Tibetan
་ནོ། །བལྟར་རུང་བ་མ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། མ་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་འདི་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལྡོག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡོད་པ་མ་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལ་གནོད་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་སུན་ཕྱུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། མ་དམིགས་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱས་པར་གྱུར་པས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །རབ་རིབ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་གནོད་པས་ནི་མངོན་སུམ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གནོད་པས་གཞན་ལ་འགལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིས་པ་མ་ཡིན་པ་སུ་ཡང་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མར་མི་སྨྲའོ། །འོན་ཀྱང་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་དེའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་གྲུབ་པས་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་མཐོང་སྟེ་དེ་དག་གི་ཡུལ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བར་མཐོང་བར་ཐལ་བར་གྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་སྔོ་བསངས་ཡིན་ཏེ། དེའི་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ལ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་སྟེ་མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་གནོད་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་མཐོང་བ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་དགག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་བུམ་ པ་ལྟ་བུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་བསྐྱེད་པ་ལའོ། །དེ་དག་གིས་གནོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཤད་པ་ནི་སྲིད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ་སྲིད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་སྲིད་པ་ཅན་དེ་ཡང་སྐབས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེས་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་སྲིད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དངོས་པོའི་མཐུས་བསྐྱེད་པའི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་འདི་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་པས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་རིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་རང་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་རྟོགས་པ་ལ་ནི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །དེར་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མི་སྲིད་ན་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་མི་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དོགས་པ་འདི་སྤོང་བ་ནི་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་མ་བརྗོད་པ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་ལ་བརྗོད་ཅེ་ན་འདིའི་ཡུལ་ནི་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྐབས་སུ་བབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་བསྣན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། །མ་མཐོང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རེག་པ་མཐོང་བ་དང་མི་ལྡན་ཏེ་ལྡན་པ་འགོག་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །མ་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་ནི་གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་རེག་པ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དང་མི་ལྡན་པ་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ན་འདི་བཤད་པའི་གཞུང་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །མདོ་འདི་ཉིད་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཞུང་གང་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གཞུང་འདི་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དགག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གང་བཤད་པའོ། །དགག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པས་སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་གཞན་ཡང་སྟོན་པ་ནི་གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་འགོག་པར་བྱེད་ན་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འགོག་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་མི་དམིགས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཕ་རོལ་པོ་དག་གྲང་བ་དང་དྲོ་བའི་རེག་པ་དག་གི་རྟེན་ས་ལ་སོགས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལ
Chinese
诺。没有见到值得见的事物等等的差别，仅仅是没有见到，对于此也容易适用。因此，对于反驳成立的没有见到，以存在没有见到的自性，在此是不合理的。因此，如果损害了它，就仅仅变成了驳斥它的自性，因为损害了没有对境，所以对一切都不能信任。损害了从翳障等产生的事物，就不是损害了现量，因为损害了其他，不会违背其他。任何不是孩童的人，都不会因为没有损害就说现量是量。然而，因为具有不欺骗性。因此，成立了它的对境就是它本身，所以现量才成为量，已经在其他地方讲述过了。如果对于比量的对境，也见到与现量和比量相违背，因为是了知与那些对境相违背之义的自性。因此，变成了不值得信任而被见到的过失。比如，‘是蓝色的，因为是它的儿子’的比量，是被现量所损害的；‘因为是所作，所以是无常’的比量，是被‘是常，因为是所听闻，如同声音本身’的比量所损害的。因此，比量也不是量了。因此，仅仅是没有损害，那个不是量的事物存在，就是应该认为量，因此对于见到也没有差别，如果这样说。为了驳斥这个，所以说了‘不是’。对于比量的对境，存在与现量和比量相违背的情况，不是这样的。如所说，如同瓶子一样，是指依靠关联，以事物自性进行辨析而产生的。那些损害，是因为不是以那种方式产生，所以不是比量本身在损害。那个解说就是‘如果存在’。存在于何处，那个有者，也因为时机，仅仅是与现量和比量相违背，因此会说成是具有与现量和比量相违背的存在。那个是
English
No. The difference of not seeing what is worth seeing, etc., and just not seeing, is easy to apply to this as well. Therefore, it is not reasonable here to have the characteristic of not seeing in the absence that proves the opposite. Therefore, if it harms it, it will only become a refutation of its own nature, because it harms the non-object, so it is not reliable for everything. Harming what arises from cataracts, etc., is not harming direct perception, because harming others does not contradict others. No one who is not a child says that direct perception is a valid cognition simply because there is no harm. However, it is because it has infallibility. Therefore, it is established that its object is itself, so direct perception becomes a valid cognition, which has already been explained elsewhere. If, for the object of inference, one also sees contradictions with direct perception and inference, because it is the nature of understanding the meaning that is contrary to those objects. Therefore, it has become a fault of being seen as unreliable. For example, the inference 'it is blue, because it is its son' is harmed by direct perception; the inference 'because it is made, it is impermanent' is harmed by the inference 'it is permanent, because it is audible, like sound itself.' Therefore, inference is also not a valid cognition. Therefore, just because there is no harm, that which is not a valid cognition exists, it should be considered a valid cognition, so there is no difference for seeing either, if you say so. To refute this, it is said 'no'. It is not the case that there is contradiction with direct perception and inference for the object of inference. As it is said, like a vase, it refers to what arises from relying on connection and analyzing the nature of things. Those harms are because they are not produced in that way, so it is not inference itself that is harming. That explanation is 'if it exists'. Where it exists, that possessor, also because of the occasion, is only contradictory to direct perception and inference, so it will be said to have existence that contradicts direct perception and inference. That is
Chinese
因为超出了推论的定义之外的缘故。推论不是由事物本身的力量所产生的认识，然而为了认识的缘故，这个认识是依赖于事物存在的道理的。因为与此无差别的自性推论可能会受到损害，所以因为有这样的道理存在，对于其他事物的推论，凡是这种推论不具备事物存在的道理。对于事物自身产生的认识来说，这是有可能的。在那里，没有损害的就不是量，这在其他地方已经说过了。如果推论的对境不可能受到损害，那么导师陈那（ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ།）就不会说出没有矛盾和错误的言论了。为了消除这个疑问，说不表达没有矛盾和错误是所希望的，因为导师没有表达推论的对境。那么要表达什么呢？回答说，要揭示它的对境。为了对当下要证明的事物增加其他的理由，所以说了“其他”。因为没有见到的理由，所以既不冷也不热的触觉与见到不相符，因为阻止相符会变成没有错误的。没有见到的特征的量，就是既不冷也不热的触觉，与已经认识到的不相符，这会变成没有矛盾的，这就是意思。 如果是这样，那么这就会与所说的论典相关联。为了阐释这部经，导师为了说明所教导的论典的意义，所以说了“如果”。导师所说的“不应反驳”就是这样。通过揭示反驳的自身本质，也揭示了导师的其他论典，即“如果仅仅因为没有见到就去反驳没有见到等等，那么仅仅因为没有见到就去反驳也是不合理的”。反驳怎么会是不合理的呢？它明明是合理的，这就是意思。怎么会这样呢？回答说，说了“不可得”。因为对方已经确立了寒冷和温暖的触觉等的所依处，所以对于那
English
Because it is beyond the definition of inference. Inference is not a realization produced by the power of things themselves, but for the sake of realization, this realization relies on the reason for the existence of things. Because inference of self-nature without difference from this may be harmed, so because there is such a reason, for the inference of other things, whatever inference does not have the reason for the existence of things. For the realization produced by the thing itself, this is possible. There, that which is not harmful is not valid cognition, which has been said elsewhere. If it is impossible to harm the object of inference, then Master Dignāga (ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ།) would not say words without contradiction and error. In order to eliminate this doubt, saying that not expressing without contradiction and error is what is desired, because the teacher did not express the object of inference. Then what should be expressed? The answer is, its object should be revealed. In order to add other reasons to what needs to be proved at the moment, so it is said "other". Because of the reason of not seeing, the touch that is neither cold nor hot does not match seeing, because preventing matching will become without error. The valid cognition of the characteristic of not seeing is the touch that is neither cold nor hot, which does not match what has been realized, which will become without contradiction, that is the meaning. If so, then this will be related to the scripture being discussed. In order to explain this sutra, the teacher said "if" in order to explain the meaning of the scripture he taught. What the teacher said, "should not be refuted" is like this. By revealing the very nature of the refutation, it also reveals the teacher's other scriptures, that is, "if one refutes not seeing etc. just because one has not seen, then it is also unreasonable to refute just because one has not seen." How can refutation be unreasonable? It is clearly reasonable, that is the meaning. How can this be? The answer is, it is said "non-apprehension". Because the other party has already established the basis of cold and warm touch etc., so for that