Tibetan
་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བདག་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཞེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་བདག་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ཡོད་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ལྡོག་པ་གྲུབ་བོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ན་བདག་ཡོད་པ་ནི་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་འབའ་ཞིག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་པའི་རིམ་པ་ནི་འདི་ནི་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་བདག་མེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་བརྗོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་གསལ་བར་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་ལྡོག་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་དེ་ལོག་པས་བདག་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་མ་མཐོང་བས་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་འདི་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་མ་མཐོང་བས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་མེད་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པས་དོན་དེ་ལ་ཚད་མར་བརྟེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བདག་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང༌། ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ལས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་བལྟར་མི་རུང་བ་མི་དམིགས་པས་མེད་པར་མ་གྲུབ་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པར་མ་གྲུབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པས་བདག་མེད་པ་ཡོད་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་མེད་དེ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་དེ་འགའ་ཡང་བདག་མེད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་མེད་པ་མེད་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ
Chinese
从这些等等之中，将会证悟到我。如果是这样，那么生命等等在无我之中被确立为不存在，因为生命等等的不存在遍及于无我，并且如果存在所遍及的事物，那么遍及者必定存在。因此，如果无我存在，那么生命等等的不存在也存在，因此，在此，对于不存在的所证，不存在能证的遣返成立。如果生命等等存在，那么我存在则不成立，因此仅仅具有遣返。因此，这就是如此作为理由被展示的。注释的次第是，这并非无我，因为并非具有生命等等，这是不可能的，因为不具有生命等等与无我随同，仅仅是陈述，因此不会清楚地展示为具有遣返。因此，如果这并非无我，那么通过接近展示遣返，并且通过那的颠倒而证悟到我，通过这个，因为这被展示为理由。这被非常清楚地展示为具有遣返。因此，如果通过未见而成立遣返，那么这也将成为理由。如同通过未见，在一切所证不存在之处，通过确立为不存在，依赖于那个意义的量，同样地，从瓶子等等中也是无我。因此，即使不是我所缘的相，但因为瓶子等等被确立为无我，因此这是所遍及的事物，并且因为遍及的事物成立，所以从不随同的理由中，所证也会被证悟。当仅仅未见是量的时候，则没有这个过失，所说的是，如果不可见通过不缘而未成立为不存在，那么瓶子等等则未成立为无我。因此，在无我之中，生命等等的不存在未成立为遍及，因此无我存在，生命等等颠倒的颠倒不存在，如先前所说。如果如所说的遍及成立，那么会那样变化，那是因为未成立，因为任何事物都未成立为无我。如果那样，那么如果无我不存在，那么生命等等的颠倒也不存在。如果真是那样，那么生命等等
English
From these and so forth, I will be realized. If that is the case, then life and so on are established as non-existent in selflessness, because the non-existence of life and so on pervades selflessness, and if there is something to be pervaded, then the pervader must exist. Therefore, if selflessness exists, then the non-existence of life and so on also exists, therefore, here, for the non-existence of what is to be proven, the reversal of the proof does not exist. If life and so on exist, then the existence of self is not established, therefore it only has reversal. Therefore, this is shown as a reason in this way. The order of the commentary is, this is not selflessness, because it is not possessed of life and so on, it is impossible, because not having life and so on follows selflessness, it is only a statement, therefore it will not be clearly shown as having reversal. Therefore, if this is not selflessness, then by closely showing the reversal, and by realizing self through the reversal of that, through this, because this is shown as a reason. This is very clearly shown to have reversal. Therefore, if reversal is established by not seeing, then this will also become a reason. Just as through not seeing, in all places where what is to be proven does not exist, by establishing it as non-existent, relying on the measure of that meaning, similarly, from pot and so on, it is also selflessness. Therefore, even if it is not the characteristic of what is apprehended as self, but because pot and so on are established as selflessness, therefore this is what is to be pervaded, and because the pervading thing is established, therefore from the reason of not following, what is to be proven will also be realized. When only not seeing is the measure, then there is no fault, what is said is, if the invisible is not established as non-existent through non-apprehension, then pot and so on are not established as selflessness. Therefore, in selflessness, the non-existence of life and so on is not established as pervasive, therefore selflessness exists, the reversal of the reversal of life and so on does not exist, as said before. If the pervasion as said is established, then it will change in that way, that is because it is not established, because nothing is established as selflessness. If that is the case, then if selflessness does not exist, then the reversal of life and so on does not exist. If that is really the case, then life and so on
Tibetan
་དང་ལྡན་པ་ཉིད་བདག་མེད་པ་ལ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་འདི་བསྟན་པར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མཐོང་བ་ཙམ་མི་བྱེད་ན་བདག་མེད་པ་དང་སྲོག་མེད་པ་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བདག་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་མེད་པར་སྨྲས་པ་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་དག་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེས་ན། ཇི་ལྟར་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དོགས་པ་འདི་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ད་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ངེད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ། གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཡང་ཁས་བླངས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གང་གིས་དེ་ཁས་བླངས་པས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མ་གྲུབ་པའི་བདག་མེད་པའི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ལས་བདག་མེད་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་གང་གིས་འདོད་པ་དེ་ནི་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཡང་ཉམས་པ་མེད་དོ། །རེ་ཞིག་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པ་ལ་ནི་འུ་བུ་ཅག་རྩོད་པ་མེད་དོ། །གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་ཅག་བདག་དང་བཅས་པས་འདོད་པ་དེས་ན་དེ་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་ན། དེས་ན་ཁས་བླངས་པའི་བདག་མེད་པ་ ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པས་ནི་བདག་ལུང་ལས་གྲུབ་པ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལུང་གིས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱས་པའི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ཙམ་ལས་ཁས་བླངས་པ་ནི་ཚད་མས་སྟོང་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཤད་པ་ནི་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བས་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བདག་མེད་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བདག་དང་ལྡན་པར་མ་མཐོང་བས་བདག་མེད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལ་ལར་བདག་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡ
Chinese
如果说，仅仅因为没有见到具有命等的事物就说周遍没有成立，那是不行的。这里想要说明的不是这个，而是如果不做仅仅见到能成立具有命等之反体的量，那么无我和无命的周遍就不会成立。如果又因为不是以我所缘之相为体性，所以瓶等没有成立为无我，即使那样，在说无我时，瓶等已经成立为无我，并且那些事物已经成立为没有命等，因此，怎么能说不是周遍呢？这是因为已经承诺的缘故。遣除这个疑惑的是“现在怎么样”等。这是这样说的，如果不是依靠量成立，而是从我们承诺来说，瓶等是无我的。对于有生命的身体也一样，因为承诺没有差别，所以不会变成具有我。另外，对于认为以承诺成立者，在说无我时，对于瓶等所缘之相的没有成立的无我之量，怎么能成立呢？这是这样说的，对于佛教徒来说，也不是从不缘而成立无我，而且以量所承认的那个，对于有生命的身体也没有退失。暂时，对于说无我者已经承诺瓶等是无我的，我们之间没有争论。有生命的身体是我们承认为具有我的，因此对于那个是有争论的。因此，因为已经承诺的无我没有命等，所以如果说成为理解，那就会变成承诺我从教证成立了，因为是依赖于教证成立之义而做的周遍成立之故。仅仅从教证承诺就会变成空无量。对此的解释就是“已经承诺”等。因为那样，所以命等不是理解的对象，因为不是具有命等，所以无我没有成立，因为没有见到具有我，所以没有见到无我。在有些情况下，如果已经成立为无我，那么
English
If it is said that it is not possible to say that pervasion is not established merely because one has not seen things that possess life, etc., that is not what is intended to be shown here, but if one does not merely see the valid cognition that establishes the opposite of possessing life, etc., then the pervasion of selflessness and lifelessness will not be established. If, again, because it is not of the nature of being an object of self, then the pot, etc., are not established as selfless, even so, when speaking of selflessness, the pot, etc., are established as selfless, and it is established that those things do not have life, etc., therefore, how can it be said that it is not pervasive? This is because it has already been promised. What dispels this doubt is "How is it now?" etc. This is what is being said: If it is not dependent on being established by valid cognition, but from our promise, the pot, etc., are selfless. The same is true for living bodies, because there is no difference in the promise, so it will not become possessed of self. Furthermore, for those who think that it is established by promise, when speaking of selflessness, how can the valid cognition of selflessness, which is not established as the object of the pot, etc., be established? This is what is being said: For Buddhists, it is not that selflessness is established from non-apprehension, and that which is accepted by valid cognition is not lost for living bodies either. For the time being, there is no dispute between us that those who speak of selflessness have promised that the pot, etc., are selfless. Living bodies are what we accept as having self, so there is a dispute about that. Therefore, because the promised selflessness does not have life, etc., if it is said to be understood, then it will become a promise that the self is established from scripture, because it is a pervasion established by relying on the meaning established by scripture. Merely promising from scripture will become devoid of valid cognition. The explanation of this is "already promised," etc. Because of that, life, etc., are not the object of understanding, because it is not possessed of life, etc., so selflessness is not established, because not seeing the possession of self is the reason for not seeing selflessness. In some cases, if it has already been established as selfless, then