is, seeing the place that exists in the external object.
Tibetan
བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རིགས་མེད་པར་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་ན། ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བ་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའམ་རྟོག་པའི་བློ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་དང་སྤྱི་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྣང་བ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཅན་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ཡིན་ནམ། རྟོག་པའི་བློ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྣང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཙོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ལས་སྐྱེས་པའི་རིག་པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ལྷག་བའི་སྤྱིའི་ངོ་བོར་ཤེས་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་མི་སྣང་བར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྟོག་པའི་བློ་རྣམ་པ་གཉིས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་ལ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བློ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བས་ན་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་རིགས་མཐོང་བ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་རིགས་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ གཞི་ཁྱད་པར་གྱི་གཟུགས་ཉེ་བར་གྱུར་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཤེལ་སྒོང་ལ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། གཞིའི་གཟུགས་ལས་ཐ་དད་པ་ཤེལ་ལ་མི་སྣང་བར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དབང་པོས་འཕྲོད་འདུ་འཛིན་མེད་ཕྱིར། །འབྲེལ་པ་མཐོང་བ་མེད་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། དབང་པོས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མ་མཐོང་བར་ངེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དབང་པོ་ལས་འདས་པར་ཕ་རོལ་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་དང་རེག་པ་ལས་འདས་པའི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་འཇོམས་པར་འགྱུར། བཙོད་ལ་སོགས་པའི་ཚོན་རྩི་ནི་རང་ཉིད་མྱོང་བར་གྱུར་པས་སྣམ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཟེགས་གཟན་གཅིག་པུ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དབང་པོ་ལས་འདས་པར་འདོད་ལ། རིགས་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་སྤྱོད་
Chinese
如果又说，即使没有种类，也会产生具有种类之相的智慧，那么，如何才能避免显现为安住于自身之外呢？答：这是没有意义的，因为，从感官产生的或者概念的智慧，并没有发现具有随行和违逆之相的自性差别，因为没有共同和非共同之相的两种显现。像这样，具有两种显现的是感官产生的智慧呢？还是概念的智慧呢？对此，感官产生的智慧不是具有违逆和随行显现的，因为，所见是完全断绝了光明本身所不共之相的缘故。眼识不是了知光明自性之外的共同自性，并且不显现的自性不是对境，因为太过分了。如果说，概念的智慧是执持两种相的，那么，不是的，因为，它仅仅是体验不明显的自性。概念中显现光明的相是不可能的，因此，这个智慧也不是执持两种显现的，这样就显示了没有见到与光明相异的种类。如果说，不是通过结合聚集的力量，来了解与光明相异的种类是不同的吗？例如，当特殊的基础之形靠近时，它会显现在水晶球中，但要知道，水晶不会显现与基础之形不同的东西。答：说， 感官不摄取结合故， 关系安住不见中。 因为结合聚集超出了感官的范围，所以感官不摄取，因此，可以确定的是，种类等的关系是不可见的。像这样，因为对方已经承认结合聚集超出了感官的范围。超出了见和触的结合聚集，如何能摧毁自身显现为种类各异呢？染料等颜料，因为自身被体验到，所以会摧毁见到布料自性各异。如果说，仅仅是微尘的结合聚集被认为是超出了感官的范围，而有道理的感官的行境
English
Furthermore, if one were to say that even without a genus, a mind with the aspect of that genus arises, then how would one avoid the appearance of being situated outside of oneself? The answer is that this is meaningless, because neither the mind born from the senses nor the conceptual mind has found a difference in nature with aspects of following and reversing, because there is no appearance of two aspects, common and uncommon. Like this, is the mind with two appearances born from the senses? Or is it a conceptual mind? To that, the mind born from the senses is not one with appearances of reversing and following, because seeing is the very cutting off of the uncommon aspect of clarity itself. The consciousness born from the eye does not know a common nature that is more than the nature of clarity, and the nature that has become invisible is not an object, because it is too extreme. If you say that the conceptual mind holds two aspects, then it is not so, because it only experiences the nature of being unclear. The appearance of a clear aspect in conception is not possible, therefore, this mind also does not hold two appearances, and thus it is shown that no genus different from clarity is seen. If you say that it is not through the power of combining and gathering that one knows that a genus different from clarity is different? For example, When the form of a special basis becomes near, it appears in a crystal ball as its own nature, but one should know that the crystal does not show anything different from the form of the basis. Answer: Saying, Because the senses do not grasp combination, The relationship abides in the unseen. Because combination and gathering are beyond the scope of the senses, the senses do not grasp them, therefore, it is certain that the relationship of genera and so on is not seen. Like this, because the opponent has already admitted that combination and gathering are beyond the scope of the senses. How can combination and gathering, which are beyond seeing and touching, destroy the appearance of oneself as different genera? Dyes and other pigments, because they are experienced by themselves, will destroy the seeing of the nature of fabrics as different. If you say that only the combination and gathering of dust particles is considered to be beyond the scope of the senses, while the realm of the senses of a reasonable