Chinese
因为没有见到（彼）智慧的缘故。因此，说二量者，是从各自决定的行相中体验，从而了悟除此之外别无他物。由此也能确定，相似与不相似等显现与隐蔽之境，具有作用与不具有作用。这些将在后面阐述。对于所说的“隐蔽之境，现量不入”，需要进行说明：现量是具有各自决定的行相，由此表明除此之外是隐蔽之境。虽然不能通过现量了解隐蔽之境，但隐蔽之境是存在的，现量并不涉入其中。如果现量不涉入隐蔽之境，那么如何了悟隐蔽之境的法？因为了悟隐蔽之境的智慧的自性并非隐蔽。如果隐蔽之境被现量体验到，那么隐蔽之境本身就不会是隐蔽的自性，因为不同的自性不能成为法性，如同事物本身一样。或者，因为与隐蔽之境相关联，所以它的法就是隐蔽之境本身。如果是这样，那么现量就会执取隐蔽之境。因此，执取与隐蔽之境相关联的事物的现量，无疑也会执取隐蔽之境的事物，因此隐蔽之境的事物也会变成现量。因此，随后的比量就无法成立，因为现量之识并非比量。对此，这里说到：自证的现量能够了解隐蔽之境，但感官的意识不会涉入具有隐蔽之境的法的事物，因为一个意识无法了解法与有法二者。了解二者是了悟具有关联性，因此，虽然现量能够了解隐蔽之境，但必须通过比量才能了悟，所以比量是成立的。此外，与成立的自性事物无有差别的法，在没有执取事物的情况下
English
because the knowledge of it is not seen. Therefore, those who speak of two valid cognitions realize that there is nothing other than experiencing the aspects that are determined separately. This also determines that things like similarity and dissimilarity, and manifest and hidden objects, are capable or incapable of performing a function. This will be explained later. Regarding the statement that 'valid cognition of the manifest does not apply to what is hidden,' it should be stated that the manifest is that which has aspects that are determined separately, and this shows that what is other than that is hidden. Although the hidden object is not known by the manifest, the hidden object exists, but the manifest does not apply to it. If the manifest does not apply to the hidden object, then how will the dharma of the hidden itself be realized? Because the nature of the knowledge of the hidden is realized as not being hidden. If the hidden were to be experienced by the manifest, then the hidden itself would not be the nature of the hidden, because different natures cannot be the nature of dharma, just like the thing itself. However, if the dharma of it is the hidden itself because it is related to the hidden, then the hidden will be apprehended by the manifest. Therefore, the manifest that apprehends the thing related to the hidden will undoubtedly also apprehend the hidden thing, and therefore the hidden thing will also become the manifest. Therefore, the subsequent inference will not occur, because the knowledge of the manifest is not inference. Here it is said that the self-cognizing manifest knows the hidden itself, but the sensory consciousness does not apply to the object that is the subject of the hidden, because one consciousness does not know both the dharma and the subject of dharma. Knowing the two is realizing what is related, therefore, although the manifest knows the hidden itself, it must be realized by inference, so inference does occur. Furthermore, the dharma that is not different from the nature of the established thing, without apprehending the thing
Tibetan
རྟོགས་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་ཚད་མ་གཅིག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་སོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་ནི་ཆོས་ཅན་འཛིན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་འདོད། །འོན་ཀྱང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མི་གསལ་བ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་གྲུབ་ཀྱང་དོན་བྱེད་པ་ནུས་པའི་སྲེག་པར་ངེས་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དོན་བྱེད་པ་ལ་སྔར་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཕྱིས་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཚེ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྔར་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་ནི་སུ་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་དེ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་འགྱུར། དེ་མི་འདོད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཚད་མའི་ངེས་པ་ཡང་བརྗོད་པ་སྟེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པར་གྱུར་པས་ཚད་མ་དེ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཙམ་ལ་ཚད་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ནི་རྟགས་ལས་ཤེས་པའོ། །འོ་ན་ཡུལ་གཉིས་ཡིན་པས་ཆད་མ་གཉིས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཚད་མ་གཉིས་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཀྱིས་ཚད་མ་གཉིས་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཚོགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཚོགས་པ་སྲིད་པ་ཡང་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཡུལ་གཉིས་ངེས་པར་གྲུབ་ན་ཚད་མ་གཉིས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པ་གང་ཡང་ཡུལ་གཉིས་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། ཚད་མ་གཅིག་ལས་ཡུལ་གཉིས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་ཚད་མ་གཞན་དགག་པའི་དོན་དུ་ཡུལ་གཉིས་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ་ཡུལ་
Chinese
並非是通過理解來認識的。因此，與有法一同成為一個量之境者，是事物的法。隱蔽之物本身是不確定的，因為現量不依賴於對有法的執著。難道現量不涉及隱蔽之物嗎？那麼比量如何涉及呢？這裡說，比量並非是為了證成隱蔽之物本身的實體，誰會認為現量涉及隱蔽之物呢？然而，隱蔽之物是不明顯的，它通過體驗的自性，即自證的現量來成立，這樣說道。即使現量成立了隱蔽之物本身，也應當證成能夠起作用的火。對於此，由於先前現量已經涉及起作用，因此之後比量才會涉及。此外，比量無法使自己的特徵顯現，因為那是隱蔽之物本身，那是進行比量的時候。因此，並非認為先前現量會涉及。對於隱蔽之物本身，沒有人會去追求它，誰會讓現量涉及它呢？即使不希望這樣，那也是它自己的特徵，因為它被體驗到。這些也說明了量的確定性，由於隱蔽之物被確定，因此那個量才成立。僅僅與隱蔽之物相關聯就被稱為量。隱蔽之物的存在是從標誌中得知的。那麼，由於是兩個境，如何成為兩個量呢？境是因，而兩個量是果，因此不能從因確定果，例如，因並非必然與果相關聯。這裡說，並非是兩個所量成立兩個量，然而，由於存在集合的可能性，所以才說兩個量。集合存在的可能性也將在下文解釋。如果兩個境被確定成立，那麼就應當顯示為兩個量，例如，任何知識成立兩個境，那本身就是量，並非從一個量成立兩個境，這樣顯示道。無論何時，為了否定其他量而顯示兩個境，那時的境
English
It is not through understanding that one knows. Therefore, that which, together with the subject of a proposition, becomes the object of a single valid cognition, is the property of a thing. That which is hidden is itself uncertain, for direct perception does not depend on grasping the subject of a proposition. Does direct perception not engage with what is hidden? How does inference engage then? Here it is said: Inference does not establish the entity of what is hidden itself. Who would assert that direct perception engages with what is hidden? However, what is hidden is non-manifest, and it is established by the direct perception of self-awareness, which is the nature of experiencing, so it is said. Even if direct perception establishes what is hidden itself, it is necessary to establish the certainty of fire that is capable of performing a function. Regarding that, since direct perception has already engaged in performing a function, therefore, later, inference engages. Furthermore, inference cannot make its own characteristic manifest, for that is what is hidden itself, and that is when inference occurs. Therefore, it is not asserted that direct perception engages beforehand. No one seeks what is hidden itself as an object, so who would cause direct perception to engage with it? Even if it is not desired, it is its own characteristic, because it is experienced. These also state the certainty of valid cognition, for that valid cognition is established because what is hidden is ascertained. Merely being related to what is hidden is called valid cognition. The existence of what is hidden is known from a sign. Then, since there are two objects, how do they become two valid cognitions? The object is the cause, and the two valid cognitions are the result, so the result is not necessarily determined from the cause, for example, the cause is not necessarily associated with the result. Here it is said: It is not that two objects of measurement establish two valid cognitions, however, because there is the possibility of a collection, it is said that there are two valid cognitions. The possibility of a collection will also be explained below. If two objects are definitely established, then they should be shown as two valid cognitions, for example, any knowledge that establishes two objects, that itself is a valid cognition, but it is not that two objects are established from one valid cognition, so it is shown. Whenever two objects are shown for the purpose of negating another valid cognition, at that time, the object