Tibetan
་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་བས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ནི་དྲན་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ད་ལྟར་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བཟུང་བ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ། གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བློ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་དང་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། བླང་དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་ལ། །འཇུག་ལ་དེ་གཙོ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བླང་དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་ལ་བློ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་སུ་ཡང་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ལས་ཉེ་བར་འཇུག་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང༌། དེ་ནི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་འདོད་པ་ལས་ འཇུག་པར་འགྱུར་ན་དེ་མེད་པས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་འཇུག་པ་མི་དམིགས་པས་ནས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་མ་གཏོགས་པར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ཡོད་པ་ལས་ཀྱང་མཐོང་བ་མ་གཏོགས་པར་སོ་སོར་ངེས་པར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མཚུངས་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཅི་བྱེད་པ་ལས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡུལ་ཉེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བློ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ་འདོད་པ་ནི་ཐ་སྙད་སྐྱེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་བཤད་དོ། །ཡང་བཟླས་ཏེ་གཟུང་བ་འཛིན་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུང་བ་འཛིན་བ་ནི་ལྷག་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་ཉིད་དེ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཚད་མ་བསམ་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ལ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ན་བློ་ཉིད་ཐ་སྙད་ལ་གཙོ་བོར་འགྱུར་གྱི་དབང་པོ་དང་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྐལ་བའི་དབང་པོ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དེ་དང་འབྲེལ་བས། མིག་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་མ་ཆོད་པ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཞིང་བསྐྱེད་པ་ནི་ཚད་མའི་བྱ་བ་ཡིན་པས་འཇུག་པ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས་དབང་པོ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་ཐ་དད་ཕྱིར། །བློ་རྟོགས་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས། །ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་དམ། ཡུལ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་བློས་ཏེ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་དེ་བས་ན་བློ་ནི་ཚད་མའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ། །འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་བེམས་པོ་ཡིན་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ཚད་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བདག་དང༌། ཡུལ་དག་ཀྱང་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འགྱུར་ རོ། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་ན་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནམ། སྐྱེས་བུ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ལ། ལས་ནི་ཡུལ་ཉིད་དེ་དག་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ལས་དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཚད་མར་རིགས་པ་ཡིན་གྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐོང་བ་ལས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་དེ། གང་ཞིག་ཐ་དད་པས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་པའོ། །སྒྲུབ་བྱེད་དམ་པ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པས། བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དེ་དབང་དག་པ་དང༌། མ་དག་པ་ལས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པར་ནུས་པས་ན་རྣམ་པ་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བློ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འགྱུར་མོད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་དག་པ་དང༌། མ་དག་པ་ལས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡོད་ན་འདི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དེའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་འདི་ཡོད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བློ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་དག་པ་དང༌། མ་དག་པ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པས་སྦྱངས་པའི་མིག་ལ་སྔོན་པོ་དང༌། སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཐ་དད
Chinese
不能遮止。因为通过见而领会到的，不是通过忆念而领悟的，而是忆念的对象所产生的果，是与现在相关的处所。或者，所取与能取本身也具有名言的作用，因此，感官等会被认为是量，因为没有损害。如果这样想，那是不存在的，因为只有心才是量，感官和欲望不是。为什么呢？因为，对于应取舍的事物，进入时，心是主要的。如是说，对于应取舍的事物，进入时，心是主要的，因为仅仅有感官，谁也不会进入。即使允许从欲望而进入，但它不能指示进入的处所，因此不是主要的。如果认为从欲望而进入，那么没有欲望就不会进入。如果不是主要的，那么，除了具有力量等之外，不会有进入，因此，青稞等会成为量。此外，就像没有欲望就不能进入所见之物一样，同样，即使有欲望，如果没有见，也不会分别确定地进入，因此，见到的是能力相同的。因此，如果进入的识是什么作用而成为主要的呢？因为能清楚地见到处所，所以心才是主要的，欲望只不过是产生名言而已。如果这也是量，那就太过分了。再次重复，所取与能取本身是量吗？那是不合理的。因为所取与能取没有增加，因此是无意义的，没有结果的量是不值得思考的，因为能清楚地指示进入的处所，所以心在名言上成为主要的，感官和欲望的识不是量。如果这样确定，如果量的结果，具有进入的特征，不是感官，因为与那个结果相关，眼等不是量，然而，因为产生量的结果，即未决定的领悟的特征，所以是量。领悟的果产生并
English
It cannot be prevented. Because what is comprehended through seeing is not realized through memory, but the result produced by the object of memory is the place related to the present. Or, the object and the subject themselves also have the function of expression, therefore, the senses etc. would be considered as valid cognition, because there is no harm. If you think so, that is not the case, because only the mind is valid cognition, not the senses and desire. Why? Because, for things to be taken and abandoned, the mind is the main thing when entering. It is said, for things to be taken and abandoned, the mind is the main thing when entering, because just having the senses, no one will enter. Even if it is allowed to enter from desire, it cannot indicate the place of entry, so it is not the main thing. If you think that you will enter from desire, then you will not enter without it. If it is not the main thing, then, without having power etc., there will be no entry, therefore, barley etc. will become valid cognition. Furthermore, just as one cannot enter a seen object without desire, similarly, even if there is desire, one will not enter separately and definitely without seeing, therefore, seeing is seen as having the same ability. Therefore, if the consciousness that enters is the main thing, what is its function? Because it can clearly see the place, the mind is the main thing, and desire is only the arising of expression. If that is also valid cognition, then it is too extreme. Repeating again, are the object and the subject themselves valid cognition? That is unreasonable. Because the object and the subject do not increase, therefore it is meaningless, and a valid cognition without result is not worth thinking about, because it can clearly indicate the place of entry, so the mind becomes the main thing in expression, and the consciousness of the senses and desire is not valid cognition. If this is determined, if the result of valid cognition, having the characteristic of entering, is not the sense organ, because it is related to that result, the eye etc. are not valid cognition, however, because it produces the result of valid cognition, that is, the characteristic of undecided understanding, it is valid cognition. The fruit of understanding arises and
Chinese
因为生起是量的工作，所以对进入本身有利益，因此认为根也是如此是量。此处说：境有差别故，智解有差别。境之自性为境之相，彼之相即是，以了知境之自性彼自体性各别的智慧，即是了知之解各别，因此趋向于智慧是量。如是眼等是无情物故，非是量。虽然不明了，然根等是生起识之因，若是量，则彼时我与境等亦是生起识之因故，将成量。与作者与业之体性不相符的识若有作者，则彼非量耶？士夫是作者，业即是境，彼等是量之因故耶？若如是，则彼业如何知为境？答：以显现于识故。若是，则见亦是见境之因故，彼即是理应成量，眼等是从见中分离故，非是量。若又以境之相各别故，解各别，何者以各别故，果成各别，彼即是彼之殊胜成立者。殊胜成立者亦是量之因故。彼之相完全断除故。作者即是根清净与不清净，由彼生起之解各别故，如何能以非共同之因，而使解各别，因此相是成为识之自性故，智慧本身是量。如是则转变，然根由清净与不清净生起之解各别故，如何非成立者耶？此处说：彼有则此有故。彼之相有即是完全断除此有而安立之因故。彼即是显示如是，以相各别之因，智慧成各别，眼等是如此，自之体性清净与不清净成各别故，虽成了解各别，然如是于一切皆有故，不成量。如此以眼等所修之眼，生起青色与黄色等各别之识
English
Because origination is the work of valid cognition, it benefits the entry itself, so it is thought that the senses are also valid cognition in the same way. Here it is said: Because objects have different aspects, understanding is different. The nature of the object is the aspect of the object, that is its aspect. With the wisdom of knowing the nature of the object, that self-nature is different, that is, the understanding of knowing is different, therefore, wisdom is approached as valid cognition. Thus, the eye and so on are inanimate objects, so they are not valid cognition. However, even if it is not clear, the senses and so on are the cause of generating consciousness. If it is valid cognition, then at that time, the self and the object are also the cause of generating consciousness, so they will become valid cognition. If there is an agent in the consciousness that does not match the nature of the agent and the action, then is it not valid cognition? The person is the agent, and the action is the object itself, because they are the cause of valid cognition? If so, then how is that action known as an object? Answer: Because it appears in consciousness. If so, then seeing itself is also the cause of seeing the object, so it should be considered valid cognition, but the eye and so on are separated from seeing, so they are not valid cognition. If, again, because the aspects of the object are different, the understanding is different, and whatever becomes different because of the difference, that is the excellent establisher of that. The excellent establisher is also the cause of valid cognition. Because it completely eliminates its appearance. The agent itself, that is, the purity and impurity of the senses, because the understanding arising from them is different, how can it be possible to make the understanding different by a non-common cause, therefore, the aspect is the nature of consciousness, so wisdom itself is valid cognition. If so, it will change, but how can the senses not be the establisher, because the understanding arising from purity and impurity is different? Here it is said: Because if that exists, then this exists. Because the existence of that aspect is the cause of completely eliminating this existence and establishing it. That is, it shows that because of the difference in aspects, wisdom becomes different. The eye and so on are like this, because the purity and impurity of their own nature become different, although the understanding becomes different, but because it exists in everything like that, it does not become valid cognition. Thus, the eye cultivated by the eye and so on, generates different consciousness of blue and yellow, etc.