Tibetan
ས་པ་དང་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གྱུར་ན་ནི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དེའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། མིག་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་རྟོག་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་རྟོག་པ་བསྡུས་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྟོག་པ་ནུབ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ན་ནི། ཇི་ལྟར་དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར། འོན་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་མེད་ན་ནི། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་ཤེས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནུབ་ཀྱང་རྟོག་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་བཏབ་པ། སླར་ཡང་ཅུང་ཟད་རྣམ་རྟོག་པ། །ཁོ་བོ་རྟོག་པ་དེ་འདྲར་འགྱུར།། ཅེས་རིག་སྔར་བཤད་གནས་སྐབས་ཀྱི། དབང་པོ་ལས་རྟོག་ལ་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ཅན་སྔར་རིག་པར་གྱུར་པ་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པས། ཁོ་བོ་ལ་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་དཔྱོད་ཀྱི། སྔར་རིག་པའི་གནས་སྐབས་རྟོག་པ་བཅོམ་པའི་ཚེ་དབང་པོའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པས་ནན་ཏན་དུ་གཞག་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དེའི་རྟོག་པ་འདི་རྟོག་པ་མེད་པར་མཐོང་བའོ་སྙམ་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བས་ཀྱང༌། ཇི་སྲིད་དུ་འདི་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་འདོགས། དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་དོན་དུ་ཡང་ཞེན་ པ་བརྟག་པར་བྱ་དགོས་ལ། དེ་ལ་ཡང་གཞན་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡང་མངོན་སུམ་རང་ཉིད་རྣམ་པར་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ངེས་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ་ཡིན་ཡང་ངེས་པ་གཞན་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་ཕྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་འདི་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་དང་པོར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་བརྒྱུད་པས་རྟོག་པའོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་གི །རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་ནུབ་པའི་སྣང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་རིག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཞེན་པའི་ལམ་འཇུག་ཅེ་ན། འོ་ན་ནི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་འདས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེན་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར། འོན་ཏེ་དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འདིར་ཡང་རྟོག་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཅན་སླར་ཡང་མཐོང་བ་མ་བཟློག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པས་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་ཅན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཤེས་པ་དག་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པར་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ཤེས་པའི་ཐ་དད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་གྲུབ་པ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཚོགས་པར་གྱུར་ན། ངེས་པའི་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཐ་དད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འཇོག་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་འདུས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་ཐ་དད་པའོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད། དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོའི་བདག་ཉིད་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་ནི་མི་ནུས་སོ། །ངོ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ལས་སེར་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི། འདུས་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རིག་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་མྱོང་བར་སྐྱེད་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཐ་དད་ པས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཐ་དད་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཡིན་ལ་རག་ན་རྟོག་པར་གྱུར་པའི་རིག་པ་མེད་ཀྱང་མིག་ཕྱེ་ན་རིག་པ་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེར་དེས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རིགས་དང་སྦྱོར་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་རིགས་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པས་མཐོང་བར་བྱེད་ན། དེས་ན་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན
Chinese
最初的生起之处将要产生，如果忆念等靠近，则将产生分别的智慧。如果说，那也是从现量的作用中产生的，所以是现量本身。那是不真实的，因为从眼睛产生的那个本身是没有分别的，并且在那之后的分别不是从根产生的，因为没有根的作用。应当这样说。那么，如果知道在分别被收集的状态中，显现为分别消失的状态，那么，在那时如何变成与分别分离的？或者，如果那时没有知识，那么，如何知道显现为无分别本身？即使分别的知识消失，分别也被压制而认知，因为不进入被称为“认知”的术语之路。如果这样问，对此回答说：稍微再分别，我变成那样的分别。如是，认知先前所说的状态，从根没有分别。意思是说，在分别消失之后，稍微详细地分析先前认知的对境，分析说：我产生了这样的分别。但不是在先前认知的状态中，在摧毁分别之时，由根的知识所认知，通过认真地安立而认知。它的密意是这样的：在那时，不会产生“它的分别，我看到没有分别”这样的想法。因此，应当说现量是与分别分离的。否则，即使说现量具有分别，只要没有生起“这是具有分别”的确定，如何施设“现量具有分别”的术语？因此，为了施设现量是分别的术语，也需要执
English
The initial place of arising will come to be, and if mindfulness and so forth draw near, then the wisdom of conceptualization will arise. If it is said that it arises from the action of direct perception, therefore it is direct perception itself, that is not true, because that which arises from the eye is itself without conceptualization, and the conceptualization that arises later at that time does not arise from the sense faculty, because there is no action of the sense faculty. That should be said. Now, if it is known that in the state where conceptualization is gathered, it appears as a state where conceptualization has ceased, then how does it become separate from conceptualization at that time? Or, if there is no knowledge at that time, then how is it known to appear as non-conceptual itself? Even if the knowledge of conceptualization ceases, conceptualization is suppressed and recognized, because the path of the term called "recognition" does not enter. If this is asked, the answer to this is: Again, slightly conceptualizing, I become such a conceptualization. Thus, the state of recognition previously spoken of, from the sense faculty there is no conceptualization. That is to say, after the conceptualization has ceased, slightly analyzing the object that has passed beyond the previous recognition, analyzing and saying: Such a conceptualization has arisen in me. But it is not that in the previous state of recognition, at the time of destroying conceptualization, it is recognized by the knowledge of the sense faculty, and recognized by diligently establishing it. Its intention is this: At that very time, the thought does not arise, "Its conceptualization, I see it without conceptualization." Therefore, it should be said that direct perception is separate from conceptualization. Otherwise, even if one says that direct perception has conceptualization, as long as the certainty that "this has conceptualization" has not arisen, how can the term "direct perception has conceptualization" be applied? Therefore, in order to apply the term that direct perception is conceptualization, it is also necessary to grasp
Chinese
如果有人问：‘“是与分别念俱生”是什么意思呢？’对此回答说，最初产生的那种分别念，是通过分别念的传递而被称为分别念的，当它脱离分别念的时候就不是了，因为那时执着于分别念消失的显现。难道那时没有觉知吗？如何进入执着的道路呢？如果这样说，那么分别念的意识，即使是很久以前消失的，又如何成为执着的对境呢？如果说，因为见到与它同类的分别念而知晓，那么，在这里，被压制的分别念再次显现也是不可避免的。因此，由于具有不相同的自性，并且是相互排斥而产生的，所以分别念和另一种意识之间，根本不存在同一性。如果成立了存在不同的因，那么就能成立意识的差别，如果有人问：‘分别念的不同的因没有成立啊。’如果聚集了特殊的因，那么就能成立具有确定性的意识差别，如果这样认为，那么，就像从不同的因产生的蓝色和黄色混合在一起一样，为什么不承认意识也是不同的呢？对于这一点，也不能说蓝色和黄色的自性是从特殊的因产生的不同的东西。因为执着于从认识产生的是黄色本身，而不是其他的混合物。如果有人问：‘意识也像蓝色和黄色一样吗？’如果那样，那么明和不明的不同的觉知，又怎么会是相同的因呢？比如，眼睛的力量产生体验蓝色，而分别念是依赖于先前体验所留下的习气而产生的。因此，由于不同的因，有分别念的和另一种是截然不同的，这一点非常清楚。因此，现量是无分别念的。如果那样，如果依赖于此，即使没有成为分别念的觉知，睁开眼睛觉知也会变得清晰，在那里，如果没有与此显现执着的种类和合，就不会有执取等等。正如经中所说：‘如果由与自己的特征和总是接近的种类，从根识产生的意识所见，那么，怎么能说现量是无分别念的呢？’
English
If someone asks, 'What does it mean to say, "It arises together with conceptual thought"?' The answer to this is that the conceptual thought that arises initially is called conceptual thought through the transmission of conceptual thought. It is not so when it is separated from conceptual thought, because at that time one clings to the appearance of the cessation of conceptual thought. Is there no awareness at that time? How does one enter the path of clinging? If one says this, then how can the consciousness of conceptual thought, even if it has disappeared long ago, become an object of clinging? If one says that one knows because one sees conceptual thought of the same kind, then here too, the reappearance of suppressed conceptual thought is unavoidable. Therefore, since they possess dissimilar natures and arise mutually exclusive, there is no identity whatsoever between conceptual thought and another consciousness. If it is established that there are different causes, then the difference of consciousness can be established. If someone asks, 'The different cause of conceptual thought is not established,' if special causes are assembled, then the difference of consciousness with certainty can be established. If one thinks in this way, then just as blue and yellow, which arise from different causes, are mixed together, why not admit that consciousness is also different? Regarding this, one cannot say that the nature of blue and yellow is something different that arises from a special cause. Because one clings to the fact that what arises from recognition is yellow itself, and not another mixture. If someone asks, 'Is consciousness also like blue and yellow?' If so, then how can different awarenesses of clarity and non-clarity have the same cause? For example, the power of the eye generates the experience of blue, while conceptual thought arises in dependence on the habitual tendencies left by previous experiences. Therefore, due to different causes, that which has conceptual thought and the other are completely different, which is very clear. Therefore, direct perception is without conceptual thought. If so, if one relies on this, even if there is no awareness that has become conceptual thought, awareness will become clear when one opens one's eyes. There, if there is no combination with the kind that clings to this appearance, there will be no grasping, etc. As it is said in the scripture, 'If what is seen by the consciousness arising from the sense faculty, which is of a kind that is always close to its own characteristic, then how can direct perception be without conceptual thought?'