Tibetan
གཞན་མེད་པས་ཚད་མ་གཞན་ལྡོག་པར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། ཡུལ་མེད་པའི་ཚད་མ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞལ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཚད་མར་འགྱུར། ཡང་ན་ཡུལ་གཉིས་ནི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཐ་དད་པའི་གཞལ་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གཅིག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་ན་ཡུལ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཅི་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱི་ ཡུལ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར་རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དངོས་པོ་གསུམ་ཡོད་པར་བྱེད་པས་ཡོད་པ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐར་སྨྲ་བ་ན་རེ་ཡོད་པ་ཉིད་དོན་དམ་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་ནི་འཁྲུལ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་གང༌། །དེ་འདིར་དོན་དམ་ཡོད་པ་སྟེ། །གཞན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པ་ཡིན། །དེ་དག་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ་མ་བཅོས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོར་ཡོད་པའོ། །གང་ཞིག་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་གཞན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་བརྟགས་ནས་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་དེ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཡོད་པ་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་དང་འདུ་བས་འབྲེལ་བས་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་མེད་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཡོད་པ་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནམ། ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཡོད་པ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྔོན་རོལ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་དང་འབྲལ་བ་ལས་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་གང་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཡོད་པ་ཡིན་ན། སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཡང་ཡོད་པ་གཞན་དང་འབྲེལ་པས་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡོད་པ་གཞན་པོ་ཡང་ཡོད་པ་གཞན་དང་ འབྲེལ་པས་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་ཅི་སྟེ་ཁས་མི་ལེན། འོན་ཏེ་ཡོད་པ་རྟག་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན། རྒྱུ་མེད་པར་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལེའུ་དང་པོར་བསྟན་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡོད་པ་སྟེ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་གི །ཁྱད་པར་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སོ་སོར་ངེས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་པའི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བར་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན། དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གང་སྣང་བ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། སྤྱི་ནི་རྟོགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་ཁོ་ནར་ཡོད་པའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དངོས་པོ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྣང་བ་མེད་ན། དེ་ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། འདི་ལྟར་རྟག་པའི་མ་ཡིན་ལ། མི་རྟག་པའི་ཡང་མ་ཡིན། ཡུལ་གྱི་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང༌། ཤེས་པའི་ཡང་མ་ཡིན་པས། དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང༌། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་མེད་དོ། །དོན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་སམ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྟག་པ་ལ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མེད་དེ། ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ནི་ཁྱབ་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་གང་ལ་ཡང་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མེད་པ་སྟེ།
Chinese
由于无有，遍及于以不现见成立使其他量反体，因为无有境的量并非合理，因为所量自身的体性或者他者的体性不存在，所以没有经历，如何成为量？或者说，二境与识并非他体，因为除了经历显现与不显现的相之外，没有其他他体的所量。任何外境的自相都是唯一的，因此所谓二境的意义，就是二相的同义词。如果现量之境在胜义中只是总相，难道不是像这样，色等诸法与有相联系而承认有吗？因为使三种事物存在，所以说为有。顺世外道说，有才是胜义，是现量的境，而差别是错觉。因此，如果问如何是有差别的境，则回答：何者能作义事，此即胜义有，余者世俗有，彼等说为自共相。如是说，凡是能作义事者，即是自相，因此彼即是胜义，即以不改造的自性而实有。凡是不能作义事者，即是他者，说是世俗假立而有。唯有胜义有和世俗有，导师才说为自相和共相，胜义有是自相，世俗有是共相。有是胜义，凡是说诸法与彼相合而有者，应当分析，不是与有相合而有，因为有本身不存在，因为不现见。另外，有与有相合吗？如果说与有相合而有，那么，如果是第一种情况，那么那时由于在与有相合之前就已经存在，所以会变成自性有。如果依赖第二种情况，那么那时由于脱离有，兔子角等也会变成有。或者，如果
English
Since absence pervades the reversal of other valid cognitions, it is to be established by non-apprehension. For a valid cognition without an object is not reasonable, since there is no experience because the object to be measured, either its own nature or the nature of another, does not exist. How can it become a valid cognition? Or, the two objects are not different from consciousness, because there is no other object to be measured that is different, except for experiencing the aspects of clarity and non-clarity. Whatever external self-character is only one, therefore the meaning of 'two objects' is a synonym for 'two aspects.' If the object of direct perception is only the general characteristic in the ultimate sense, is it not the case that phenomena such as form are admitted to exist because they are related to existence? Because it makes three things exist, it is said to be existence. The Carvaka says that existence itself is the ultimate, it is the object of direct perception, and difference is illusion. Therefore, if asked how it is an object of difference, the answer is: Whatever is capable of performing a function, that is ultimately existent here, the rest is conventionally existent, those are said to be self and general characteristics. Thus it is said that whatever is capable of performing a function is the self-characteristic, therefore that itself is the ultimate, that is, it exists as a real entity by its uncreated nature. Whatever is not capable of performing a function is the other, it is said to exist conventionally and imputedly. Only those that exist ultimately and conventionally are said by the teacher to be self-characteristic and general characteristic, the ultimately existent is the self-characteristic, and the conventionally existent is the general characteristic. Existence is ultimate, whatever is said to be that phenomena exist by being related to it should be analyzed, it is not that they exist by being related to existence, because existence itself does not exist, because it is not apprehended. Furthermore, does existence relate to existence? If it is said that it exists by relating to existence, then if it is the first case, then at that time it would become inherently existent because it already existed before relating to existence. If it relies on the second case, then at that time, because of being separate from existence, things like rabbit horns would also become existent. Or, if
Chinese
如果因为与有相离，本质上不存在的兔角等不存在，那么凡是能起作用的，就是存在的缘故，存在的自性就成了起作用。另外，如果因为与有相关联而存在，那么总的来说就不存在了。然而，如果存在也是与其他的存在相关联而存在，那么其他的存在也会因为与其他的存在相关联而存在，这样就会没有尽头。然而，如果存在本质上就存在，那么为什么不承认自己的自性也本质上存在呢？然而，如果存在是常恒且本质上存在的，而自己的自性不是常恒的，所以承认与存在相关联而存在，自己的自性是果，因为是从因而生的缘故而存在，而总的自性不是果的缘故，没有因怎么会存在呢？在第一品中不是已经说明了没有因什么也不存在吗？因此，只有能起作用的自己的自性是存在的，总的自性不是。存在本身显现在现量中，差别不是现量的对境，对于这样说的人，要说的是，凡是显现在现量中的，就是它的对境，只是分别体验自己的自性，而不是与它相同或不同的存在，因为没有体验过它，怎么会是现量的对境呢？因此，在现量中显现的独特且能起作用的事物，才是胜义谛中存在的，总的来说只是由分别念假立的。虽然如此，如果事物一点也不能起作用，那怎么会是能起作用的事物的自性呢？这样既不是常恒的，也不是无常的，既不是对境，也不是识，所以不起作用，也不能起作用。作用也不是通过现量或比量来了解的。其中，首先常恒的事物不能起作用，因为没有差别。常恒是周遍的，因为对任何果都缺乏能力，所以没有能力。
English
If rabbit horns, etc., which are non-existent by their very nature, are non-existent because they are separate from existence, then whatever performs a function exists because it exists. The characteristic of existence will become performing a function. Furthermore, if it exists by being related to existence, then generality, etc., will not become existent. However, if existence also exists by being related to another existence, then that other existence will also exist by being related to another existence, and thus there will be no end. However, if existence exists by its very nature, then why not admit that its own characteristic also exists by its very nature? However, if existence is permanent and exists by its very nature, and its own characteristic is not permanent, so it is admitted that it exists by being related to existence, its own characteristic is the result, so it exists because it arises from the cause, and the general characteristic is not the result. How can there be existence without a cause? Has it not already been shown in the first chapter that nothing exists without a cause? Therefore, only its own characteristic, which performs the function of the thing, exists, not the general characteristic. Existence itself appears to the direct perception, but the difference is not the object of direct perception. To those who say this, it is said that whatever appears to the direct perception is its object, and only its own characteristic is experienced separately, but not the existence that is the same or different from it, because it has not been experienced, how can it be the object of direct perception? Therefore, whatever unique and functional object appears to the direct perception is what truly exists, and generality exists only as an imputation by thought. Even so, if an object does not appear to be able to perform any function, how can it be the characteristic of an object that can perform a function? Thus, it is neither permanent nor impermanent, neither an object nor a consciousness, so there is no ability to function and no function. The function is also not known by direct perception or inference. Among them, first of all, the permanent cannot function, because there is no difference. The permanent is pervasive, and because it lacks the ability to produce any result, it is powerless.