Tibetan
དེ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དྲན་པས་སྔ་མ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་གང་གིས་ཤེས། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དྲན་པ་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་འཛིན་པའོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ལ་དྲན་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྔར་མེད་པ་འཛིན་པ་ནི་དྲན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་སྔར་མེད་པའི་དོན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འཛིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ནི་དོན་ལ་དོན་དུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་སྔར་མཐོང་བ་དེ་དོན་ཡིན་ལ། འདི་ནི་སྔར་མེད་པ་ཉིད་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དུ་དྲན་པ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་མཐོང་བའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་དྲན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་འདུ་བྱེད་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་དྲན་པ་ནི་བདག་ལ་འཕོས་པའི་དོན་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་རྣམས་རང་ལ་དེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་འཕོ་བར་སྣང་བ་ཅན་རིག་པ་པོ་ཡིན་ཞིང༌། རང་གི་བདག་ཉིད་དེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་རང་རིག་པ་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལས་འདུ་བྱེད་པ་འཇུག་པར་གྱུར་པའི་དོན་ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཐ་དད་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ པ་ཉིད་རིག་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །མདུན་ན་གནས་པ་ནི་དོན་རྣམས་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་བག་ཆགས་ས་ད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དེ། འདི་ལྟར་འཁྱུད་པས་བདེ་བ་འདུས་བྱས་ན་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་སྐྱེས་ནས་ཡང་རེག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་སད་པར་གྱུར་པས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་གི་རེག་པའི་བདེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་མདུན་ན་གནས་པའི་དོན་རྣམས་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་གནས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རིག་པར་བྱེད་པར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་རམ། དེའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་རང་ལ་འཕོ་བར་སྣང་བ་ཅན་རིག་པར་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་གྱི་བདག་ཉིད་རང་བདག་ཡིན། །དེས་ན་དེ་དག་དེས་མྱོང་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དོན་མྱོང་བར་བཤད་དེ། །དམིགས་པ་དག་ནི་དེར་སྣང་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་རིག་པ་དེའི་ཕྱིར་རེག་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་རྣམས་མྱོང་བར་བཤད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཐ་དད་པར་རིག་པ་ཡིན་ན་ནི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ་སྙམ་དུ་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དག་ནི་ནང་གི་རིག་བྱ་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་དོ། །ཁ་ཅིག་བདེ་སོགས་སེམས་མེད་དང༌། །ཕྱི་ན་གནས་དང་གཟུང་བ་རུ། །སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིའང༌། །ཅིག་ཅར་གཉིས་འཛིན་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲངས་ཅན་ཁ་ཅིག་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པ་དང་སེམས་མེད་པ་ཉིད་དང་གཟུང་བར་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་གྲངས་ཅན་དེའི་ཡང་ཅིག་ཅར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་གདོན་མི་ཟ་བར་འཛིན་པར་མི་འཐད་དེ། གདོན་མི་ཟ་བར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་ངེས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ ཡང་ཕྱི་རོལ་དང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་སོགས་སྔོ་སོགས་དང་ཐ་དད། །མིན་ཅན་དངོས་ཕྱིར་གཅིག་འཛིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་རྨོངས་པ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཐ་དད་སྣང་ཅན་སེམས་ཀྱི་ཡུལ། །དེ་ལས་ཐ་དད་མེད་དམ་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་གང་ལ་ཡོད་པའི་སེམས་དེ་དག་གི་གཟུང་བའི་ཡུལ་ནི། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་དེ་ཐ་མི་དད་ཀྱང༌། །གོམས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་བྱུང་ལས། །བློ་ལ་དགའ་དང་གདུང་བ་ཡིས། །ཤིན་ཏུ་ཕུལ་བྱུང་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་ཚུལ་གཅིག་པས་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བློ་ལ་དགའ་བ་དང་གདུང་བ་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་ན། གོམས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་བུད་མེད་གཅིག་ལ་དགའ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་འགྲོ་བ་བཟང་མོའི་མིག་དང་ནུ་མ་དང་འཛུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་བྱད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བློ་ཡང་བདེ་སོགས་པའི། །བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགལ་མེད་ན། །ད་ནི་བདེ་སོགས་བདག་ཉིད་དེ། །ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་ཇི་ལྟར་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་ཡང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བློ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་གོམས་པའི་བྱེ་ བྲག་གིས་བློ་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། ད་ནི་བློ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་ནས་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བློ་ལ་གནས་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་བློ་ཉིད་བདེ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གཙོ་བོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཅི་ཡིས་ཤེས། གལ་ཏེ་རིགས་ཐ་དད་ལྡན་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་མིན་ཞེ་ན། །སྐྱེས་བུ་ཀུན་གྱི་འཛིན་བྱེད་མིན། །དེ་ཕྱིར་ཟབ་པོ་ཉམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོ་ན་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བློས་འཛིན་པར་འགྱུར་ན། སྔོན་པོ་དང་ཤེས་པ་དག་རིགས་ཐ་དད་པ་ཅན་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བློ་རིགས
Chinese
那即是自证的体性。如果说，由忆念以先前和隐蔽的方式显现事物，那么，以什么来知晓是隐蔽的呢？不是以现量，因为现量不是以隐蔽为对境。如果说，忆念本身是隐蔽的执取，难道现量所见之处忆念不会介入吗？执取先前没有的事物，不应理是忆念，因为忆念不是执取先前没有的事物，现量也不是执取隐蔽的事物。因此，忆念不是具有执取隐蔽之事的。忆念不是对境如对境般了知的，比如，先前所见是境，而这却是先前没有的生起之故。具有忆念之相的了知，是忆念显现为境的差别的体性。由先前所见的势力所生的蓝色等相，仅仅是成为忆念的自性。因此，如由所见的作意所生起的忆念，是执取转到自身之境，同样，安乐等事物的内在所触的差别，是觉知者显现为转到自身，即安乐等的自性，并且自身的自性是安乐等相的自证者。因此，从那之中作意介入的事物，内在所触的差别，以安乐等相而各异，成为自身的自性，因为是觉知者，所以仅仅是自证。面前存在的事物中，安乐等仅仅是从串习苏醒而生起的，比如，拥抱所积聚的安乐，极其稳固地生起，又与触觉一同享用，从见到色法而苏醒，像那样成为内在所触的安乐将会生起一样。如果说，如果从面前存在的事物中生起安乐等，那么，如果是那样，安乐等不会变成对那存在的色法的觉知吗？因此，为何说显现为转到自身而觉知呢？答：境的自性是自身，因此。
English
That is the nature of self-cognition. If it is said that things appear through memory in the manner of what was previous and concealed, then how is it known to be concealed? It is not by direct perception, because it is not an object of what is concealed. If it is said that memory itself is the apprehension of what is concealed, does not memory enter into what is seen by direct perception? It is not reasonable for memory to apprehend what was not there before, because memory does not apprehend what was not there before, and direct perception does not apprehend what is concealed. Therefore, memory is not one that apprehends what is concealed. Memory does not have knowledge of an object as an object, for example, what was seen before is an object, but this is because what was not there before has arisen. The knowledge with the aspect of memory is the appearance of memory itself as the nature of the difference of the object. The appearance of blue, etc., which arises from the power of what was seen before, is only what has become the nature of memory. Therefore, just as memory, which arises from the action of seeing, is the apprehension of an object transferred to oneself, similarly, the differences of the inner touch of things such as pleasure, etc., are knowers who appear to be transferred to oneself, that is, to the nature of pleasure, etc., and one's own nature is the self-knower of the aspects of pleasure, etc. Therefore, because the differences of the inner touch of things in which action enters from that, which are different by aspects such as pleasure, etc., become one's own nature, it is only self-cognition because it is a knower. In the things that are present, pleasure, etc., are only born from the awakening of habit, for example, the pleasure accumulated by embracing arises very firmly, and again, enjoying together with touch, awakens from seeing the form, and in the same way, the pleasure of the inner touch will arise. If it is said that if pleasure, etc., arise from the things that are present, then, if that is the case, will not pleasure, etc., become the knowledge of the form that exists? Therefore, why is it said that it appears to be transferred to oneself and knows? Answer: The nature of the object is oneself, therefore.
Chinese
彼等感受彼等。因此说为体验意义。所缘即于彼显现。如是说者，安乐等彼等成为自证之自性之义之体性，乃是内部所触之差别，安乐等彼等将成为所体验。以成为自性之内部所触之差别之识，因此说为体验所触之差别之义，若非如是，而是以异体而识，则念为体验安乐等将不会有关联，因为体验自己之体性之故。以自己之体性，于证悟之自性中，从因之力量而生是合理，因此说为体验。安乐等所缘乃是内部所识之显现者。某些人说安乐等无心，于外而住且为所取，彼等亦不应同时执二者。如是说者，数论派某些人如声等般，说安乐与痛苦等住于外境且是无心之自性且为所取，彼数论派之安乐等与青色等二者亦不应同时执取，因为无法确定必然同时缘取青色与黄色，同样地，安乐等亦无法确定必然同时缘取外境。若说安乐等与青色等无有差别，以是无异之事物之故而同时执取，则此处说，显现为异体之心之境，为何不与彼等相异？如是说者，对于青色等与安乐等之体性显现为异体之心，彼等所取之境，为何不与安乐等与青色等相异？如同安乐与痛苦等般，青色等与安乐等亦以显现为异体而应是异体。此乃总结之语。以因之不同，亦显示青色等是异体，安乐等是异体。外
English
They experience them. Therefore, it is said to experience meaning. The objects appear there. As it is said, those such as happiness become the nature of self-awareness, the essence of meaning. It is the distinction of inner touch. Those such as happiness will become what is experienced. Because of the knowledge of the distinction of inner touch that has become self-nature, it is said to experience the meaning of the distinction of what is to be touched. If it is not like that, but is known as different, then the thought of experiencing happiness will not be related, because one experiences one's own nature. Because it is reasonable to arise from the power of the cause in the nature of realizing one's own nature, it is said to be experienced. The objects such as happiness are the appearance of what is known internally. Some say that happiness, etc., are mindless, reside outside, and are grasped. It is not appropriate for them to simultaneously grasp two things. As it is said, some Samkhyas, like sound, etc., say that happiness and suffering, etc., reside outside and are mindless and grasped. It is not appropriate for those Samkhyas to simultaneously grasp happiness, etc., and blue, etc., because it is not certain that blue and yellow are necessarily perceived together. Similarly, it is not certain that happiness, etc., are necessarily perceived together with the outside. If it is said that happiness, etc., are not different from blue, etc., and therefore one grasps them simultaneously because they are non-different things, then it is said here, the objects of the mind that appear as different, why are they not different from them? As it is said, for the mind in which the nature of blue, etc., and happiness, etc., appear as different, why are the objects grasped by them not different from happiness, etc., and blue, etc.? Just as happiness and suffering, etc., are different, blue, etc., and happiness, etc., should also be different because they appear as different. This is the concluding word. Because of the difference in causes, it is also shown that blue, etc., are different and happiness, etc., are different. Outer
Chinese
虽然感受各不相同，但由于习惯非常殊胜，心中喜悦和悲伤，也会变得非常殊胜而无法存在。如是说。如果快乐等是蓝色等的自性，那么外道就没有差别，因为方式相同，由于习惯的差别，如同蓝色等一样，心中喜悦和悲伤非常殊胜的事物就不存在了。由于习惯的差别，看到对一个女人生起喜悦和完全的悲伤。殊胜的快乐也因为美女的眼睛、乳房和微笑等部分的差别而自性各异，因此快乐等不是蓝色等的自性。如果心识也与乐等，具有自性不相违，那么现在乐等自性，在外境中如何了知？如是说。那么，如同声音等是快乐等的自性一样，心识也是快乐和痛苦的自性。因此，心识也是快乐等的自性，由于习惯的差别，心识变得非常殊胜时，成为其自性的事物也会变得殊胜。快乐等变得殊胜没有相违之处吗？现在，既然已经承认心识具有快乐等的自性，那么快乐等的自性，在外境的自性中如何了知呢？因为体验到存在于心识中的快乐等，所以心识本身就变成了快乐。或者，声音等也因为是主宰完全转变的自性，所以外境也会被了知为快乐等的自性吗？那么，如何知道一切众生都是主宰完全转变的呢？如果具有不同种类，不是所取和能取，不是一切士夫的能取，因此深奥而变化。如是说。那么，如果不是声音等的自性，如果是这样，声音等会被心识执取，蓝色和知识等具有不同种类，因为不是所取和能取吗？如果心识种类