Tibetan
བདག་ཉིད་ཀྱིས། །བདག་ཉིད་ལ་དེར་འཛིན་པ་དེ། །བྱེད་པས་རང་གི་ལས་ལ་ནི། །བྱེད་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་སྣང༌། །རང་ཉིད་བྱེད་པོ་མ་ཡིན་ཡང༌། །དེ་ཡི་བདག་གིར་དེ་གཞག་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དེའི་བདག་ཉིད་ལ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི། དོན་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ལས་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བའོ། །རྣམ་པ་དེའི་དབང་གིས་དོན་ངེས་པ་དེར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་ནི་ཤེས་པ་རང་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ལས་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་རིག་པའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་སྔོན་པོའི་བྱེད་པ་པོ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང༌། གལ་ཏེ་བྱེད་པ་དེ་ལ་གནས་པར་ཤེས་ཏེ། ཁོ་བོས་འདི་རིག་པའོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེ་ན་པའི་དབང་གིས་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་དང་བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མི་འགལ་ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་སྔོན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་པར་སྣང་བ་དེ་བས་ན་ སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རིག་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་ན། དེའི་ཚེ་དོན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལ་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་པས་དོན་ལ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པས་དོན་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམས། །འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འབྱུང་ཕྱིར། །བྱ་བ་ལྡན་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན། །རྒྱུ་གཟུགས་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ཕ་མ་འདྲ་བའི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འཛིན་པའི་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་གཟུགས་འཛིན་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་འཛིན་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་མཐོང་དང་དབང་འབྲེལ་དང༌། །ཁྱད་པར་གྱི་བློ་དེ་དག་ནི། །བྱ་བ་ལ་ནི་ཆོད་པའི་ཕྱིར། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དཔྱོད་པ་པས་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ལ་ཚད་མར་འདོད་པ་དང༌། དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བ་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་མ་ཡིན་ཞིང༌། ཁྱད་པར་གྱི་བློ་ཡང་གཟེགས་ཟེན་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཚད་མར་འདོད་དོ། །དེ་དག་གིས་གང་གི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་དུ་ལས་དང་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱ་བ་ལ་སྟེ་རྟོགས་པ་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཉིད་དོན་ངེས་པར་རིག་པ་སྟེ་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བྱ་བ་ལ་ནི་བྱེད་པ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་ཕན་འདོགས་བྱེད་མོད་ཀྱི། །གཞན་གང་ཐ་དད་བྱེད་པོ་སྟེ། །དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དམ་པ་སྟེ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་སྟེ། རྟོགས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། བྱེད་པ་པོ་གང་ཞིག་བྱ་བ་དེའི་རང་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། བྱེད་པ་པོ་ཙམ་གྱི་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འོན་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་ཐ་དད་པས་ཤེས་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་མཐོང་བ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཀུན་གྱི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །དབང་པོ་རྣམས་ལ་འདི་འདྲ་མེད། །དེ་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་མེད། །དེ་འདིའི་འདི་ཞེས་གང་ལས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང༌། དོན་སོ་སོ་བ་བྱེད་པའི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་འདི་འདྲ་བ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོ་དོན་སོ་སོ་བ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་དབང་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་ཞེས་དོན་སོ་སོ་ལ་ཐ་དད་པ་དེ་དང་དེ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཐ་དད་པས་དབང་པོ་རྣམས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་དེ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཡང་གང་གི་ཕྱིར། ཐ་དད་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་དབང་པོ་འདི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་འདི་གང་ལས་ཡིན་ཏེ། མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མེད་ན་སྔོན་པོའི་ཡུལ་ལ་དབང་པོ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་སྔར་ཡོད་ན། འོ་ན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་
Chinese
自身。（自身）对于自身执著于此，以能作者，于自己的业上，如与能作俱现。虽自身非作者，然为彼之自体而安立彼故。如是说者，具有义之相状者，于彼自体执著之识者，以了达义之自体之能作，于青色等自己的业上，如与能作俱现也。以彼相状之力，于义决定者，为于彼各别安立之故。于胜义谛中，识自身非作者，以识与相状无有差别之故。了知青色之想，虽非依赖于青色之作者他者，然若知能作住于彼，谓我知此也，以如是决定之故。若问，以知之力，识不违越作业、能作与能作者之自性耶？无分别之体验，以是青色自性之识而显现，是故，于青色等之相状，无有他异之识。若识自身显现为义之相状，尔时义非生识耶？是故，于识义将成能作，然识非于义能作，彼如何识以执持义耶？答曰：譬如因与果诸法，以生起相似之自体故，虽不具有作业，然世间说因执持色。如是说者，譬如世间，以果与因父母生起相似之理故，虽无有执持之作业，然说执持色。如是，识虽无有义之相状之能作，然以安立执持之名言故，义之相状自身即是成立者。是故，见与根联系，及差别之智彼等者，以是于作业决定之故，不许为量。如是说者，能造作之识，由思择者于种类等完全断除而许为量，及根与联系能造作之识非是意，及差别之智亦为微尘等差别之识许为量。彼等以何之故，于成立者他者事业与
English
Oneself. (Oneself) clinging to oneself there, as an agent, appears as if co-present with the agent on one's own actions. Although oneself is not the agent, it is because it establishes it as its own self. As it is said, the consciousness that clings to the self of that which has the aspect of meaning, through the agency of the self of understanding meaning, appears as if co-present with the agent on its own actions such as blue. It is because of the power of that aspect that it is established separately in that which is determined in meaning. In the ultimate truth, consciousness itself is not the agent, because consciousness and aspect are not different. Although the thought of knowing blue does not depend on another agent of blue, if it is known that the agent resides in it, saying, "I know this," because of such determination. If asked, does consciousness not contradict the nature of action, agent, and actor by the power of knowing? The experience without distinction appears as the consciousness of the nature of blue, therefore, in the aspect of blue and so on, there is no other consciousness. If consciousness itself appears as the aspect of meaning, then is meaning not produced by consciousness? Therefore, meaning will become the agent in consciousness, but consciousness is not the agent in meaning, how does consciousness hold meaning? Answer: For example, the phenomena of cause and effect, because they arise with similar self-nature, although they do not have action, the world says that the cause holds form. As it is said, for example, in the world, because the fruit and the cause, parents, arise in a similar way, although there is no action of holding, it is said to hold form. Likewise, although consciousness does not have the agency of the aspect of meaning, because the term of holding is established, the aspect of meaning itself is the establisher. Therefore, seeing and root connection, and those of the wisdom of distinction, because they are determined in action, are not accepted as valid measures. As it is said, the consciousness that can create, is accepted as a valid measure by the thinker who completely cuts off the types, and the consciousness that can create the connection with the root is not mind, and the wisdom of distinction is also accepted as a valid measure for the consciousness of distinctions such as dust. Why do they, in the establisher, other actions and
Chinese
因为那个结果没有成立的缘故，所以从理证上来说不是量。为什么呢？因为对于作用，也就是对于觉悟的产生等等是确定的缘故。相本身是确定地认识事物，而不是从其他方面。因此，相本身是量。那么，感官等等不是能认识事物吗？那为什么会产生分别呢？回答说：对于作用来说，能作者们，全部都能提供帮助，但是，哪个能作者是不同的呢？那被认为是殊胜的成就者。也就是说，对于作用来说，成就者是殊胜的。感官等等所有的能作者都是作用，也就是对觉悟提供帮助，但是，哪个能作者是通过该作用的自身差别而产生差别的呢？那被认为是殊胜的成就者，而不仅仅是能作者的作用。 或者说，感官等等通过自身的差别使知识产生差别，就像通过不同的感官，对于所见之物的清晰与否等等产生不同的体验一样，是这样吗？这里回答说：因为一切共同的原因，感官们没有这样的差别。即使它们不同，也没有差别。那个从这个而来，这个又从哪里来呢？也就是说，因为对于见到蓝色和黄色等等一切事物的共同原因，感官们虽然能够产生清晰与否等等的差别，但是，没有像这样产生事物各自差别的差别。或者说，感官会变成不同的事物，比如，显现为蓝色的感官和显现为黄色的感官等等，对于不同的事物，那个和那个会显现，因此，因为法（事物）的差别，感官们是不同的。仅仅因为感官的差别，知识就会产生差别吗？那不是的。即使感官因为显现的法（事物）的差别而不同，但是为了什么？没有差别，也就是说，这个与相分离的感官，显现为蓝色和黄色等境，这又是从哪里来的呢？不是这样的。如果没有蓝色等等的相，就不会知道感官显现为蓝色的境。或者说，如果蓝色等等的觉悟先前存在，那么显现
English
Because that result is not established, it is not a valid cognition from the perspective of reasoning. Why? Because it is definite with respect to the action, that is, the arising of realization, etc. The aspect itself is the definite cognition of things, not from other sources. Therefore, the aspect itself is a valid cognition. Then, are the senses, etc., not able to know things? Why do they generate discrimination? It is said: For actions, the agents, all provide assistance, but which agent is different? That is considered the supreme accomplisher. That is, for actions, the accomplisher is supreme. All the agents, such as the senses, are actions, that is, they provide assistance to realization, but which agent differentiates through the self-difference of that action? That is considered the supreme accomplisher, not just the action of the agent. Or, do the senses, etc., differentiate knowledge through their own differences, just as through different senses, different experiences arise with respect to the clarity or lack thereof of what is seen, etc.? Here it is answered: Because of the common cause of all, the senses do not have such differences. Even if they are different, there is no difference. That comes from this, and where does this come from? That is, because of the common cause for seeing all things such as blue and yellow, although the senses can generate differences such as clarity or lack thereof, they do not have such differences that generate the individual differences of things. Or, the senses will become different things, such as the sense that appears as blue and the sense that appears as yellow, etc., for different things, that and that will appear, therefore, because of the difference of dharmas (things), the senses are different. Is it only because of the difference of the senses that knowledge will be different? That is not so. Even if the senses are different because of the difference of the dharmas (things) that appear, but for what? There is no difference, that is, this sense that is separate from the aspect, appearing as blue and yellow, etc., where does this come from? It is not so. If there is no aspect of blue, etc., it will not be known that the sense appears as the object of blue. Or, if the realization of blue, etc., exists beforehand, then appearing