English
It is not that there are differences such as time. To sum up, therefore, it appears at the time of perception, and things are different in nature from perception, and it is extremely difficult to overturn this. Because at the time of perception, the things that appear are proved to be non-different and one with happiness. Since the difference between things and perception cannot be overturned, perception is proved to have aspects. If perception has aspects, then perception itself will appear as blue and other aspects, not things. Even if you see it, it will become something else. If things appear at the time of perception, then it is no different from perception. If you rely on other aspects, it will also become dependent on other things, so that there is no end and it cannot be understood. In response, here it is said that the difference in cause can be inferred. Because seeing the perception with blue and other aspects, the difference in cause can be inferred, but it is not directly seeing things, because there are faults as mentioned above. So, like this, inferring extremely inconspicuous things, he said, even if there are other causes, because the wisdom of the senses does not exist. Even if there are other causes different from things, such as eyes and attention and manifestation, sometimes even if you want to manifest a pillar in an empty place, because there is no sensory wisdom with aspects such as pillars, but it exists in other places, so you should infer the difference in cause different from eyes and so on. Therefore, only things that are far away from the difference of what is seen can be measured. So, how is it directly perceived? Because the perception that dwells in its aspect is direct, it is said that things are the object of direct perception. If so, is it not true that only external things can be measured, and the statement that it is only perception is not valid? The answer is, if they are the same, they will not be immediately determined from the cause. That is to say, if the wisdom of the senses does not determine the place, time, and aspect from the same direct cause, then the person who only says perception will not say that, at that time, the difference in cause can be inferred.
Tibetan
ག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་སྔར་མཐོང་བས་གཞག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་སྐྱེ་བ་དེས་ཤིན་ཏུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱི་རོལ་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྟོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་མ་མཐོང་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། །འོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང༌། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན་བློ་རྣམས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་བོར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ས་བོན་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་རེས་འགའ་མྱུ་གུར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་ཀྱང་རེས་འགའ་ས་བོན་དུ་སྣང་བ་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་མེད་པར་ཡང་མྱུ་གུར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་ས་བོན་དང་མྱུག་གུ་ལ་སོགས་པ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ནིམ་རྟོགས་པར་གྱུར་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུ་ཡོད་དེ་དེ་ནི་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ས་བོན་ཤེས་པ་ནི་མ་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནས་བོན་གྱི་ཤེས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་མྱུ་གུའི་ཤེས་པ་འབྱུང་ཞིང་མྱུ་གུའི་ཤེས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ས་བོན་གྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་རིང་དུ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ་ དུ་བ་ལས་མེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱི་རོལ་བ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མེར་སྣང་བ་ཡང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་ལ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེད་དང༌། །དུ་བ་ལས་མེ་གྲུབ་པོ་ཞེས། །དེ་འདྲ་ཕྱི་རོལ་དོན་རྟེན་ཅན། །བྱེད་པོར་ཤེས་རབ་གནས་པ་གང༌། །དེ་ཡང་དེའི་ངོ་བོར་སྣང་ཅན། །ཡིན་ན་དེ་བཞིན་ངེས་སྐྱེ་ཅན། །བློ་རྟེན་པས་ནི་ལྡོག་བྱེད་ན། །འགལ་བ་དག་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ས་བོན་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་པོར་གནས་པ་དང༌། དུ་བ་ལས་མེ་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཕྱིར་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པར་བྱེད་པར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་དོ། །གན
Chinese
又将如何变化呢？当由先前见闻所留下的习气之力而生起时，它并非是对极未见之外境的觉悟。既然是随顺于见闻的觉悟，又怎能作用于未见之事物呢？如果外境不存在，那么因果之事物以及所知和能知之事物又将如何存在呢？如果外境不存在，那么心识应被视为因果之事物。有时，在种子显现的心识之后，会有显现为苗芽的心识；但有时，即使没有显现为种子的心识，也会有显现为苗芽的心识，不是吗？因此，种子和苗芽等事物，虽然在宣说外境的因果关系时难以理解，但它们有自己的因，那就是苗芽的因。如果种子心识未被理解，那它就不存在。因此，种子心识之后会产生苗芽心识，而苗芽心识之后又会产生种子心识。这样一来，它们就不会成为相互为因的关系了。因此，所知和能知之事物也被远远地抛弃了。 从烟推断有火存在的能立事物是隐蔽的，但并非存在隐蔽的外境。因为显现为火也是心识的自性，所以它仅仅是非隐蔽的，而外境中也不存在隐蔽之物。因此，为了能以比量来推知它，宣说外境才是合理的，如果有人这样认为，那么（回答是）： 颂曰： 种子生苗芽， 烟能证有火， 如是外境义， 作者智所依。 彼亦自体显， 如是定生者， 若以识为依， 有何相违耶？ 如颂中所说，种子生苗芽，像这样安立外境的作者，以及由烟证明有火，像这样安立外境的能知，都是存在的。
English
How will it change then? When it arises from the power of the habitual imprints left by previous seeing and hearing, it is not an understanding of an extremely unseen external object. Since it is an understanding that follows seeing and hearing, how can it act on unseen things? If external objects do not exist, then how can cause and effect, and objects of knowledge and subjects of knowledge, exist? If external objects do not exist, then consciousness should be regarded as cause and effect. Sometimes, after the consciousness that appears as a seed, there is a consciousness that appears as a sprout; but sometimes, even without the consciousness that appears as a seed, there is a consciousness that appears as a sprout, isn't it? Therefore, seeds and sprouts, etc., although difficult to understand when speaking of the causal relationship of external objects, they have their own cause, which is the cause of the sprout. If the seed consciousness is not understood, then it does not exist. Therefore, after the seed consciousness, the sprout consciousness arises, and after the sprout consciousness, the seed consciousness arises. In this way, they will not become mutually causal relationships. Therefore, objects of knowledge and subjects of knowledge are also abandoned far away. The means of proof that infers the existence of fire from smoke is hidden, but there is no hidden external object. Because appearing as fire is also the nature of consciousness, it is only non-hidden, and there is no hidden thing in the external object. Therefore, in order to be able to infer it by inference, it is reasonable to say that there is an external object. If someone thinks like this, then (the answer is): Verse: The seed produces a sprout, Smoke proves the existence of fire, Like this, the meaning of external objects, Is the basis of the agent's wisdom. That also appears as its own nature, Like this, those who are definitely born, If relying on consciousness, What contradictions are there? As said in the verse, the seed produces a sprout, like this, establishing the agent of the external object, and proving the existence of fire from smoke, like this, establishing the knower of the external object, they all exist.
Tibetan
ས་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དེའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཅན་དེ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པར་སྣང་དུ་རུང་བའི་རྗེས་ལ་ངེས་པ་སྐྱེ་རུ་རུང་བ་གང་ལ་ཡོད་པའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་བློ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བློ་ལ་བརྟེན་ནམ་གལ་ཏེ་རྟོག་པར་བྱེད་ན་ནི་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་དགོངས་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་མཐོང་བའི་དོན་ཡོད་ཀྱང་མེད་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཡོད་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་བརྗོད་དེ། མེད་པའི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཏེ་སྣང་བ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་པ་མེད་པར་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་མེད་ཀྱང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ས་བོན་མཐོང་བ་ལས་མྱུ་གུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ས་བོན་མཐོང་བ་འབའ་ཞིག་ལས་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ས་བོན་དུ་སྣང་བ་མེད་པར་མྱུ་གུ་ཡང་མཐོང་བས་དེའི་ཚེ་ས་བོན་མེད་ན་ མྱུ་གུ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ས་བོན་སྣང་བ་ཅན་གཞན་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་ས་བོན་མཐོང་བ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང༌། གཞན་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ལས་མྱུ་གུ་མཐོང་བ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ནི་མྱུ་གུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། མ་མཐོང་བའི་ས་བོན་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ས་བོན་གང་གིས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཡོད་པ་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། གང་གིས་མྱུ་གུ་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར། ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་དངོས་པོ་མེད་ན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་ཡོད་པར་ངེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འོན་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་བོན་ཡོད་པར་གྲུབ་ན་ནི་མྱུ་གུ་དེའི་འབྲས་བུར་གྲུབ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མྱུ་གུ་གྲུབ་ན་ནི་ས་བོན་ཡོད་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔར་མཐོང་བའི་ས་བོ
Chinese
這兩種情況都不依賴於外在的實體，而是以其本質顯現，即顯現為種子和幼芽等。同樣，那些能夠顯現為種子等的，以及能夠在之後產生確定的，就是幼芽等的意識。如果依賴或思考這樣的意識，會有什麼矛盾呢？沒有任何矛盾。其意圖是：因果僅僅是知識，而不是實體，因為即使存在未見的實體，也與不存在沒有區別。如是說：存在是指所緣境，不存在的不存在是指非所緣境。如果沒有外在事物，顯現如何存在呢？不是這樣的，已經表明即使沒有實體，也會顯現。因此，從見到種子到見到幼芽，因和果並非同類。雖然如此，但僅僅見到種子是不夠的，如果沒有顯現為種子，即使見到幼芽，那麼如果沒有種子，幼芽也會變成無因。如果說因為種子存在於其他顯現的事物中，所以幼芽不是無因的，這是不對的，因為這是不確定的。毫無疑問，沒有其他的種子可見，幼芽的見到也不是從見到其他事物中產生的。對於那些主張外在事物的人來說，幼芽不是無因的，因為未見的種子是因，這是不真實的。例如，如果認為存在任何未被見到的種子，那麼有什麼證據證明它的存在呢？憑什麼能證明幼芽是由種子產生的呢？如果說一個完全沒有能力的性質，如果沒有事物，就會被說成是存在。如果說從見到果實就能確定它的存在，如果果實本身沒有被證明存在，又怎麼能被認識為果實呢？如果種子被證明存在，那麼幼芽就會被證明是它的果實，如果幼芽被證明是果實，那麼種子就會被證明存在，因此會陷入互相依賴的過失。如果說以前見過的種
English
Both of these do not depend on external entities, but appear as their own essence, that is, they appear as seeds and sprouts, etc. Similarly, those that can appear as seeds, etc., and that can give rise to certainty afterward, are the minds of sprouts, etc. If one relies on or contemplates such a mind, what contradiction is there? There is no contradiction. Its intention is: cause and effect are only knowledge, not entities, because even if there is an unseen entity, there is no difference from non-existence. As it is said: existence refers to the object of perception, and the non-existence of non-existence is the non-object of perception. But how can appearance exist without an external entity? It is not so, it has already been shown that even without an entity, it will appear. Therefore, from seeing the seed to seeing the sprout, cause and effect are not of the same kind. Although this is so, it is not enough to see only the seed, if there is no appearance as a seed, even if the sprout is seen, then if there is no seed, the sprout will become without a cause. If it is said that because the seed exists in other appearing things, the sprout is not without a cause, this is not correct, because it is uncertain. There is no doubt that there is no other seed to be seen, and the seeing of the sprout does not arise from seeing other things. For those who assert external things, the sprout is not without a cause, because the unseen seed is the cause, this is not true. For example, if it is thought that there is any seed that has not been seen by anyone, then what evidence is there to prove its existence? By what can it be proven that the sprout is produced by the seed? If a nature that is completely without ability, if there is no thing, it will be said to exist. If it is said that one can determine its existence from seeing the fruit, if the fruit itself has not been proven to exist, how can it be known as a fruit? If the seed is proven to exist, then the sprout will be proven to be its fruit, and if the sprout is proven to be a fruit, then the seed will be proven to exist, therefore it will fall into the fault of mutual dependence. If it is said that the seed that was seen before