Tibetan
ང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །སྩོགས་པའི་སྒྲའི་དོན་ནི་རང་ཉིད་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནའོ། །གཏན་ཚིགས་མེད་སྒྲུབ་ཡིན་ན་མ་ཅི། ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན། རང་གི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ན། ཐམས་ཅད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའམ། ཡིན་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདོད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་དག་ལ་མི་དམིགས་ཀྱང་མེད་པར་མ་གྲུབ་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །འགྲེལ་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཚད་མར་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་དམིགས་པ་སྨྲ་བ་འབྲེལ་བ་མི་འདོད་པར་མི་དམིགས་པ་ཚད་མར་བྱེད་པ་འདིའི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡང་གཞེ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟེན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྟེན་བདག་མི་དམིགས་པས་མེད་པར་གྲུབ་པས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པས་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་རྟེན་ལ་དམིགས་པ་མེད་ པར་འཆད་པ་ནི། བདག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་ལུས་ལས་མ་གཏོགས་པ་བདག་རང་ཉིད་མྱོང་བ་ནི་མེད་དེ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་འགའ་ཡང་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པ་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་བདག་མ་ཡིན་ནམ། རིག་བྱ་ཐ་དད་པ་ལ་རིག་པར་བྱེད་པ་འདིའོ་ཞེས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་རིག་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་རིག་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འདི་ལ་འཇལ་བར་བྱེད་བ་གཞན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇལ་བ་པོའི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ངའོ་ཞེས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིའོ་ཞེས་རྟོགས་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ངའོ་སྙམ་པའི་བཟུང་བ་ནི་བདག་གོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་ང་སྐྱེ་མ་མོ་སྙམ་དུ་ངའོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་འདི་ནི་ངའི་ལུས་སོ་སྙམ་དུ་འདིའོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་དང་ཡང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ་གལ་ཏེ་འཇལ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་གྲུབ་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་འཇལ་བ་པོ་ལ་ནི་ངའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་ལ། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ནི་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་གསལ་བ་ནི་ཡུལ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་དེ་ལས་བདག་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཡུལ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ན་རང་ཉིད་འབའ་ཞིག་འཇལ་བ་པོར་འགྱུར་ཏེ་འོན་ཏེ་ཡུལ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་གསལ་བ་དེ་ཉིད་འཇལ་བ་པོ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་རང་གིས་རིག་པའི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་ཏེ་ངའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་འདིའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པར་ཡོད་པས་ན་གང་ལ་ངའོ་སྙམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཁོ་ན་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ལ་རྣམ་པ་འདིར་འགྱུར་བ་གསལ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་སུ་གསལ་བ་སྣང་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །མངོན་དུ་བྱེད་པ་ དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དོན་དེའི་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པར་ནི་གཞལ་བྱ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡང་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ར་འགྱུར་ཏེ། དོན་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུའི་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་པོ་ཡང་རྒྱུ་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་དང་ལྡན་ཡང་ཁྱད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཁོ་ན་འཇལ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ག་ལས་འཇལ་བའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་ཚད་མ་ཅི་ཡོད་ངས་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ངའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་འདི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ན། བྱ་བ་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་དང་འབྲེལ་པའི་བྱ་བ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་ག་ལ་རྟོགས་ཏེ་བྱ་བ་རྟོགས་པ་མེད་པར་དེར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་དང་ཡིད་འབྲེལ་པ་ལས་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་འཇལ་བ་དང་ལྡན་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་དང་འབྲེལ་ཀྱང་བདག་ལ་གསལ་བཞིན་པ་ཉིད་མ་སྐྱེས་ན་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་གསལ་བཞིན་པ་ཡང་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་
Chinese
因为我也不是，所以如果那个不可得存在，那么不存在就不是了。所谓地，是表示近于生起。等等的语词的意义，将变成显示自身。凡是不可得，那就是它本身。如果无因成立，那又如何？为什么呢？因为自己的体性没有差别，如果那是量，那么一切都不是量吗？即使是，一切都将变成量。因此，不可得的缘故，对于不顺品的处所没有证悟等等，也不应许。如果对那些不可得，也没有成立不存在，那么对于不顺品处所也不成立。注释是，不可得是量。说不可得，不希望关联，把不可得作为量，说这个的自性，也变成无稽之谈，因为变成没有所依。因为以不可得成立了那个所依的自性不存在，所以不是存在。仅仅因为没有所依，就显示了因，解释说对于说自性的所依没有缘，是因为自性不是现量。除了我和他人的身体之外，没有亲自体验自我的，因为除了那个之外，没有任何显现。除了色等等的蕴之外，没有证悟。如果认为以“我”的想法所认识的不是自性吗？对于所识的差别，能识的这个将变成认识为差别，因为仅仅对于所识的差别，才那样认识。什么时候成为能识的自己的体性，那个时候对于这个，因为能衡量者不具有其他，所以衡量者的自己的体性没有差别，无差别地显现为“我”。因此，与认识“这个”不混淆的“我”的想法的执著，就是认识“是自性”。身体等等，虽然具有“我是女人”等等“我”的想法的认识，但是也具有“这是我的身体”等等“这个”的想法的认识。如果说知识等等也同样要认识，那么，对于这个要说，如果衡量者本身成立，那么对于没有差别的衡量者，就“我”的想法而
English
Because I am not either, therefore if that non-apprehension exists, then non-existence is not. What is called 'earth' indicates proximity to arising. The meaning of the word 'etc.' will become to show itself. Whatever is non-apprehension, that is it itself. If there is establishment without reason, then what? Why? Because its own essence has no difference, if that is valid cognition, then is everything not valid cognition? Even if it is, everything will become valid cognition. Therefore, because of non-apprehension, the realization that there is no absence in the dissimilar side, etc., should not be accepted either. If non-apprehension does not establish absence in those, then it will not be established in the dissimilar side either. The commentary is that non-apprehension is valid cognition. Saying non-apprehension, not wanting connection, making non-apprehension valid cognition, speaking of the self of this also becomes absurd, because it becomes without a basis. Because the self of that basis is established as non-existent by non-apprehension, therefore it is not existent. Just because there is no basis, it shows the reason, explaining that there is no object for the basis of speaking of self, because self is not directly perceived. Other than the body of self and others, there is no experiencing self directly, because other than that, nothing is clear. Other than the aggregates of form, etc., there is no realization. If it is thought that what is known by the thought 'I' is not self? For the difference of what is to be known, the knower will become to recognize this as different, because it is only for the difference of what is to be known that it is recognized in that way. When it becomes the very nature of the knower, at that time, because the measurer does not have another, the measurer's own nature is revealed without difference as 'I'. Therefore, the apprehension of the thought 'I' that is not mixed with the recognition of 'this' is the recognition that 'it is self'. The body, etc., although having the recognition of the thought 'I' such as 'I am a woman', etc., also has the recognition of the thought 'this' such as 'this is my body'. If it is said that knowledge, etc., should also be recognized in the same way, then, it should be said for this, if the measurer itself is established, then for the measurer without difference, with the thought 'I'.
Chinese
了悟。因为与此不同，所以会变成“这是”这样的说法。境的显明是具有使境显现的自性。因此，如果从那（境的显明）来说，我（主观）是异体，因为不是它使境显现的体性，那么当境隐蔽时，怎么会唯独自己变成衡量者呢？或者，如果使境显现的自性显明的那（境的显明）本身是衡量者，那么这样依赖于自己认识的自性，或许会了悟“我”的想法。然而，对于那（境的显明）来说，也有了悟“这是”的想法，因此，对于谁来说变成了“我”的想法，那（境的显明）才是“我”啊，会变成这样的说法。对于谁来说，变成这种形态，为了使显明等显明，没有显明现象，应该这样显示。 显现，如果说因为与那（境的显明）相关联，所以是那件事的显现本身，那是不对的，因为即使关联，差异也不会消失，所以境是显明本身的显现，而不是与那（境的显明）相关联。对于关联来说，所量也不是有差别的。如果说，是使境显现者本身进行衡量，而不是使境显现的自性本身进行衡量，那么，对于不是显现的作者来说，也只会变成事情是隐蔽的，而不是变成事情显现之因的显现。作者也不是与因有差别的，因为即使具有作用，差别也不会成立。如果说，唯独我是衡量者，那么，又是因为具有什么衡量的作用呢？如果说，这是因为了悟“我知道有什么量”的想法，那么，对此进行陈述。如果了悟的体性的自性，了悟“我”的想法，这是属于自己的，那么，那个作用是因为与自己的体性不同，所以没有了悟与自己相关联的作用。因此，怎么会了悟作者本身呢？因为没有了悟作用，所以不会变成那样。如果说，从我与意的关联中，像那（意）的境的显现的安乐等一样，执持为具有衡量，那是不对的，因为即使与意相关联，如果我（主观）的显明本身没有产生，那才可以，否则显现是不会成立的。对于此（我）来说，显明本身也没有其他
English
Understanding. Because it is different from this, it will become a statement like "this is." The clarity of the object is the nature of making the object manifest. Therefore, if from that (clarity of the object), I (subjective) am a different entity, because it is not its nature to make the object manifest, then when the object is hidden, how can only oneself become the measurer? Or, if the clarity of the object itself, which makes the object manifest, is the measurer, then in this way, relying on the nature of one's own knowledge, one might understand the idea of "I." However, for that (clarity of the object), there is also the understanding of the idea of "this is," therefore, for whom it becomes the idea of "I," that (clarity of the object) is the "I," it will become such a statement. For whom it becomes this form, in order to make clarity etc. manifest, there is no manifestation phenomenon, it should be shown in this way. Manifestation, if it is said that because it is related to that (clarity of the object), it is the manifestation of that thing itself, that is not correct, because even if related, the difference will not disappear, so the object is the manifestation of clarity itself, and not related to that (clarity of the object). For relation, the measurable is also not different. If it is said that it is the one who makes the object manifest who measures, and not the nature of making the object manifest itself, then, for the agent who is not manifest, it will only become that the matter is hidden, and not become the manifestation of the cause of the matter's manifestation. The agent is also not different from the cause, because even if it has function, the difference will not be established. If it is said that only I am the measurer, then, again, because of having what measuring function? If it is said that this is because of understanding the idea of "I know what measure there is," then, state this. If the nature of the essence of understanding, understanding the idea of "I," this belongs to oneself, then, that function is because it is different from one's own essence, so there is no understanding of the function related to oneself. Therefore, how can one understand the agent itself? Because there is no understanding of the function, so it will not become like that. If it is said that, from the relation of me and mind, like the bliss etc. of the manifestation of that (mind)'s object, it is held as having measurement, that is not correct, because even if related to mind, if the clarity of me (subjective) itself has not arisen, then it is possible, otherwise manifestation will not be established. For this (me), the clarity itself also has no other