Tibetan
འི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་སྤོང་ན་ཡང་སྲིད་པ་གང་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་གསལ་བ་ལམ་དང་པོ་ཉིད་སྐྱོན་མ་ལུས་པ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ཉིད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བམ་པོ་བཅུ་པ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་གང་དག་བདག་གི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་དེ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་དེའི་བློ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉིད་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེ་བར་གྱུར་པའམ་སྡུག་བསྔལ་བར། །མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འདོད་པ་ཡིས། །འདི་ན་ང་ཞེས་བློ་གང་དེ། །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །འགའ་ཞིག་ང་ཞེས་མཐོང་མེད་པ། །དེ་ལྟ་བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད། །བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་ཡང༌། །བདེ་བ་འདོད་པས་མཐོང་རྒྱུག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྟེ། བདག་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའམ། སྡུག་བསྔལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཡིན་ཞེ་ན། སྲེད་པ་པོའི་སྟེ་བདེ་བ་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་བློ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྤངས་པས་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འགའ་ཞིག་ང་ཞེས་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་བདག་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང༌། བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་ན་བདེ་བ་འདོད་པས་མངོན་པར་རྒྱུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེའི་ཆགས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ། ཇི་ལྟར་ཡང་སྲིད་པ་མེད་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡོད་པས། ལམ་དང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་མེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བར་གནས་པའོ། །འདིས་ནི་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ བསྟན་ཏོ། །བདག་ཡོད་ན་འཆིང་ཞིང་དེ་ཉིད་ནི་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་བདག་ཡོངས་སུ་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་བདག་ཉིད་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་ནས་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གྱ་ནོམ་པའི་ཐར་པའོ། །བདག་མེད་ན་འཁོར་བ་དང༌། ཕ་རོལ་ཉིད་གྲོལ་བ་ཡང་གཞན་ཁོ་ན་སྟེ། གང་ཡང་གྲོལ་བའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ན་སུ་ཞིག་དགའ་བར་འགྱུར། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཐར་པ་རུང་ངོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི། །འཆིང་བའི་རྟག་པ་དེ་གང་ལས། །སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང༌། །ཐར་ཡིན་རྟག་པ་དེ་གང་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བདག་དང་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་དེ་བས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བདག་ཉིད་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་མི་ནུས་ཏེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རང་རྒྱུད་པ་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། རང་རླག་པར་བྱེད་པ་ལ་འགོད་པར་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་མི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་རྨོངས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཚེ་རྨོངས་པ་ལྡོག་པ་ན་བདག་མཐོང་བར་གྱུར་ན་སྟེ། དེའི་ཚེ་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བས་ན་མ་རིག་པ་ལས་འཁོར་བར་འགྱུར་ལ། རིག་ན་ཐར་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་ན་འཁོར་བའི་དུས་ན་གལ་ཏེ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཐོང་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འདི་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་མ་རིག་པ་ཉིད་འཁོར་བ་པ་སྟེ། བདག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་ན་བདག་འཁོར་བ་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་རྟག་ཏུ་བདག་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གནས་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཡང་ཟད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མ་རིག་པ་ལྡོག་ན་སྐྱེས་བུ་དག་པ་ཉིད་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཚེ་འཁོར་བ་ཉིད་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང༌། གྲོལ་བ་ཡང་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རིག་པ་ནི་ཚངས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལོག་ བར་སྣང་བ་དང༌། སྒྱུ་མར་སྣང་བ་མ་རིག་པའོ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་མ་རིག་པ་ཚང་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཚང་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མ་རིག་པ་ཚངས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མེད་ན། གཞན་ཉིད་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཐར་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་འཇུག །ཚངས་པ་དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་གྲོལ་བར་གནས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད། འོ་ན་ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པར་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། མ་རིག་པ་ཚངས་པ་ཉིད་གཞན་དུ་སྣང་ངོ༌། །གང་གི་ཚེ་མ་རིག་པ་ཟད་པ་དེའི
Chinese
如果仅仅通过道路本身来断除，那么存在又从何产生呢？因为智慧极其卓越地显现，第一条道路就能使所有过失完全灭尽，所以见道本身就是所有道路的自性啊！ 《释量论》的注释中，第十品：哪些与生俱来的坏聚见执著于我的相状，其自性就是仅是接近于它的心识，因为没有事物产生它，所以不是它的心识。如果问，仅仅是接近于它就是因吗？ “愿成乐或苦，莫成之欲者，此处我之识，俱生坏聚见，某未曾见我，如是彼无我执，无我执彼亦，不以乐欲驰。” 意思是说，凡是生起于无始以来的习气中的“我”的念头，那就是与生俱来的坏聚见。凡是“愿我快乐”或者“愿我不受苦”的那种念头，那就是“我”的意识。是谁的呢？是贪爱者的，也就是想要快乐的。这个意识就被称为与生俱来的坏聚见。如果不舍弃与生俱来的坏聚见，就不会消失。 有些人没有见过“我”，因此不会执著于我，如果没有执著于我，就不会因为想要快乐而奔波。如果有人明明有与生俱来的坏聚见的执著，又怎么会没有存在呢？因此，因为有与生俱来的坏聚见，所以不是仅仅通过第一条道路就能消除轮回的，然而与生俱来的坏聚见仍然可以通过修道来断除。 这显示了被称为寂静的相状。 如果存在我，就会被束缚，那么它本身不就是解脱吗？因此，从我对一切都感到快乐的特殊之处来看，我本身脱离了无明，而快乐的自性就是殊胜的解脱。如果没有我，轮回和彼岸的解脱也只是其他的，当任何人在解脱时感到快乐时，谁会感到快乐呢？执著于我
English
If one abandons it merely through the path itself, from what will existence arise? Because wisdom appears exceedingly excellently, the very first path exhausts all faults completely, therefore the path of seeing itself is the very nature of all paths! In the commentary on the Pramāṇavārttika, tenth chapter: Those views of the aggregates arising together that are transformed into the aspect of self, their nature is the mind that is merely close to it, because there is no thing that produces it, therefore it is not its mind. If one asks, is merely being close to it the cause? "May it become happy or suffering, the desire not to become, here the mind that says 'I,' is the co-emergent view of the aggregates. Some have not seen 'I,' thus they have no attachment to self, without attachment to self, they also do not run with the desire for happiness." This means that the thought of "I" that arises from beginningless habitual tendencies is the co-emergent view of the aggregates. The aspect of "May I be happy" or "May I not suffer" is the mind that says "I." Whose is it? It is the mind of the one who craves, that is, the one who desires happiness. This very mind is called the co-emergent view of the aggregates. If the co-emergent view of the aggregates is not abandoned, it will not disappear. Some have not seen "I," therefore they do not become attached to self, and if there is no attachment to self, they will not run manifestly with the desire for happiness. If someone has the attachment of the co-emergent view of the aggregates, how can there be no existence? Therefore, because there is the co-emergent view of the aggregates, it is not that one eliminates saṃsāra merely through the first path, but rather the co-emergent view of the aggregates remains to be abandoned through the path of meditation. This shows the aspect called peace. If there is a self, one is bound, and is that itself not liberation? Therefore, from the special feature of my being completely delighted, the self itself is separated from ignorance, and the very nature of delight is extraordinary liberation. If there is no self, saṃsāra and the liberation of the other shore are also merely others, and when anyone becomes delighted at the time of liberation, who will be delighted? Clinging to self
Chinese
如果存在，难道不会变成有缺陷的解脱吗？对此回答说：痛苦产生的因，束缚的常性从何而来？痛苦不生的因，解脱的常性又从何而来？如果自我是遍及一切的，那么因为它没有随之俱生和消亡，所以这个自我本身不能产生痛苦，就像虚空一样。如果它又是自主且有能力的，那么它怎么会产生自我的痛苦呢？对于毁灭自身的事物，有智慧的人不应该去追求。这是因为愚痴才会带来痛苦，当愚痴消失时，如果自我被看见，那么那时不就是解脱吗？因此，如果说因为无明而流转轮回，觉悟则获得解脱，那么在轮回的时候，如果自我的本性没有被看见，它又怎么存在呢？因为它不可见，难道它不会消失吗？因此，无明才是轮回的根源，而不是自我。或者说，自我的本性就是无明，如果不是他体的，那么自我怎么不会流转轮回呢？如果是这样，那么自我永远都是无明的本性，因此不会解脱，因为它存在，它的本性也无法被消除。如果无明消失，清净的补特伽罗存在，那么轮回本身就是完全不同的，解脱也是完全不同的，因此会依赖于佛教的观点。或者说，觉悟与梵天既非他体，也非非他体，也不是完全不存在的，而是以颠倒的方式显现，如幻象般显现，这就是无明。如果是这样，那么无明就变成了与梵天非他体的，因为它不存在，而梵天是究竟真实的。因此，如果无明与梵天不是非他体的，那么就会有其他的事物获得解脱。那么，如何进入解脱的修行方法呢？如果梵天总是处于解脱的状态，为什么还要进入呢？或者说，就像镜子等事物中颠倒显现的脸一样，无明就是梵天显现为其他事物。当无明消失时，
English
If it exists, wouldn't it become a flawed liberation? In response, it is said: The cause of suffering arising, from where does the permanence of bondage come? The cause of suffering not arising, from where does the permanence of liberation come? If the self is all-pervasive, then because it does not co-arise and cease, this self itself cannot produce suffering, just like space. If it is also autonomous and capable, then how would it produce suffering for the self? For something that destroys itself, a wise person should not pursue it. This is because ignorance brings suffering, and when ignorance disappears, if the self is seen, then isn't that liberation? Therefore, if it is said that because of ignorance one wanders in samsara, and awakening leads to liberation, then during samsara, if the nature of the self is not seen, how does it exist? Because it is invisible, wouldn't it disappear? Therefore, ignorance itself is the root of samsara, not the self. Or, the nature of the self is ignorance, and if it is not other, then how would the self not wander in samsara? If that is the case, then the self is always the nature of ignorance, therefore it will not be liberated, because it exists, and its nature cannot be eliminated. If ignorance disappears and a pure person exists, then samsara itself is completely different, and liberation is also completely different, therefore it will rely on the Buddhist view. Or, awakening is neither other than Brahman, nor non-other, nor completely non-existent, but appears in a reversed way, appearing like an illusion, this is ignorance. If that is the case, then ignorance becomes non-other than Brahman, because it does not exist, and Brahman is ultimately true. Therefore, if ignorance is not non-other than Brahman, then other things will be liberated. Then, how to enter the practice of liberation? If Brahman is always in a state of liberation, why enter it? Or, just like a face appearing reversed in a mirror, ignorance is Brahman appearing as other things. When ignorance disappears,